Answers On/OffJS required
Group A
- Q.प्रश्न नं. १प्रश्न: तलका शब्द र तिनका अर्थबीच जोडा मिलाउनुहोस् :
समुह 'क': (क) अपौरुषेय (ख) आभा (ग) तेरेलु (घ) खुद
समुह 'ख': (अ) खास वा वास्तविक (आ) वनमा पाइने तितो फल (इ) कुनै व्यक्तिले निर्माण नगरेको (ई) चमक वा झलक (उ) आमाA.(क) अपौरुषेय — (इ) कुनै व्यक्तिले निर्माण नगरेको
(ख) आभा — (ई) चमक वा झलक
(ग) तेरेलु — (आ) वनमा पाइने तितो फल
(घ) खुद — (अ) खास वा वास्तविक - Q.प्रश्न नं. २प्रश्न: तलका शब्दसम्बन्धी प्रश्नको उपयुक्त उत्तर लेख्नुहोस् :A.(क) 'अनुज' को समानार्थी शब्द भाइ हो ।
(ख) 'घैला' को लघुतावाची शब्द घैटो हो ।
(ग) 'प्रतिकूल' को विपरीतार्थी शब्द अनुकूल हो ।
(घ) 'भिँजो' को श्रुतिसमभिन्नार्थी शब्द भिजोस् हो । - Q.प्रश्न नं. ३प्रश्न: अनुच्छेदबाट टुक्का र पारिभाषिक शब्द पहिचान गरी वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् :A.१. टुक्का (नाक ठाडो पार्नु):
• वाक्य: परीक्षामा सर्वोत्कृष्ट नतिजा ल्याएर छोराले परिवारको नाक ठाडो पार्यो ।
२. पारिभाषिक शब्द (क्षय रोग):
• वाक्य: औषधिको नियमित सेवनले क्षय रोग सजिलै निको हुन सक्छ । - Q.प्रश्न नं. ४प्रश्न: (क) सही हिज्जे छनोट र (ख) वाक्य शुद्धीकरण गर्नुहोस् :A.(क) शुद्ध शब्द छनोट:
(अ) (ii) संशोधन
(आ) (i) प्रशंसा
(ख) वाक्य शुद्धीकरण:
शारीरिक अस्वस्थताका कारण विमला खाटमाथि सुतिरहेकी थिइन् । उनलाई उठाउँदै साथीले सोध्यो, "तिमी कति समयदेखि घरमै छ्यौ?" - Q.प्रश्न नं. ५प्रश्न: अनुच्छेदका रेखाङ्कित शब्दहरूको पदवर्ग पहिचान गर्नुहोस् :A.१. यस — विशेषण
२. विद्यार्थी — नाम
३. हुन् — क्रियापद
४. उनी — सर्वनाम
५. सरासर — क्रियायोगी
६. र — संयोजक - Q.प्रश्न नं. ६प्रश्न: (क) उपसर्ग र प्रत्यय तथा (ख) समास र द्वित्व प्रक्रिया देखाउनुहोस् :A.(क) उपसर्ग र प्रत्यय व्युत्पादन:
उपसर्ग शब्द:
• प्रगति = प्र (उपसर्ग) + गति
• अधिकार = अधि (उपसर्ग) + कार
प्रत्यय शब्द:
• सामाजिक = समाज + इक (प्रत्यय)
• दयालु = दया + आलु (प्रत्यय)
(ख) समास र द्वित्व प्रक्रिया:
• समस्त शब्द र विग्रह: राजपुत्र = राजाको पुत्र
• विग्रहबाट समस्त शब्द: रात र दिन = रातदिन
• द्वित्व शब्दहरू:
- घरघर = घर + घर
- कामकाज = काम + काज - Q.प्रश्न नं. ७प्रश्न: अनुच्छेदलाई सामान्य भूतकालमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् :A.प्रज्ञा कक्षा १० मा पढिन् । उनले आमालाई धेरै माया गरिन् । भाइलाई गृहकार्य गर्न सघाइन् । उनले अनावश्यक रूपमा बाहिर घुमफिर गर्न रुचाइनन् ।
- Q.प्रश्न नं. ८प्रश्न: (क) आज्ञार्थक क्रियापदका रूप प्रयोग गरी शिक्षकका निर्देशन लेख्नुहोस् वा (ख) स्त्रीलिङ्गमा रूपान्तरण गर्नुहोस् :A.(क) आज्ञार्थक वाक्यहरू (शिक्षकका निर्देशन):
