Answers On/OffJS required
Group A
- Q.१. जीवनोपयोगी शिक्षाको अर्थ एक वाक्यमा लेख्नुहोस् । Define Life Skill Education in a sentence.A.जीवनोपयोगी शिक्षा भनेको व्यावहारिक जीवनमा प्रयोग हुने क्षमता विकास गर्ने शिक्षा हो।
- Q.२. पूर्वीय चिन्तनअन्तर्गतका कुनै दुई परम्पराको नाम लेख्नुहोस् । Name any two traditions under Eastern Thoughts.A.पूर्वीय चिन्तनअन्तर्गतका दुई परम्परा हुन् - बौद्ध दर्शन र वैदिक दर्शन।
- Q.३. तपाईंको कुनै लेख, रचना चोरी भएमा तपाईंले गर्ने कुनै दुई कार्यहरू उल्लेख गर्नुहोस् । Mention any two functions that you perform if your creation is plagiarized.A.लेख चोरी भएमा मैले गर्ने दुई कार्य हुन् - प्रमाण सहित आवेदन दिने र कानूनी प्रक्रिया अगाडि बढाउने।
- Q.४. तपाईंलाई मन पर्ने एउटा विषयवस्तुको अनुसन्धान शीर्षक तयार पार्नुहोस् । Prepare a Research Title of the content you like most.A.मेरो मनपर्ने अनुसन्धान शीर्षक हो - "नेपालमा जैविक खेतीको प्रभाव र सम्भावनाहरू"।
- Q.५. नेपाल संवत् कहिलेदेखि सुरुवात भयो ? वि.सं. मा लेख्नुहोस् । When did Nepal Sambat begin? Write in B.S.A.नेपाल संवत् ८८१ विक्रम सम्वतदेखि सुरु भएको हो।
- Q.६. तपाईंको विद्यालयमा कुनै दृष्टिबिहीन साथी छन् । तपाईं उहाँलाई कसरी सहयोग पुऱ्याउन सक्नुहुन्छ ? कुनै दुई बुँदा लेख्नुहोस् । There is a visually impaired friend in your school. How can you support to him/her? Write in two points.A.दृष्टिबिहीन साथीलाई गर्न सक्ने दुई सहयोग हुन् - कक्षाकोठाको बाटो स्पष्ट बताउने र पाठ्यसामग्री ध्वनि रूपमा उपलब्ध गराउने।
- Q.७. नेपालमा सूचनाको हकको कार्यान्वयन सम्बन्धमा राष्ट्रिय सूचना आयोगका प्रमुख आयुक्तलाई सोध्न सकिने दुईओटा प्रश्नावलीको नमुना तयार पार्नुहोस् । Prepare a model of questionnaires that shall be asked to The Chief Commissioner, National Information Commission regarding implementation of Right to Information in Nepal.A.राष्ट्रिय सूचना आयोगका प्रमुख आयुक्तलाई सोध्ने प्रश्नहरू:
- सूचनाको हक कार्यान्वयनमा आइपरेका प्रमुख चुनौतीहरू के के छन्?
- नागरिकले सजिलै सूचना पाउन के गर्नुपर्छ?
