Class illustration

Nepali

Class 10

Note icon

Subject content

Content tabs

Reading Materials

उज्यालो यात्रा (कवि: रामप्रसाद ज्ञवाली)

कर्ममा छ भने शक्ति जङ्गलै बन्छ नन्दन घोटिएर सयौंपल्ट दाउरो बन्छ चन्दन । भएमा उच्च सङ्कल्प छैन केही असम्भव सङ्कल्पैले बनेका हुन् महान् मान्छेहरू सब ।

जसका कर्मले बन्छन् जिन्दगी हँसिला सुखी अरूको लिनुमा भन्दा दिनुमा बन्छ जो खुसी । ईर्ष्याद्वेष हटाएर जो छर्छन् प्रेम सौरभ तिनै मान्छेहरू बन्छन् विश्वका निम्ति गौरव ।

जसका भावना हाँस्छन् मनमा रागिनी भरी जसका जिन्दगी बाँच्छन् रातमा चाँदनी छरी । जसका कर्मले लिन्छन् उच्च जीवनका पथ तिनैका पथमा हिँड्छन् मान्छेहरू सगौरव ।

जुटेका ज्ञानले जो छन् पार्दै धर्ती मनोहर उठेका कर्मले जो छन् गर्दै निर्माण सुन्दर ।

समर्पित भएका छन् जो सदा न्यायखातिर संसारमा उठेका छन् तिनैका विजयी शिर । लोभलालचमा छैनन् जसका मनमस्तक जो सदैव हुने गर्छन् त्यागका निम्ति उद्यत ।

उदात्त कर्मको यात्रा गर्दछन् जो सधैं सधैं आदर्श नमुना मान्छे बन्दछन् विश्वमा तिनै ।

यस्तो आदर्श यात्रामा कहिले चलूँला नि म ? चन्द्रसूर्य बनी आफैँ कहिले बलूँला नि म ? आफ्नै पौरखले बाटो कहिले खनँला नि म ? सर्वोच्च कविता आफैँ कहिले बनूँला नि म ?

शब्दार्थ

शब्द

अर्थ

नन्दन

स्वर्गको बगैंचा

सङ्कल्प

कुनै काम, इच्छा आदि पूरा गर्ने अठोट, दृढ निश्चय

द्वेष

डाह, शत्रुता

सौरभ

सुगन्ध, सुवास वा वास्ना

रागिनी

सङ्गीत शास्त्रअनुसार स्वर र गायन प्रक्रियाद्वारा सुन्दर र आकर्षक ध्वनिको विशेष संयोजन

मनोहर

मनलाई लोभ्याउने खालको, आकर्षक

मस्तक

माथ, शिर

उद्यत

तयार भएको, तत्पर

उदात्त

महान्, उदार

पौरख

कमाइ, आर्जन

कविताको सार

यस कवितामा कर्म, सङ्कल्प, त्याग र प्रेमको महत्त्व देखाइएको छ । निरन्तर परिश्रम र दृढ सङ्कल्पले नै मान्छे महान् बन्छ भन्ने सन्देश कविले दिएका छन् । ईर्ष्या-द्वेष त्यागेर प्रेम बाँड्ने, अरूलाई दिने र न्यायको पक्षमा उभिने मान्छे नै विश्वका लागि आदर्श बन्छन् भन्ने भाव कवितामा व्यक्त भएको छ । अन्त्यमा कवि आफैँ पनि त्यस्तै उज्यालो र आदर्श यात्रामा हिँड्ने आकाङ्क्षा राख्छन् ।