Answers On/OffJS required
Group A
- Q.१. (a) सिअर्चिनलाई एकाइनोडर्माटा फाइलममा किन राखिएको हो ? (Why is sea-urchin kept in phylum Echinodermata?)(i) तिनीहरूको बाह्य शरीर क्याल्केरियसका काँडाले ढाकेको हुन्छ । (Because their bodies are externally covered by hard calcareous spines.)(ii) पानीमा पौडन र त्यसको सतहमा घिस्रनका लागि मांसपेशीयुक्त खुट्टा हुन्छन् । (Because they have muscular feet to help in swimming in water and gliding on the surface)(iii) तिनीहरूको शरीर नरम हुन्छ । (Because their body is soft.)(iv) यसको टाउकामा टेन्टाकल्स हुन्छन् । (Because it has tentacles on the head.)A.(i) तिनीहरूको बाह्य शरीर क्याल्केरियसका काँडाले ढाकेको हुन्छ । (Because their bodies are externally covered by hard calcareous spines.)
- Q.(b) रानी मौरीको बारेमा तलका मध्ये कुन कथन सत्य हो ? (Which of the following statements is correct about queen bee?)(i) रानी मौरीले लार्भालाई मह र कुट खुवाउने कार्य गर्छ । (Queen bee feeds honey and bread to larvae.)(ii) रानी मौरीले घारलाई न्यानो बनाउने कार्य गर्छ । (Queen bee makes the hive warm.)(iii) एउटा गोलामा रानी मौरी धेरै सङ्ख्यामा हुन्छन् । (A hive has a large number of queen bees.)(iv) घारमा सबैभन्दा लामो समयसम्म बाँच्ने मौरी रानी मौरी हो । (In a hive the queen bee lives the longest.)A.(iv) घारमा सबैभन्दा लामो समयसम्म बाँच्ने मौरी रानी मौरी हो । (In a hive the queen bee lives the longest.)
- Q.(c) दिइएका मध्ये कुन बिरुवाको एन्टिअक्सिडेन्ट, एन्टिमाइक्रोबियल एवम् तनाव, डिप्रेसन र एन्जाइटी कम गर्ने विशेषता हुन्छ ? (Which of the following plants has antioxidant, antimicrobial property as well as the capacity to relieve stress, depression and anxiety?)(i) बेसार (Turmeric)(ii) घोडताप्रे (Asiatic pennywort)(iii) गुर्जो (Gurjo)(iv) निम (Neem)A.(ii) घोडताप्रे (Asiatic pennywort)
- Q.(d) पृथ्वीमा 750 N तौल भएको मानिसको चन्द्रमामा तौल कति हुन्छ ? (चन्द्रमाको गुरुत्वप्रवेग 1.63 m/s²) (What will be the weight of a man on the Moon, if his weight on the Earth is 750 N? (Acceleration due to gravity of the Moon = 1.63 m/s²))(i) 124.7 N(ii) 125 N(iii) 126.8 N(iv) 127.8 NA.(i) 124.7 N
- Q.(e) तलका मध्ये कुन अवधारणा पानीको उच्च तापधारण क्षमतामा आधारित छ ? (Which of the following phenomena is based on the high specific heat capacity of water?)(i) समुद्रको पानीको तापक्रममा रात र दिनमा धेरै भिन्नता आउँदैन । (The temperature of water in ocean does not vary much between day and night.)(ii) हिउँदमा हिमाली तालमा सतहमा बरफ जमे पनि माछा मर्दैनन् । (Even when the surface of Mountain Lake freezes in winter, fish don't die.)(iii) हिउँदमा पानीका पाइप फुट्छन् । (Water pipes burst in winter.)(iv) उम्लिरहेको बेला पानीको तापक्रम स्थिर हुन्छ । (Temperature of water remains constant while boiling.)A.(i) समुद्रको पानीको तापक्रममा रात र दिनमा धेरै भिन्नता आउँदैन । (The temperature of water in ocean does not vary much between day and night.)