- Q.८. सहरीकरणका कुनै दुईओटा आयामहरू प्रस्तुत गर्नुहोस् । Mention any two dimensions of Urbanization.A.सहरीकरणका दुई आयाम हुन् - जनसंख्या वृद्धि र आधारभूत संरचनाको विस्तार।
- Q.९. आर्थिक विकास र आर्थिक वृद्धिबीचको एक भिन्नता लेख्नुहोस् । Write a difference between economic development and economic growth.A.आर्थिक विकासले जीवनस्तरमा सुधारलाई बुझाउँछ भने आर्थिक वृद्धिले मात्र उत्पादन र आय वृद्धिलाई जनाउँछ।
- Q.१०. तपाईं उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्री हुनु भयो भने देशको व्यापार घाटा न्यूनीकरण गर्न तपाईंले अपनाउने दुई उपाय लेख्नुहोस् । Mention any two strategies to reduce the trade deficit of your country if you were appointed the Minister for Industry, Commerce and Supply.A.व्यापार घाटा न्यूनीकरण गर्न मैले अपनाउने दुई उपाय हुन् - निर्यात बढाउन प्रोत्साहन दिने र आयात प्रतिस्थापन उद्योग विकास गर्ने।
- Q.११. समावेशी शिक्षाको अर्थ एक वाक्यमा प्रष्ट पार्नुहोस् । Clarify the meaning of inclusive education in a sentence.A.समावेशी शिक्षा भनेको सबै विद्यार्थीहरूलाई उनीहरूको विशेष आवश्यकताअनुसार समान शिक्षा उपलब्ध गराउने प्रणाली हो।
Group B
- Q.१२. तपाईंले आफ्नो जाति, समुदायअन्तर्गत सामाजिक संरचनाको अध्ययन अनुसन्धान गर्दै हुनुहुन्छ भने सोको लागि प्रस्तावनाको आवरण पृष्ठ तयार पार्नुहोस् । Prepare a Cover Page format of research proposal, If you are going to study the social structure of your caste or community.A.शीर्षक: "नेपालको [तपाईंको जाति/समुदायको नाम] समुदायमा सामाजिक संरचनाको अध्ययन"अनुसन्धानकर्ता: तपाईंको नामसंस्था: तपाईंको विद्यालय/कलेजको नामशैक्षिक वर्ष: २०८०प्रस्तुत गर्ने: [तपाईंको विभाग/विषय]मिति: २०८० साल [महिना]
- Q.अथवा (OR) सामाजिक समस्यासम्बन्धी कुनै शीर्षक तयार पारी सो शीर्षक अन्तर्गत गरिने अनुसन्धानको कुनै चार उद्देश्यहरू प्रस्तुत गर्नुहोस् । Prepare a title related to the social problems and present any four objectives of the research under the title.A.शीर्षक: "नेपालमा बालश्रमको उन्मूलन: चुनौती र समाधान"उद्देश्यहरू:
- बालश्रमको प्रचलन र कारणहरूको विश्लेषण गर्ने।
- बालश्रमले बालबालिकाको शिक्षा र स्वास्थ्यमा पार्ने प्रभाव अध्ययन गर्ने।
- सरकारी नीति र कानूनको कार्यान्वयनमा आएका बाधाहरू पहिचान गर्ने।
- बालश्रम घटाउन सामुदायिक सहभागिताको भूमिका अन्वेषण गर्ने।
- Q.१३. नेपालमा सामाजिक रूपान्तरणका लागि भइरहेका कुनै पाँच प्रयासहरू स्पष्ट पार्नुहोस् । Clarify any five efforts that are being held for social transformation in Nepal.A.
- लैङ्गिक समानता:महिला सशक्तिकरण कार्यक्रमहरू (जस्तै महिला शिक्षा, रोजगारी योजना) लागू गरिएको।
- जातिगत भेदभाव विरोध:छुवाछूत विरोधी कानून (२०६८) र सामाजिक अभियानहरू (जस्तै "सबैको लागि शिक्षा")।
- युवा सहभागिता:युवा उद्यमिता योजना र सामुदायिक नेतृत्व प्रशिक्षणबाट सामाजिक परिवर्तन प्रवर्धन।
- ग्रामीण विकास:स्थानीय सरकारले गरिबी न्यूनीकरणका लागि कौशल विकास तालिम र सिँचाइ योजना सञ्चालन।
- शिक्षा सुधार:समावेशी शिक्षा नीति (दिव्याङ्ग, जातिगत समुदायलाई प्राथमिकता) र निशुल्क पाठ्यपुस्तक वितरण।
- Q.१४. तपाईंको क्षेत्रमा बाढी, पहिरो जस्तो विपद् आएमा उद्धार एवम् सुरक्षित कार्य गर्न जनसहभागिताका लागि के गर्नुहुन्छ ? कार्य सुचि तयार पार्नुहोस् । What would you do to have public participation for rescue and safety measures if natural disaster like flood, landslide occurred in your region? Prepare a checklist.A.उद्धार र सुरक्षाको लागि जनसहभागिता कार्यसूची:
- तत्काल प्रतिक्रिया:स्थानीय युवा, स्वयंसेवकहरूको टोली गठन गरी पीडित क्षेत्रमा पहुँच्ने।बाढी/पहिरो प्रभावित परिवारलाई नजिकैको सुरक्षित स्थान (स्कूल, गोदाम) मा सार्ने।
- सूचना प्रबन्धन:स्थानीय FM रेडियो, सोसियल मिडिया मार्फत अलर्ट र सुरक्षा निर्देशन प्रसारण गर्ने।पीडितहरूको नामावली बनाएर राहत सामग्री वितरण गर्ने।
- राहत सामग्री एकत्रित गर्ने:स्थानीय स्तरमा अन्न, लुगा, दवाई, पानीको बोतल जुटाउने।NGO/सरकारी संस्थासँग आपतकालीन सहयोग माग्ने।
- स्वास्थ्य सुरक्षा:डाक्टर, नर्सहरूको टोली गठन गरी चोटपटकको उपचार गर्ने।पानीजन्य रोग (डायरिया, हैजा) रोकथामको लागि स्वच्छ पानी उपलब्ध गराउने
- दीर्घकालीन पुनर्निर्माण:बाढी/पहिरो प्रतिरोधक संरचना (पर्खाल, ड्रेनेज) निर्माणमा सामुदायिक श्रम दान गर्ने।सरकारसँग समन्वय गरी पुनर्वास कार्यक्रम सुरु गर्ने।
- Q.१५. वि.सं. २००७ देखि २०७७ सम्मको अवधिलाई सङ्क्रमणकालीन अवधि मानिन्छ, किन ? विश्लेषण गर्नुहोस् । The duration between 2007 B.S to 2017 B.S is considered 'a transitional time period', why? Analyze.A.यो अवधिलाई "सङ्क्रमणकाल" मानिन्छ किनभने:
- राजनीतिक परिवर्तन:२००७ सालमा राणा शासन उन्मूलन भई प्रजातन्त्रको सुरुवात भयो, तर २०१७ सम्म स्थिर सरकार नबनेको।
- संविधानको अस्थिरता:२०१५, २०१९, २०४७ को संविधानहरू असफल भएर लगातार परिवर्तन भइरहेको।
- सामाजिक रूपान्तरण:जातीय विभेद, गरिबी र शिक्षाको अभावले समाजमा ठूलो असमानता थियो।
- आर्थिक संक्रमण:यो अवधिमा नेपालले आधुनिक आर्थिक नीति (जस्तै २०३६ को भूमि सुधार) सुरु गर्यो, तर प्रभावकारी कार्यान्वयन भएन।
- अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव:भारत, चीन र पश्चिमा देशहरूको भू-राजनीतिक दबाबले नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय नीति अस्थिर बनेको।
निष्कर्ष: यो अवधि राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक रूपमा परिवर्तनको चरण थियो। - Q.१६. सामाजिक समावेशीकरणका सकारात्मक प्रभावहरू उल्लेख गर्नुहोस् । Mention the positive effects of social inclusiveness.A.
- सामाजिक एकतामा वृद्धि: जाति, लिङ्ग, अशक्तता आदिको आधारमा भेदभाव घटेर समाजमा सहिष्णुता बढ्छ।
- आर्थिक विकास: सबै समुदायलाई रोजगारी र शिक्षामा समान अवसर मिल्दा देशको उत्पादकत्व बढ्छ।
- शान्ति र स्थिरता: समावेशी नीतिहरूले सामाजिक तनाव घटाएर दीर्घकालीन शान्ति सुनिश्चित गर्छ।
- नवप्रवर्तन: विविध पृष्ठभूमिका व्यक्तिहरूको सहभागिताले रचनात्मक विचार र प्रविधि विकास गर्छ।
- सुशासन: समावेशीकरणले सबै नागरिकको आवाज सुनिने गरी नीति निर्माणमा पारदर्शिता ल्याउँछ।
- Q.१७. तपाईं किशोर वा किशोरीको रूपमा आफ्नो परिवारमा पालना गर्नु पर्ने कुनै पाँचओटा कर्तव्यहरू छोटकरीमा वर्णन गर्नुहोस् । As a teenager, explain any five duties that you have to fulfil in your family.A.
- शैक्षिक दायित्व: नियमित अध्ययन गरी परीक्षामा राम्रो अंक ल्याउने।
- घरायसी काममा सहयोग: बाटो सफा गर्ने, पानी भर्ने, साना भाइबहिनी हेरचाह गर्ने।
- अभिभावकको आदेश पालन: बुबा-आमाको सल्लाह मान्ने र अनुशासित व्यवहार गर्ने।
- आर्थिक सहयोग: सानातिना घरायसी खर्च बचत गर्ने वा अंशतया जिम्मेवारी लिने।
- सामाजिक सम्मान: हुर्केको संस्कार अनुसार जेठाज्यू, काका, थुलाबुबासँग आदरपूर्वक व्यवहार गर्ने।
- Q.१८. बसाइँसराइबाट पर्ने वातावरणीय चुनौतीहरू विश्लेषण गर्नुहोस् । Analyze the environmental challenges caused by migration.A.