१. तिमीहरू सधैँ सफा अक्षरमा गृहकार्य गर ।
२. नबुझेका प्रश्नहरूको उत्तर कापीमा टिपेर राख ।
३. समयमै आफ्नो कापी शिक्षकलाई देखाऊ ।
४. साथीहरूसँग छलफल गरेर समस्याको समाधान खोज ।
अथवा (ख) स्त्रीलिङ्गमा परिवर्तन:
उनी ज्ञानी बालिका हुन् । उनी दिनहुँ विद्यालय जान्छिन् । उनले आफ्नी शिक्षिकाको आज्ञा मान्छिन् । उनी कक्षामा प्रथम हुन्छिन् । - Q.प्रश्न नं. ९प्रश्न: निर्देशनअनुसार वाक्य परिवर्तन गर्नुहोस् :
(क) उनीहरूले गीत गाएपछि म खुसी भएँ । (वाक्य विश्लेषण)
(ख) हामीले भोजमा मिठाई खायौँ । (कर्मवाच्य)
(ग) ऊ कोठामा पढ्छ । (प्रेरणार्थक)
(घ) बुबाले, "म त धेरै गएँ" भन्नुभयो । (अप्रत्यक्ष कथन)A.(क) मुख्य वाक्य: म खुसी भएँ । | सहायक वाक्य: उनीहरूले गीत गाए ।
(ख) हामीद्वारा भोजमा मिठाई खाइयो ।
(ग) आमाले उसलाई कोठामा पढाउनुहुन्छ ।
(घ) बुबाले आफू त धेरै गएको कुरा भन्नुभयो । - Q.प्रश्न नं. १०प्रश्न: अनुच्छेदका आधारमा व्याकरणसम्बन्धी प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् :A.(क) ओहो ! अब त मेरो एकोहोरो फतफताइ ठिकै भयो ।
(ख) विद्यालयमा — अधिकरण कारक, सप्तमी विभक्ति ।
(ग) उद्देश्य: नजन्मँदैदेखि पर्खँदै आउनुभएको तपाईँले | विधेय: सायद किशोर भएपछि विद्यालयमा शिक्षकलाई कैयौँ दिन पर्खनुभयो होला ।
(घ) ओहो ! जब मेरो एकोहोरो फतफताइ सुरु भयो, तब यो अति नै भयो । - Q.प्रश्न नं. ११प्रश्न: गद्यांश पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् :A.(क) शरीरलाई आवश्यक पर्ने पौष्टिक तत्त्वको अभाव वा असन्तुलन हुनु नै कुपोषण हो ।
(ख) बालबालिका, गर्भवती महिला तथा गरिब परिवार कुपोषणको बढी जोखिममा हुन्छन् ।
(ग) पौष्टिक आहारको कमी र अशिक्षा कुपोषणका दुई कारण हुन् ।
(घ) कुपोषणले बालबालिकाको शारीरिक तथा मानसिक विकासमा नकारात्मक असर पार्छ ।
Group B
- Q.प्रश्न नं. १२प्रश्न: (क) डा. सन्दुक रुइतको जीवनी वा (ख) विद्यालय पुग्न ढिलो हुँदाको मनोवाद तयार गर्नुहोस् :A.विद्यालय पुग्न ढिलो हुँदाका तरङ्ग (मनोवाद)
(घडी हेर्दै हतार-हतार हिँडिरहेको अवस्था)
अहो ! साढे नौ बजिसकेछ ! आज त विद्यालय पुग्न धेरै ढिलो हुने भयो । बाटोमा गाडी नपाएर यस्तो आपत् पर्यो । पहिलो घण्टीमै कक्षाशिक्षकको तातो गाली खानुपर्ने भयो । अझ आज त नेपाली विषयको गृहकार्य देखाउने दिन पनि थियो । सरले ढोकाबाटै फर्काइदिनुभयो भने के गर्ने होला ? बाबुआमालाई बोलाएर ल्याऊ भन्नुभयो भने त झन् आपत् पर्छ । अब जसरी नि छिटो दौडिएर पुग्नुपर्छ । अबदेखि सधैँ समयमै घरबाट निस्कने बानी बसाल्छु, आजलाई भने कसै गरी बचाऊ भगवान् ! - Q.प्रश्न नं. १३प्रश्न: (क) बिदाको निवेदन वा (ख) इलामको चियाको विज्ञापन तयार गर्नुहोस् :A.मिति: २०८२/११/२६