- Q.(f) तलका मध्ये कुन विकल्पले वस्तुलाई कन्भेक्स लेन्सको 'f' र '2f' को बिचमा राख्दा बन्ने आकृतिको गुणहरू सही रूपमा वर्णन गर्छ ? (Which of the following correctly describes the properties of an image formed by a convex lens when object is placed at between 'f' and '2f'?)(i) अवास्तविक, ठाडो र सानो (Virtual, erect and diminished)(ii) अवास्तविक, उल्टो र ठुलो (Virtual, inverted and magnified)(iii) वास्तविक, उल्टो र ठुलो (Real, inverted and magnified)(iv) वास्तविक, ठाडो र ठुलो (Real, erect and magnified)A.(iii) वास्तविक, उल्टो र ठुलो (Real, inverted and magnified)
- Q.(g) एउटा ट्रान्सफर्मरमा प्राइमरी क्वाइलको सङ्ख्या 6,000 फेन्का र सेकेन्डरी क्वाइलको सङ्ख्या 1,000 फेन्का छ । सो ट्रान्सफर्मरको प्राइमरी भोल्टेज 210 V भए सेकेन्डरी भोल्टेज कति होला ? (A transformer has 6,000 turns in the primary coil and 1,000 turns in the secondary coil. Calculate the secondary voltage if the primary voltage is 210 V.)(i) 25 V(ii) 35 V(iii) 45 V(iv) 55 VA.(ii) 35 V
- Q.(h) दिइएको रासायनिक प्रतिक्रियामा उत्पादित पदार्थ 'Z' कुन हो ? (Which substance is the product 'Z' in the given chemical reaction?) CO₂ + H₂O → Z(i) HCO(ii) H₂CO₂(iii) H₂CO₃(iv) COOHA.(iii) H₂CO₃
- Q.(i) तलका मध्ये कुन यौगिकले एल्किनलाई जनाउँछ ? (Which of the following represents alkene?)(i) CnH2n+2(ii) CnH2n-2(iii) CnH2n-1(iv) CnH2nA.(iv) CnH2n
- Q.(j) तलका मध्ये कुन यौगिक फलफूल पकाउनका लागि प्रयोग गरिन्छ ? (Which of the following compounds is used to ripen fruits?)(i) सोडियम कार्बोनेट (Sodium carbonate)(ii) क्याल्सियम कार्बोनेट (Calcium carbonate)(iii) क्याल्सियम कार्बाइड (Calcium carbide)(iv) सोडियम सल्फेट (Sodium sulphate)A.(iii) क्याल्सियम कार्बाइड (Calcium carbide)
Group B
- Q.२. (a) वैज्ञानिक प्रयोगमा निश्चित चरहरूलाई नियन्त्रण गर्नुपर्छ, किन ? (Certain variables should be controlled in scientific experiment, why?)A.अन्य चरहरूलाई नियन्त्रण नगरे तिनले पनि परिणाम (dependent variable) मा असर पार्न सक्ने भएकाले, केवल स्वतन्त्र चरको मात्र असर हेर्न र परिणामको शुद्धता/विश्वसनीयता कायम राख्न अन्य चरहरूलाई नियन्त्रण गरिन्छ ।
- Q.(b) QR कोडको कुनै एक उपयोगिता लेख्नुहोस् । (Write an application of QR code.)A.मोबाइल फोनबाट स्क्यान गरी डिजिटल भुक्तानी (digital payment) गर्न QR कोड प्रयोग गरिन्छ ।
- Q.(c) स्वासप्रश्वासको आधारमा दिइएको जीवको कुनै एउटा विशेषता लेख्नुहोस् । (Write a characteristic of the given organism on the basis of respiration.) [चित्र: जीवको चित्र - image not available in source]A.[चित्र उपलब्ध नभएकाले सामान्य उत्तर]: यदि दिइएको जीव माछा हो भने त्यसले गिल्स (gills) द्वारा पानीमा घुलेको अक्सिजन लिई स्वासप्रश्वास गर्छ, जुन जलचर जीवको प्रमुख विशेषता हो ।
- Q.(d) कर्मी मौरीले 21 दिनपछि गर्ने कुनै एउटा कार्य लेख्नुहोस् । (Write a function of worker bee after 21 days.)A.21 दिनपछि कर्मी मौरी घार बाहिर गई फूलबाट रस (nectar) र पराग (pollen) सङ्कलन गर्ने कार्य (foraging) गर्छ ।