- जंगल कटान: ग्रामीणबाट सहर आउनेले बस्ती विस्तार गर्दा हरियाली नाश हुन्छ (जस्तै: काठमाडौं उपत्यकामा वायु प्रदूषण)।
- जलस्रोत दूषण: अव्यवस्थित बसाइँले नदी-नालाहरूमा कचरा फैलिन्छ (जस्तै: बागमती नदीको प्रदूषण)।
- माटोको क्षरण: पहाडबाट तराई बसाइँसराइले पहिरो बढाउँछ (जस्तै: चुरे पहाडको माटो खस्ने समस्या)।
- कृषि योग्य जमिन घट्ने: शहरीकरणले अन्न उत्पादन गर्ने भूमि कम गर्छ।
- ऊर्जा खपत बढ्ने: सहरमा बढी जनसंख्या र उद्योगले बिजुली, पेट्रोलियमको माग बढाउँछ।
- Q.१९. शैक्षिक विकासले सामाजिक रूपान्तरणमा सघाउँछ । उदाहरणसहित पाँच बुँदामा स्पष्ट पार्नुहोस् । 'Educational Development supports in social transformation'. Clarify it in five points with examples.A.
- लैङ्गिक समानता: बालिका शिक्षा बढेपछि महिला सशक्तिकरण भएको (जस्तै: नेपालमा महिला साक्षरता ५४% देखि ७२% पुगेको)।
- जातिगत भेदभाव घटाउने: शिक्षाले दलित/मार्जिनलाइज्ड समुदायलाई अवसर दिएको (जस्तै: दलित विद्यार्थी छात्रवृत्ति)।
- आर्थिक सशक्तिकरण: शिक्षित युवाहरूले रोजगारी पाएर गरिबी घटाएका (जस्तै: IT सेक्टरमा नेपाली युवा)।
- स्वास्थ्य जागरूकता: स्कूलमा स्वास्थ्य शिक्षाले बालमृत्यु दर घटाएको (जस्तै: टोकाको उपयोग बढेको)।
- सामुदायिक सहभागिता: शिक्षित समाजले सामूहिक निर्णयमा भाग लिन्छ (जस्तै: स्थानीय सरकारमा शिक्षित युवाको उपस्थिति)।
- Q.अथवा (OR) शिक्षाको क्षेत्रमा समुदायले कस्ता कुराहरूमा सहभागिता जनाउने गरेका छन् ? उदाहरणसहित स्पष्ट पार्नुहोस् । How has the community participated in educational sector? Clarify with examples.A.
- शैक्षिक संस्था निर्माण: गाउँलेहरूले सामूहिक श्रमदान गरेर स्कूल बनाएका (जस्तै: मध्यपश्चिममा सामुदायिक विद्यालय)।
- छात्रवृत्ति कोष: स्थानीय व्यक्तिहरूले गरिब विद्यार्थीका लागि पैसा जुटाएका।
- अभिभावक शिक्षक संघ (PTA): मातापिताले विद्यालय नीतिमा सुझाव दिने।
- स्वयंसेवक शिक्षक: समुदायका सदस्यहरूले अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गर्ने।
Practice Without Boundaries.
Premium gives you full access, zero ads, and unlimited custom paper generation. Study your way, every day.