श्री कक्षाशिक्षक ज्यू,
कक्षा १०, श्री माध्यमिक विद्यालय ।
विषय: अनुपस्थितिको बिदा स्वीकृतिका सम्बन्धमा ।
आदरणीय सर,
मेरी आमाको स्वास्थ्य स्थिति अचानक बिग्रेकाले उहाँलाई अस्पताल लैजानु पर्ने भएको छ । घरमा कुरुवा बस्ने अन्य सदस्य नभएकाले म भोलि मिति २०८२/११/२७ गते विद्यालय आउन असमर्थ छु ।
तसर्थ, उक्त एक दिनको बिदा स्वीकृत गरी दिनुहुन हार्दिक अनुरोध गर्दछु ।
आज्ञाकारी छात्र,
अजय श्रेष्ठ
रोल नं. १२, कक्षा १० - Q.प्रश्न नं. १४प्रश्न: अनुच्छेदबाट चारवटा मुख्य बुँदाहरू टिपोट गर्नुहोस् :A.• डा. सन्दुक रुइतले आँखा उपचारको क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउनु ।
• मोतीबिन्दुको उपचारलाई सर्वसुलभ र सस्तो बनाउने प्रविधिको विकास गर्नु ।
• उनका उपचार प्रविधिबाट विश्वभरका हजारौँ मानिसले दृष्टि पाउनु ।
• आँखा स्वास्थ्य सेवालाई गरिबको पहुँचमा पुर्याएर विश्वव्यापी प्रशंसा कमाउनु । - Q.प्रश्न नं. १५प्रश्न: अनुच्छेदको एक-तिहाइ सारांश लेख्नुहोस् :A.शीर्षक: कृषि क्षेत्रको आधुनिकीकरण
नेपालमा परम्परागत प्रणाली र पूर्वाधार अभावले कृषि पछाडि परेकाले आधुनिक प्रविधि, सिँचाइ र बजार व्यवस्थापनमार्फत उत्पादन बढाई अर्थतन्त्र बलियो बनाउन सकिन्छ ।
• कुल शब्द संख्या: ६३
• एक-तिहाइ शब्द संख्या: २१
• सारांश शब्द संख्या: २३
Practice Without Boundaries.
Premium gives you full access, zero ads, and unlimited custom paper generation. Study your way, every day.
Group C
- Q.प्रश्न नं. १६प्रश्न: (क) कथांश र (ख) जीवनी अंशका आधारमा सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् :A.(क) कथांश उत्तर:
(अ) जन्मभूमिसँग मानिसको पहिचान, बाल्यकालका यादहरू र आत्मीय नाता जोडिने हुनाले विशेष माया हुन्छ ।
(आ) बाल्यकालका स्मृतिहरू र परिवारप्रतिको भावनात्मक लगावका कारण मानिसलाई विदेशमा पनि गाउँको सम्झना आउँछ ।
(ख) जीवनी अंश उत्तर:
(अ) डा. रुइतले भारतको लखनउबाट वि.सं. २०२६ मा MBBS अध्ययन पूरा गरेका थिए ।
(आ) मोतीबिन्दु शल्यक्रियाका लागि सस्तो र सरल प्रविधि विकास गरी दृष्टि दिनु उनको मुख्य योगदान थियो । - Q.प्रश्न नं. १७प्रश्न: "स्वदेशमै अवसर सिर्जना गर्नु दीर्घकालीन रूपमा उपयोगी हुन्छ" भनाइको पक्षमा धारणा प्रस्तुत गर्नुहोस् :A.वैदेशिक रोजगारीले क्षणिक रूपमा रेमिट्यान्स भित्र्याए पनि यसले देशलाई परनिर्भर बनाउँछ । स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्दा युवाहरूको श्रम र सीप आफ्नै देशको उन्नतिमा प्रयोग हुन्छ ।