- Q.(e) क्लिनिकल थर्मामिटरको सट्टामा उम्लिरहेको पानीको तापक्रम मापन गर्न डिजिटल क्लिनिकल थर्मामिटर प्रयोग गर्न सकिँदैन, किन ? (Why can't a digital clinical thermometer be used to measure the temperature of boiling water?)A.डिजिटल क्लिनिकल थर्मामिटरको मापन दायरा (range) सामान्यतया मानव शरीरको तापक्रम (लगभग 35°C - 42°C) मात्र नाप्न बनाइएको हुन्छ, उम्लिरहेको पानीको उच्च तापक्रम (100°C) नाप्ने क्षमता र दायरा नभएकाले र यसले सेन्सर बिग्रन/क्षति पुर्याउन सक्ने भएकाले प्रयोग गर्न सकिँदैन ।
- Q.(f) दिइएका चित्रहरू अध्ययन गरी कार्य सिद्धान्तको आधारमा कुनै एउटा फरक लेख्नुहोस् । (Write any one difference between the following figures on the basis of their working principles.) [चित्र: दुई उपकरणको चित्र - image not available in source]A.[चित्र उपलब्ध नभएकाले उत्तर दिन सकिएन; चित्रमा देखाइएका दुई उपकरणको वास्तविक कार्यसिद्धान्त हेरी तुलना गर्नुपर्छ ।]
- Q.(g) अल्टरनेटिङ करेन्टको समय-करेन्ट ग्राफ खिच्नुहोस् । (Draw a current-time graph of alternating current.)A.[चित्र: X-अक्षमा समय (Time) र Y-अक्षमा करेन्ट (Current) राखी शून्य रेखाको माथि र तलतिर बारीबारी उतारचढाव हुने साइन तरङ्ग (sine wave) कोर्नुपर्छ - image not available in source]
- Q.(h) इलेक्ट्रोरिफाइनिङ प्रक्रियाबाट अशुद्ध चाँदीलाई शुद्धीकरण गर्ने सफा नामाङ्कित चित्र खिच्नुहोस् । (Draw a well labelled diagram of electrorefining process of purification of impure silver.)A.[चित्र: एनोडमा अशुद्ध चाँदी, क्याथोडमा शुद्ध चाँदीको पातलो पत्र र सिल्भर नाइट्रेट घोल भएको इलेक्ट्रोलाइटिक सेलको नामाङ्कित चित्र - image not available in source]
- Q.(i) एउटा धातुमा फलामको धुलो र जिन्क सल्फाइड मिसिएको छ । यसलाई छुट्याउन कुन विधिको प्रयोग गर्न सकिन्छ ? (An ore contains a mixture of iron dust and zinc sulphide. Which method can be used to separate them?)A.चुम्बकीय पृथक्करण विधि (Magnetic separation method) प्रयोग गरी छुट्याउन सकिन्छ, किनकि फलाम चुम्बकीय गुण भएको तर जिन्क सल्फाइड चुम्बकीय गुण नभएको पदार्थ हो ।
Practice Without Boundaries.
Premium gives you full access, zero ads, and unlimited custom paper generation. Study your way, every day.
Group C
- Q.३. वैज्ञानिक प्रयोगमा नियन्त्रित चरबाहेक अन्य दुई प्रकारका चरहरूको उदाहरणसहित लेख्नुहोस् । (Write the example of other two types of variable involved in a scientific experiment, except controlled variable.)A.१. स्वतन्त्र चर (Independent variable): प्रयोगकर्ताले आफैं परिवर्तन गर्ने चर, जस्तै - बिरुवालाई दिइने पानीको मात्रा ।२. आश्रित चर (Dependent variable): स्वतन्त्र चरको परिवर्तनसँगै परिवर्तन हुने चर, जस्तै - बिरुवाको वृद्धि दर (उचाइ) ।
- Q.४. बासस्थान र मुटुको संरचनाको आधारमा माछा र भ्यागुताबिच दुई फरक छुट्ट्याउनुहोस् । (Write any two differences between frog and fish based on the habitat and the structure of heart.)A.| आधार | माछा (Fish) | भ्यागुता (Frog) || बासस्थान | केवल पानीमा मात्र बस्छ (पूर्ण जलचर) | पानी र जमिन दुवैमा बस्न सक्छ (उभयचर) || मुटुको संरचना | 2-कोठे मुटु (एक अलिन्द, एक निलय) | 3-कोठे मुटु (दुई अलिन्द, एक निलय) |