Group C
- Q.२०. समालोचनात्मक चिन्तन र सिर्जनात्मक चिन्तनबीचको अन्तर सम्बन्ध विश्लेषण गर्नुहोस् । Analyze the inter-relation between Critical thinking and Creative thinking.A.१. अवधारणाको आधारभूत अन्तरसमालोचनात्मक चिन्तन (Critical Thinking) भनेको तथ्य, प्रमाण र तर्कको विश्लेषण गरी तर्कसंगत निष्कर्ष निकाल्ने प्रक्रिया हो। यसले विषयवस्तुको गहन अध्ययन, समस्याको पहिचान र समाधानमा केन्द्रित गर्छ। उदाहरणका लागि, विज्ञानको शोधपत्रमा डाटा विश्लेषण गर्दा समालोचनात्मक चिन्तन प्रयोग हुन्छ। जबकि सिर्जनात्मक चिन्तन (Creative Thinking) ले नयाँ विचार, अभिनव समाधान र मौलिक अभिव्यक्तिलाई बढावा दिन्छ। यसले परम्परागत सोचलाई चुनौती दिएर वैकल्पिक दृष्टिकोण खोज्छ, जस्तै: कलाकारद्वारा नयाँ शैलीमा चित्रकारी गर्ने प्रक्रिया।२. पारस्परिक सम्बन्धदुबै चिन्तन प्रक्रिया एकअर्काका पूरक हुन्। समालोचनात्मक चिन्तनले सिर्जनात्मकताको मूल्याङ्कन गर्छ भने सिर्जनात्मकताले समालोचनात्मक विश्लेषणका लागि नयाँ दृष्टिकोण प्रदान गर्छ। उदाहरणका लागि, उद्यमीले नयाँ उत्पादनको अभिनव विचार (सिर्जनात्मक) ल्याउँदा, बजार अनुसन्धान र जोखिम विश्लेषण (समालोचनात्मक) गर्नुपर्छ। यसरी, समस्याको नवीन समाधान पत्ता लगाउन दुबै चिन्तनको सन्तुलन आवश्यक छ।३. व्यावहारिक अनुप्रयोगशिक्षा, व्यवसाय र दैनिक जीवनमा यी दुबै क्षमताहरूको समन्वयले प्रभावकारी परिणाम दिन्छ। जस्तै:
- शिक्षामा: विद्यार्थीले गणितको समस्याको नयाँ तरिकाले समाधान (सिर्जनात्मक) गरेपछि त्यसको तार्किकता जाँच्ने (समालोचनात्मक)।
- व्यवसायमा: विज्ञापन टोलीले नयाँ क्याम्पेन (सिर्जनात्मक) बनाएर, बजार प्रतिक्रिया विश्लेषण (समालोचनात्मक) गर्छ।
निष्कर्ष: समालोचनात्मक चिन्तनले "किन र कसरी" प्रश्नमा केन्द्रित गर्छ भने सिर्जनात्मक चिन्तनले "के हुन सक्छ" भन्नेमा जोड दिन्छ। दुबैको सही मेलमिलापले व्यक्ति र समाजलाई प्रगतिशील बनाउँछ। - Q.२१. प्रादेशिक अन्तर सम्बन्धका आयामहरू प्रष्ट पार्नुहोस् । Clarify the dimensions of provincial inter-relations.A.१. आर्थिक आयामप्रदेशहरूबीचको आर्थिक अन्तरसम्बन्धमा व्यापार, उद्योग, र पूँजीको प्रवाह प्रमुख हुन्छ। उदाहरणका लागि:
- कृषि उत्पादनको आदानप्रदान: तराई प्रदेशले चामल, गहुँ उत्पादन गरेर पहाडी प्रदेशलाई आपूर्ति गर्छ, जबकि पहाडले फलफूल, कागती तराईमा निर्यात गर्छ।
- ऊर्जा सहयोग: कर्णाली प्रदेशले उत्पादन गरेको जलविद्युत बागमती प्रदेशले प्रयोग गर्छ।
- साझा बजार व्यवस्था: प्रदेशहरूले आफ्नो तुलनात्मक लाभ (Comparative Advantage) अनुसार उत्पादन गरी आन्तरिक व्यापार बढाउँछन्।
२. सामाजिक-सांस्कृतिक आयाम- जनसङ्ख्या बसाइँसराइ: मधेशबाट पहाड र हिमाली प्रदेशमा रोजगारीको लागि पलायनले सामाजिक संरचना बदल्छ।
- सांस्कृतिक आदानप्रदान: चाडपर्व (जस्तै: दशैं, तिहार) र भाषिक विविधताले प्रदेशहरूबीच सांस्कृतिक सम्पर्क बढाउँछ।
- शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा: केन्द्रीय विश्वविद्यालय र अस्पतालहरूमा विभिन्न प्रदेशका नागरिकहरू एकै ठाउँमा सेवा पाउँछन्।
३. प्रशासनिक र राजनीतिक आयाम- साझा नीति निर्माण: प्रदेशहरूले सिंचाइ, सडक जडान, र पर्यटन विकास जस्ता विषयमा समन्वय गर्छन्।
- संसाधनको न्यायपूर्ण वितरण: गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशले साझा नदी जल प्रबन्धन गर्ने सम्झौता गर्छन्।
- राजनीतिक सहयोग: प्रदेश सरकारहरूले केन्द्रसँगको सम्बन्धमा सामूहिक माग राख्छन् (जस्तै: संवैधानिक अधिकार बृद्धि)।
निष्कर्ष:प्रादेशिक अन्तरसम्बन्धका यी आयामहरूले आर्थिक एकताको सुदृढीकरण, सामाजिक सद्भाव र प्रशासनिक सहकार्य लाई बढावा दिन्छन्। नेपाल जस्तो बहुप्रादेशिक देशमा यी सम्बन्धहरू राष्ट्रिय विकासको आधारस्तम्भ हुन्। - Q.सूचना प्रविधिको कारणले तपाईं हाम्रो जीवन र समाजमा कस्ता अनुकूल वा प्रतिकूल परिवर्तन ल्याएको छन् ? उदाहरण सहित वर्णन गर्नुहोस् । What sorts of compatible or incompatible changes has Information Technology resulted in your life and society? Explain with examples.A.१. अनुकूल परिवर्तनहरू (Positive Impacts)
- सञ्चार सुविधा: मोबाइल, इन्टरनेट र सोसियल मिडियाले दूरदराजका व्यक्तिहरूसँग तत्काल सम्पर्क गर्न सजिलो बनाएको छ।उदाहरण: विदेशमा काम गर्ने नेपालीले वाइबर/मेसेन्जर मार्फत परिवारसँग जोडिन्छ।
- शिक्षामा पहुँच: ई-लर्निङ्ग, यूट्युब ट्युटोरियल र ई-पुस्तकले शिक्षा सस्तो र सर्वसुलभ बनेको छ।उदाहरण: कोभिड-१९ मा ऑनलाइन कक्षा गरी विद्यार्थीहरूले पढाई जारी राखे।
- स्वास्थ्य सेवा: टेलीमेडिसिनले ग्रामीण क्षेत्रका रोगीहरूले विशेषज्ञ डाक्टरसँग परामर्श लिन पाएका छन्।
- आर्थिक अवसर: फ्रिलान्सिङ्ग, ई-कमर्स र डिजिटल भुक्तानीले रोजगारी र व्यापारको नयाँ मार्ग खोलेको छ।उदाहरण: दार्चुलाको हस्तशिल्पीले फेसबुक मार्फत विदेशमा बिक्री गर्छ।
२. प्रतिकूल परिवर्तनहरू (Negative Impacts)- सामाजिक अलगाव: सोसियल मिडियाको अत्यधिक प्रयोगले व्यक्तिहरू वास्तविक जीवनमा एक्लोपन अनुभव गर्छन्।उदाहरण: परिवार भित्रै सबैजना मोबाइलमा बिस्तारै आमना-सामनाको कुराकानी घटेको।
- साइबर अपराध: फिशिङ्ग, हैकिङ्ग र ऑनलाइन धोखाधडी बढेको छ।उदाहरण: नेपालमा झूटा ईमेल मार्फत बैंक खाता खाली गरिएका घटना।
- रोजगारीमा असन्तुलन: डिजिटल साक्षरता नभएका व्यक्तिहरू पछि पर्दै छन्।उदाहरण: पारम्परिक किसानहरू ई-कृषि तथ्याङ्कबाट बञ्चित।
- मानसिक स्वास्थ्य: इन्टरनेटको लतले निराशा, अनिद्रा र तनाव बढाएको छ।उदाहरण: युवाहरूमा "सेल्फी-फिक्सेशन" र शरीरको नकारात्मक छविको चिन्ता।