उदाहरणका लागि, आफ्नै गाउँ-ठाउँमा आधुनिक कृषि, पर्यटन वा साना उद्योग सञ्चालन गर्दा एकातिर स्वरोजगार भइन्छ भने अर्कातिर अरूलाई पनि रोजगारी दिन सकिन्छ । यसले राष्ट्रिय अर्थतन्त्र बलियो बनाउनुका साथै पारिवारिक विछोडको पीडा कम गर्छ । तसर्थ, स्वदेशमै अवसर खडा गर्नु नै राष्ट्र निर्माणको दीर्घकालीन आधार हो । - Q.प्रश्न नं. १८प्रश्न: दिइएको उद्धरणको सप्रसङ्ग व्याख्या गर्नुहोस् :A."चुम्बकले फलामलाई तान्छ, तर सुनलाई खिच्न सक्दैन ।"
प्रस्तुत पङ्क्तिले दृढ चरित्र र स्वाभिमानी मानिस कसैको प्रलोभनमा पर्दैनन् भन्ने गूढ सत्यलाई उजागर गरेको छ । चुम्बकले साधारण फलामलाई सजिलै आफूतिर आकर्षित गरे पनि बहुमूल्य सुनलाई तान्न सक्दैन ।
यसै गरी, कमजोर र चञ्चल मन भएका मानिसहरू नराम्रा लत वा प्रलोभनमा सजिलै बहकिन्छन् । तर उच्च नैतिक चरित्र र स्वाभिमान भएका मानिसहरू जस्तोसुकै लोभलालच वा दबाबमा पनि आफ्नो निष्ठा छाड्दैनन् भन्ने प्रतीकात्मक अर्थ यहाँ दिइएको छ । - Q.प्रश्न नं. १९प्रश्न: (क) डा. सन्दुक रुइतको व्यक्तित्व र योगदानको समीक्षात्मक मूल्याङ्कन गर्नुहोस् :A.डा. सन्दुक रुइतको व्यक्तित्व र योगदानको समीक्षा:
डा. सन्दुक रुइत विश्वप्रसिद्ध नेपाली आँखा रोग विशेषज्ञ हुन् । उनले आफ्नो व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर दृष्टिहीन मानव जातिको सेवामा समर्पित व्यक्तित्व प्रस्तुत गरेका छन् ।
योगदान र सेवाभाव:
• सुलभ प्रविधिको विकास: उनले मोतिबिन्दु उपचारका लागि अत्यन्त सस्तो इन्ट्राओकुलर लेन्स प्रविधि विकास गरी विपन्न नागरिकका लागि आँखाको उपचार सहज बनाए ।
• मानवताको सेवा: देशका दुर्गम क्षेत्रमा नि:शुल्क आँखा शिविर सञ्चालन गरी हजारौँ मानिसलाई ज्योति प्रदान गरे ।
उनको निष्काम सेवाभावले गर्दा नेपालको नाम विश्वभर चम्किएको छ । - Q.प्रश्न नं. २०प्रश्न: दिइएका शीर्षकहरूमध्ये कुनै एकमा कम्तीमा १५० शब्दको निबन्ध लेख्नुहोस् :
(क) नेपालमा पर्यटन विकासका अवसर
(ख) कृषिको आवश्यकता र महत्त्व
(ग) हाम्रो भविष्य हाम्रो आफ्नै हातमाA.नेपालमा पर्यटन विकासका अवसर
नेपाल प्राकृतिक सौन्दर्य र अद्वितीय सांस्कृतिक सम्पदाले सम्पन्न देश हो । विश्वकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथा, बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी र मनमोहक पोखरा जस्ता पर्यटकीय स्थलहरूले गर्दा नेपालमा पर्यटन विकासको विशाल सम्भावना छ ।
नेपालमा पदयात्रा, र्याफ्टिङ, प्याराग्लाइडिङ जस्ता साहसिक पर्यटनका साथै धार्मिक र सांस्कृतिक पर्यटनको ठुलो अवसर छ । पर्यटन व्यवसायको विस्तारले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्नुका साथै विदेशी मुद्रा आर्जनमा सहयोग पुर्याउँछ ।
यातायात र सञ्चारका पूर्वाधार विस्तार गर्दै पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न सके नेपालको समृद्धिको ढोका खुल्ने निश्चित छ ।