- Q.५. दिइएका चित्रहरू अध्ययन गरी तिनीहरूबिच कुनै दुईओटा फरक लेख्नुहोस् । (Study the given figures and write any two differences between them.) [चित्र: दुई चित्रहरू - image not available in source]A.[चित्र उपलब्ध नभएकाले वास्तविक फरक लेख्न सकिएन; चित्रमा देखाइएका वस्तुहरूको संरचना/कार्यको आधारमा तुलना गर्नुपर्छ ।]
- Q.६. चित्रको चार्टले कुन प्रक्रियालाई जनाउँछ ? यस प्रक्रियाको आधारमा (44, XX) र (44, XY) भएका प्राणीबिच हुने प्रमुख भिन्नता के हो ? (Which process is represented by given chart? According to this process, what is the main difference between the organism with (44, XX) and (44, XY)?) Male/Female | (22, X) | (22, Y) (22, X) | (44, XX) | (44, XY) (22, X) | (44, XX) | (44, XY)A.दिइएको चार्टले लिङ्ग निर्धारण (Sex determination) प्रक्रियालाई जनाउँछ ।(44, XX) भएको प्राणी महिला/पोथी (Female) हुन्छ भने (44, XY) भएको प्राणी पुरुष/भाले (Male) हुन्छ - यही नै दुईबिचको प्रमुख भिन्नता (लिङ्ग) हो, जुन बुबाबाट प्राप्त X वा Y गुणसूत्रले निर्धारण गर्छ ।
- Q.७. पसिना आउनु, थकान महसुस हुनु, स्वास फेर्न गाह्रो हुनु, छातीमा अझै अत्यधिक दुखाइ महसुस भई सहन नसक्ने गरी दुख्नु आदि कुन स्वास्थ्य समस्याका लक्षण हुन् ? उक्त स्वास्थ्य समस्याबाट जोगिन अपनाउनुपर्ने कुनै एक उपाय लेख्नुहोस् । (Identify the health problem which has symptoms like, sweating, feeling tiredness, difficulties in respiration, feeling intolerable pain due to stress in chest, etc. Write a preventive measure of that problem.)A.यी लक्षणहरू हृदयाघात (Heart attack) को हुन् ।बचाउको उपाय: नियमित व्यायाम गर्ने, धुम्रपान त्याग्ने र सन्तुलित/कम बोसोयुक्त आहार लिने ।
- Q.८. एउटा विद्यार्थीले पानीको बाफले पोलेको ठाउँमा घिउकुमारीको पातको रस प्रयोग गरे । अन्य कुन हर्बल प्रयोजनका लागि उक्त बिरुवाको प्रयोग गर्न सकिन्छ ? (A student used the sap of the leaves of the plant shown in the figure when her/his skin was burnt by steam. For what other two purposes can this plant be used?)A.घिउकुमारी (Aloe vera) लाई निम्न अन्य प्रयोजनका लागि पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ:१. छालाको स्याहार/मोइस्चराइजरको रूपमा र कपाल हेरचाहमा ।२. पेट सम्बन्धी समस्या (कब्जियत) कम गर्न पाचन सुधारक औषधीको रूपमा ।
- Q.९. एउटा ढुङ्गा पानीमा खसाल्दा किन डुब्छ ? प्लवनको नियमको आधारमा व्याख्या गर्नुहोस् । (Why does a stone sink when dropped in water? Explain on the basis of the law of flotation.)A.प्लवनको नियम अनुसार कुनै वस्तु त्यसमाथि लाग्ने उर्ध्वचाप (upthrust/buoyant force) वस्तुको तौलभन्दा बढी वा बराबर भएमा मात्र तैरिन्छ ।ढुङ्गाको घनत्व पानीको घनत्वभन्दा बढी हुने भएकाले ढुङ्गाको तौल त्यसले हटाएको पानीले उत्पन्न गर्ने उर्ध्वचापभन्दा बढी हुन्छ, फलस्वरूप खुद बल तल्तिर लाग्दा ढुङ्गा डुब्छ ।