३. सन्तुलनको आवश्यकतासूचना प्रविधिको सकारात्मक पक्ष (जस्तै शिक्षा, स्वास्थ्य) लाई अंगाल्ने र नकारात्मक पक्ष (साइबर अपराध, मानसिक असर) लाई नियन्त्रण गर्ने आवश्यकता छ।उदाहरण: डिजिटल साक्षरता अभियान चलाएर साइबर सुरक्षा र मिडिया एजुकेशन दिने।निष्कर्ष:सूचना प्रविधिले जीवनलाई सजिलो, उत्पादक र जोडिएको बनाएको छ, तर यसले सामाजिक सम्बन्ध, सुरक्षा र स्वास्थ्यमा चुनौती पनि ल्याएको छ। यसको उपयोग बुद्धिमत्तापूर्वक गर्नुपर्छ। - Q.२२. गरिबी निवारणको लागि अवलम्बन गर्नुपर्ने रणनीति, कार्यक्रम र अपेक्षित उपलब्धि समेटी राष्ट्रिय योजना आयोगमा पेस गर्ने योजनाको ढाँचा तयार पार्नुहोस् । Prepare a plan format of Poverty Alleviation comprising strategies, programs and expected outcomes to be submitted in National Planning Commission.A.प्रस्तुतकर्ता: [तपाईंको संस्था/समूहको नाम]प्रस्तुत मिति: [२०८०/००/००]सम्पर्क: [इमेल/फोन]१. योजनाको संक्षिप्त परिचयनेपालमा गरिबी निवारणका लागि यो योजनाले "सतत विकास लक्ष्य १ (SDG-1)" लाई केन्द्रित गरी ग्रामीण, सहरी र अति सुकुमाङ्गत समुदायलाई लक्षित गर्दछ।२. रणनीतिहरू (Strategies)
- आय सृजन:साना तथा मझौला उद्योग (SMEs) लाई प्रविधि र पूँजी पहुँच गराउने।कृषि उत्पादन र मूल्य शृङ्खला विकास गर्ने।
- शिक्षा र सिप विकास:व्यावसायिक तालिम (जस्तै: प्लम्बिङ्ग, इलेक्ट्रिसियन) द्वारा युवाहरूलाई स्वरोजगारीमा लगाउने।
- सामाजिक सुरक्षा:गरिबी रेखामुनिका परिवारलाई प्रत्यक्ष नगद सहयोग (Cash Transfer) उपलब्ध गराउने।
- पूर्वाधार विकास:ग्रामीण क्षेत्रमा सिँचाइ, सडक र विद्युतीकरण जडान गर्ने।
३. कार्यक्रमहरू (Programs)कार्यक्रम लक्षित समूह अवधि बजेट (रु. करोड) १. जैविक कृषि प्रशिक्षण किसान (महिला/दलित) ३ वर्ष ५०० २. सूक्ष्म ऋण योजना गरिब महिला समूह ५ वर्ष १००० ३. स्किल डेवलपमेन्ट सेन्टर युवा (१८-३५ वर्ष) ४ वर्ष ८०० ४. सामुदायिक स्वास्थ्य बीमा गरिब परिवार दीर्घकालीन ३०० ४. अपेक्षित उपलब्धिहरू (Expected Outcomes)- अल्पकालीन (१-३ वर्ष):१००,००० परिवारको आयमा ३०% वृद्धि।५०,००० युवाहरूलाई रोजगारीमा स्थापना।
- मध्यकालीन (३-५ वर्ष):गरिबी दर १८% देखि १०% सम्म घटाउने।७०% ग्रामीण घरधुरीमा विद्युत पहुँच।
- दीर्घकालीन (५+ वर्ष):गरिबी रेखामुनिको जनसङ्ख्या शून्यमा पुग्ने।स्वदेशी उत्पादनले आयात निर्भरता ५०% घटाउने।
५. कार्यान्वयन र मोनिटरिङ्ग- कार्यान्वयन: स्थानीय सरकार, NGO र समुदायको सहभागिता।
- मूल्याङ्कन: त्रैमासिक प्रगति रिपोर्ट र वार्षिक अध्ययन।
- Tracer Indicators:प्रति परिवार मासिक आयबालश्रम दरस्वास्थ्य सेवा पहुँच
६. बजेट स्रोत- सरकारी: ६०% (राष्ट्रिय बजेट)
- अन्तर्राष्ट्रिय: ३०% (UNDP, World Bank)
- निजी क्षेत्र: १०% (CSR फन्ड)
७. जोखिम र समाधान- जोखिम: राजनीतिक अस्थिरता, कोष दुरुपयोग।
- समाधान: पारदर्शी मोनिटरिङ्ग, सामुदायिक अडिट।
८. निष्कर्षयो योजनाले "उत्पादकता, सशक्तिकरण र सहभागिता" मा आधारित गरिबी निवारण गर्नेछ। राष्ट्रिय योजना आयोगको अनुमोदन र सहयोग अपेक्षित छ।