- Q.१०. एउटा चुम्बकलाई सोलेन्वाइडभित्र खसाल्दा ग्याल्भानोमिटरले के देखाउँछ ? यदि उक्त चुम्बकलाई सोलेन्वाइडभित्र स्थिर अवस्थामा राखियो भने ग्याल्भानोमिटरको सुईको अवस्थामा के फरक पर्छ ? (When a magnet is introduced into a coil, what happens to the needle of galvanometer? If the magnet is held at rest inside the coil, what will happen to the needle?)A.चुम्बकलाई सोलेन्वाइडभित्र चलाउँदा (खसाल्दा) चुम्बकीय फ्लक्समा परिवर्तन भई विद्युत्-चुम्बकीय प्रेरण (electromagnetic induction) का कारण कोइलमा प्रेरित करेन्ट बग्छ, फलस्वरूप ग्याल्भानोमिटरको सुई विक्षेपित (deflect) हुन्छ ।चुम्बकलाई सोलेन्वाइडभित्र स्थिर राखेमा (कुनै सापेक्षिक गति नभएमा) फ्लक्समा परिवर्तन हुँदैन, त्यसैले करेन्ट प्रेरित हुँदैन र ग्याल्भानोमिटरको सुई शून्यमै (कुनै विक्षेप नभई) रहन्छ ।
- Q.११. 90°C तापक्रम भएको 10 kg तातोपानीलाई 20°C तापक्रम भएको 20 kg चिसो पानीमा मिसाउँदा मिश्रित पानीको अन्तिम तापक्रम कति हुन्छ ? (पानीको विशिष्ट तापधारण क्षमता 4200 J/kg°C छ ।) (If hot water of mass 10 kg at 90°C is mixed with 20 kg of cold water at 20°C, what is the final temperature of the water? (Specific heat capacity of mixture is 4200 J/kg°C.))A.तातोपानीले गुमाएको ताप = चिसो पानीले प्राप्त गरेको तापm₁c(T₁-Tf) = m₂c(Tf-T₂)10×(90-Tf) = 20×(Tf-20)900 - 10Tf = 20Tf - 4001300 = 30Tf → Tf = 43.33°C
- Q.१२. विश्लेष व्याख्या गर्ने प्रक्रियाको परिभाषा दिनुहोस् र यसको कुनै एक उपयोगिता लेख्नुहोस् । (Define the process which is shown in the figure and write any one application of it.) [चित्र: क्रोमेटोग्राफी सम्बन्धी चित्र भएको अनुमान गरिएको - image not available in source]A.[चित्र उपलब्ध नभएकाले सामान्य अनुमानित उत्तर]: यदि चित्रले क्रोमेटोग्राफी (Chromatography) जनाउँछ भने - क्रोमेटोग्राफी भनेको मिश्रणका विभिन्न अवयवहरूलाई तिनीहरूको सापेक्षिक चाल (गतिशीलता) को भिन्नताको आधारमा एउटा माध्यम (जस्तै कागज) मा छुट्याउने प्रक्रिया हो ।उपयोगिता: रगत परीक्षण, विष परीक्षण वा रङ्गको मिश्रणमा भएका अवयवहरू छुट्याउन/पहिचान गर्न प्रयोग गरिन्छ ।
- Q.१३. बन्द र खुला ब्रह्माण्डबिच दुईओटा फरक लेख्नुहोस् । (Write any two differences between open and closed universe.)A.| आधार | खुला ब्रह्माण्ड (Open universe) | बन्द ब्रह्माण्ड (Closed universe) || घनत्व | ब्रह्माण्डको घनत्व क्रिटिकल घनत्वभन्दा कम हुन्छ | ब्रह्माण्डको घनत्व क्रिटिकल घनत्वभन्दा बढी हुन्छ || भविष्य | सधैंभरि निरन्तर विस्तार भइरहन्छ | विस्तार पछि खुम्चिन थाल्छ (Big Crunch तर्फ जान्छ) |
- Q.१४. विद्यार्थीले प्रयोगशालामा एउटा बिकरमा 10 ml एमोनियम हाइड्रोक्साइडमा 10 ml हाइड्रोक्लोरिक अम्ल मिसाएछन् । (A student mixed 10 ml ammonium hydroxide with 10 ml hydrochloric acid in a beaker.) a. बिकरमा कुन प्रकारको रासायनिक प्रतिक्रिया हुन्छ ? (What type of chemical reaction takes place in the beaker?) b. उक्त रासायनिक प्रतिक्रियाको सन्तुलित समीकरण लेख्नुहोस् । (Write a balanced chemical equation of that reaction.)A.a. यो निष्क्रियीकरण (Neutralization) प्रतिक्रिया हो (क्षार + अम्ल), जुन तापदायक (exothermic) प्रकृतिको हुन्छ ।b. NH₄OH + HCl → NH₄Cl + H₂O
- Q.१५. एउटा रङहीन बास्नादार तरल हाइड्रोकार्बन मिठाईलाई गुलियो बनाउन प्रयोग गरिन्छ । (A colourless viscous liquid hydrocarbon is used as a sweetening agent in confectionery.) a. यस यौगिकको IUPAC नाम लेख्नुहोस् । (Write the IUPAC name of this compound.) b. उक्त यौगिकको सबै -OH लाई H ले विस्थापन गराउँदा बन्ने यौगिकको संरचनात्मक सूत्र लेख्नुहोस् । (Write the structural formula of compound formed by replacing all -OH by H.)A.a. यस यौगिकको IUPAC नाम प्रोपेन-1,2,3-ट्राइओल (Propane-1,2,3-triol / Glycerol) हो ।b. यसको सबै -OH लाई H ले विस्थापन गर्दा बन्ने यौगिक प्रोपेन (Propane) हो, जसको संरचनात्मक सूत्र: CH₃ - CH₂ - CH₃
- Q.१६. लक्षित जीवको आधारमा प्रयोग गरिने निम्ननलिखित विषादीको एक एकओटा उदाहरण दिनुहोस् । (Give an example of the insecticides on the basis of targeted organism of the following.) a. झारपातनाशक विषादी (Herbicides) b. ढुसीनाशक विषादी (Fungicides)A.a. झारपातनाशक विषादी (Herbicide) को उदाहरण: 2,4-Db. ढुसीनाशक विषादी (Fungicide) को उदाहरण: बोर्डो मिश्रण (Bordeaux mixture) / कपर अक्सिक्लोराइड
Group D
- Q.१७. हाम्रो दैनिक जीवनमा मोबाइल, ल्यापटप जस्ता डिजिटल सामान र प्रविधिको प्रयोग दिनप्रतिदिन बढ्दै गइरहेको छ । यस्तो परिवेशमा डिजिटल प्रविधिका दुईओटा सकारात्मक र दुईओटा नकारात्मक असर लेख्नुहोस् । (The use of digital devices and technologies such as mobile phones and laptops is increasing in our daily lives. In this scenario, write two positive impacts and two negative impacts of digital technology.)A.सकारात्मक असर (Positive impacts):१. सूचना र ज्ञानमा सजिलै पहुँच पुग्छ र सिकाइ छिटो तथा प्रभावकारी हुन्छ ।२. दूरसञ्चार (video call, message) मार्फत टाढाका मानिससँग तुरून्तै सम्पर्क गर्न सकिन्छ, काम छिटो र सजिलो हुन्छ ।नकारात्मक असर (Negative impacts):१. डिजिटल उपकरणको अत्यधिक प्रयोगले आँखा, मानसिक स्वास्थ्य र निद्रामा नकारात्मक असर पार्छ ।२. साइबर अपराध, अनलाइन ठगी र गोपनीयता (privacy) भङ्ग हुने खतरा बढ्छ ।
- Q.१८. कालो आँखाहरू भएको बाबु र खैरो आँखा भएकी आमाबाट जन्मने बच्चाका आँखा पहिलो वंशमा कालो नै देखिए, खैरो देखिएनन, किन ? उक्त प्रक्रियाको दोस्रो वंशसम्मको फिलियल चार्ट देखाउनुहोस् र दोस्रो वंशमा हुने जिनोटाइप अनुपात उल्लेख गर्नुहोस् । (Black-eyed offsprings were born from black-eyed father and brown-eyed mother. Why did the offsprings had black-eyes but not brown in the first generation? Show the filial chart of this process up to the second generation and write down the genotypic ratio of the second generation.)A.कालो आँखाको जिन (B) खैरो आँखाको जिन (b) भन्दा प्रभावी (dominant) हुने भएकाले F1 पुस्तामा सबै सन्तानमा कालो आँखा मात्र देखिन्छ, खैरो देखिँदैन (खैरो अप्रभावी/recessive भएकाले लुकेको हुन्छ) ।बुबा (BB - homozygous black) × आमा (bb - homozygous brown)F1: सबै सन्तान Bb (कालो आँखा) - 100% कालोF1 × F1: Bb × BbF2: BB : Bb : bB : bb = 1 : 1 : 1 : 1जिनोटाइप अनुपात (F2): BB : Bb : bb = 1 : 2 : 1(फिनोटाइप अनुपात: कालो : खैरो = 3 : 1)
- Q.१९. चित्रमा मुटुको बाहिरी भाग देखाइएको छ । (The external structure of the heart is shown in the given diagram.) [चित्र: मुटुको बाहिरी भाग A,B,C,D,E भागहरू सहित देखाइएको - image not available in source] a. चित्रमा देखाइएको कुनचाहिँ भागमा एन्जियोप्लास्टी गर्दा स्टेन्ट राखिन्छ ? (In which part of the heart shown in the figure, stent is kept during angioplasty?) b. कुन भागले रगत मुटुबाट फोक्सोमा पुऱ्याउँछ ? (Which part carries blood from heart to lungs?) c. भाग 'C' कन्ट्र्याक्ट हुँदा कुन भल्भ बन्द रहन्छ ? (Which valve remains closed while part 'C' contracts?) d. भाग 'E' को कार्य लेख्नुहोस् । (Write the function of part 'E'.)A.[चित्र उपलब्ध नभएकाले सामान्य शारीरिक ज्ञानमा आधारित उत्तर - वास्तविक भाग-अक्षर मिलान चित्र हेरेर पुष्टि गर्नुपर्छ]:a. कोरोनरी धमनी (Coronary artery) मा एन्जियोप्लास्टी गर्दा स्टेन्ट राखिन्छ, किनकि यसैले मुटुको मांसपेशीलाई रगत पुर्याउँछ ।b. पल्मोनरी धमनी (Pulmonary artery) ले रगत मुटुबाट फोक्सोमा पुर्याउँछ ।c. यदि भाग 'C' निलय (ventricle) हो भने त्यो कन्ट्र्याक्ट हुँदा अलिन्द र निलयबिचको भल्भ (bicuspid/tricuspid valve) बन्द रहन्छ, ताकि रगत पछाडि नफर्कोस् ।d. भाग 'E' (सामान्यतया भेना/वेना केभा - vena cava) ले शरीरका विभिन्न भागबाट अशुद्ध (deoxygenated) रगत मुटुको दायाँ अलिन्दमा ल्याउने कार्य गर्छ ।
- Q.२०. a. एउटा ढुङ्गालाई अग्लो टावरबाट खसाल्दा 4 s मा जमिनमा पुग्छ भने उक्त ढुङ्गा कति गतिमा जमिनमा बज्रिएला ? (A stone is dropped from a tall tower that reaches to the ground after 4 s. Calculate the velocity with which the stone lands on the ground.) b. चित्रमा देखिएका दुई वस्तुबिच लाग्ने गुरुत्वाकर्षण बल हिसाब गर्नुहोस् । (Calculate the force of gravitational attraction between the two bodies shown in the diagram.) (Sphere 1 = 4,500 kg, Sphere 2 = 2,000 kg, Distance = 500 km)A.a. u = 0, t = 4s, g = 9.8 m/s²v = u + gt = 0 + 9.8 × 4 = 39.2 m/sb. m₁ = 4,500 kg, m₂ = 2,000 kg, r = 500 km = 5 × 10⁵ mF = G·m₁·m₂/r² = (6.67×10⁻¹¹ × 4500 × 2000) / (5×10⁵)²F = 2.40 × 10⁻¹⁵ N
- Q.२१. कक्षाको पछाडि बसेका एकजना विद्यार्थीलाई कक्षाको अगाडिको भित्तामा राखिएको ह्वाइटबोर्डमा लेखेको पढ्न गाह्रो हुन्छ तर उनी आफ्नो किताब सजिलै पढ्न सक्छन् । (A student sitting at the back of his class has difficulty in reading the letters on whiteboard placed on the front wall of the classroom, but he can read his book easily.) a. उनी कुन प्रकारको दृष्टिदोषबाट पीडित छन् ? (What type of defect of vision is he suffering from?) b. उनको दृष्टिदोष र दृष्टिदोष समाधान देखाउने रेखाचित्र बनाउनुहोस् । (Draw a ray diagrams to show the defect of his vision and remedy of the problem.) c. यस दृष्टिदोषको एक कारण लेख्नुहोस् । (Write one cause of this defect of vision.)A.a. उनी निकटदृष्टि दोष (Myopia / Short-sightedness) बाट पीडित छन्, किनकि टाढाको (ह्वाइटबोर्ड) देख्न गाह्रो तर नजिकको (किताब) राम्ररी देख्न सक्छन् ।b. [चित्र: (i) निकटदृष्टि दोष - समानान्तर किरणहरू रेटिनाभन्दा अगाडि केन्द्रित हुने चित्र; (ii) समाधान - अवतल लेन्स (concave lens) प्रयोग गरी किरणलाई फैलाई प्रतिबिम्ब ठ्याक्कै रेटिनामा बनाइएको चित्र - image not available in source]c. कारण: आँखाको गोलाकार (eyeball) सामान्यभन्दा लामो हुनु वा लेन्सको वक्रता (curvature) बढी हुनु ।
- Q.२२. तल दिइएको पेरियोडिक तालिकाको अंश अध्ययन गरी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् । (Study the part of the periodic table given below and answer the following questions.) समूह (Groups): 1 | 2 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 पिरियड (Period) 2: X | A | | | | | M | पिरियड (Period) 3: Y | B | | | | | J | a. तालिकाबाट अति सक्रिय धातु र अति सक्रिय अधातुको नाम लेख्नुहोस् । (Write very active metal and non-metal from the table.) b. A र B बिच कुन बढी सक्रिय हुन्छ, किन ? (Which one is more active between A and B and why?) c. तालिकामा देखाइएका तत्त्वहरूमध्येबाट अति सक्रिय धातु र अति सक्रिय अधातुबिच संयोजन भई हुने वास्तविक तत्त्वको सन्तुलित रासायनिक समीकरण लेख्नुहोस् । (Among the elements shown in the table, write down the balanced chemical equation of the real elements by the reaction between very active metal and very active non-metal.)A.दिइएको स्थानको आधारमा: X = Li, Y = Na (group 1); A = Be, B = Mg (group 2); M = F, J = Cl (group 17)a. तालिकाबाट अति सक्रिय धातु Y (Na) हो, किनकि ग्रुप 1 मा तल जाँदा धातु सक्रियता बढ्छ । अति सक्रिय अधातु M (F) हो, किनकि ग्रुप 17 मा माथि (period 2) जाँदा अधातु सक्रियता बढ्छ ।b. A (Be) र B (Mg) बिच B (Mg) बढी सक्रिय हुन्छ, किनकि एउटै ग्रुपमा तल जाँदा आणविक साइज बढ्ने र आयनीकरण ऊर्जा घट्ने भएकाले धातु सक्रियता बढ्छ ।c. अति सक्रिय धातु Na र अति सक्रिय अधातु F बिचको प्रतिक्रिया:2Na + F₂ → 2NaF
- Q.२३. दिइएको चित्र अध्ययन गरी तलका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् । (Study the given diagram and answer the following questions.) [चित्र: ग्यास जार र जल्दै गरेको म्याग्नेसियम रिबन भएको प्रयोगशाला सेटअप - image not available in source] a. ग्यास जारमा कुन ग्यास सङ्कलन गरिएको छ ? (Which gas is collected in the gas jar?) b. ग्यास जार किन ठाडो राखिएको छ ? (Why is the gas jar kept erect?) c. बलिरहेको म्याग्नेसियम रिबनलाई यस ग्यास जारभित्र राख्दा हुने प्रतिक्रियाको सन्तुलित समीकरण मात्र लेख्नुहोस् । (Write down the balanced chemical equation of the reaction that takes place when a burning magnesium ribbon is kept inside the gas jar?) d. जारमा सङ्कलित ग्यासबाट युरिया बनाउने प्रक्रियाको सन्तुलित रासायनिक समीकरण लेख्नुहोस् । (Write the balanced chemical equation of the process of formation of urea from the gas collected in the gas jar.)A.a. ग्यास जारमा कार्बन डाइअक्साइड (CO₂) ग्यास सङ्कलन गरिएको छ (पछिका प्रश्नहरूमा युरिया उत्पादनको सन्दर्भबाट यो पुष्टि हुन्छ) ।b. CO₂ हावाभन्दा गह्रौं (denser than air) भएकाले तल्तिरबाट भित्री हावा विस्थापन गरी माथितिर सङ्कलन हुने भएकाले ग्यास जार ठाडो (मुख माथितिर फर्काएर) राखिन्छ ।c. 2Mg + CO₂ → 2MgO + C(म्याग्नेसियमले CO₂ बाट अक्सिजन खोसेर बल्न जारी राख्छ र कार्बन उत्पन्न हुन्छ)d. CO₂ + 2NH₃ → CO(NH₂)₂ (युरिया) + H₂O