Answers On/OffJS required
Group A
- Q.१. सामाजिक विविधताको अर्थ एक वाक्यमा लेख्नुहोस् ।A.सामाजिक विविधता भनेको विभिन्न संस्कृति, जातजाति, धर्म र परम्पराको सहअस्तित्व हो।
- Q.२. दिगो विकासको अवधारणाअनुसार विकास योजनाहरु सञ्चालन गर्न उपयुक्त हुन्छ कि हुन्न ? आफ्नो धारणा एक बुँदामा लेख्नुहोस् ।A.दिगो विकासको अवधारणाले स्रोतको संरक्षण र वातावरणीय सन्तुलन कायम गरी विकास योजनालाई उपयुक्त बनाउँछ।
- Q.३. मानव बेचबिखन रोक्ने दुई उपायहरु लेख्नुहोस् ।A.मानव बेचबिखन रोक्न कडा कानुन लागू गर्नु र जागरूकता अभियान चलाउनु।
- Q.४. भ्रष्टाचारविरुद्ध जनचेतना फैलाउने उपयुक्त हुने एक सन्देशमूलक नारा तयार पार्नुहोस् ।A."भ्रष्टाचार बन्द गरौँ, सुशासनको आधार बनाऔँ।"
- Q.५. दिल्ली सम्झौतामा भएको कुनै एक प्रावधान उल्लेख गर्नुहोस् ।A.दिल्ली सम्झौताले संविधानसभाको निर्वाचन गर्ने प्रावधान राखेको थियो।
- Q.६. बदलाको भावनाले अर्को दुर्घटना विवश निम्त्याउँछ । यस भनाइलाई प्रथम वा दोस्रो विश्वयुद्धको उदाहरणबाट प्रस्ट पार्नुहोस् ।A.प्रथम विश्वयुद्धको भर्साइल्स सन्धिको कठोर सर्तले जर्मनीमा बदलाको भावना जागृत गरायो, जसले दोस्रो विश्वयुद्ध निम्त्यायो।
- Q.७. अन्त शुल्कको अर्थ एक वाक्यमा प्रस्ट पार्नुहोस् ।A.अन्त शुल्क भनेको उत्पादन वा आयात हुने वस्तुमा सरकारले लगाउने कर हो।
- Q.८. वैदेशिक रोजगारीमा गएका तपाईंको आफन्तले विदेशमा कमाएर पठाएको विप्रेषण रकमलाई सदुपयोग गर्न के सुझाव दिनुहुन्छ ? कुनै एक सुझाव दिनुहोस् ।A.विप्रेषणलाई साना व्यवसायमा लगानी गर्न सुझाव दिन्छु।
- Q.९. संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभाले गर्ने कुनै एक कार्य लेख्नुहोस् ।A.संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभाले विश्व शान्ति र विकासका लागि नीति निर्माण गर्छ।
- Q.१०. विश्वव्यापीकरणले नेपालको अर्थतन्त्रमा पारेको नकारात्मक प्रभाव न्यून गर्न के गर्नुपर्ला ? कुनै एक सुझाव दिनुहोस् ।A.विश्वव्यापीकरणको नकारात्मक प्रभाव न्यून गर्न स्थानीय उत्पादनलाई प्रोत्साहन दिनुपर्छ।
- Q.११. तपाईं बसोबास गर्ने क्षेत्रको वातावरणलाई प्रदूषणमुक्त बनाउन तपाईंले खेल्न सक्ने एक भूमिका उल्लेख गर्नुहोस् ।A.मेरो क्षेत्रमा फोहोर व्यवस्थापन र रुखरोपणमा सहभागी भएर वातावरण प्रदूषणमुक्त बनाउन सक्छु।
Group B
- Q.१२. सामाजिक विविधताले हाम्रो सामाजिकीकरणमा पारेको असरहरू विश्लेषण गर्नुहोस्।A.सामाजिक विविधताले सामाजिकीकरणमा निम्न असरहरू पार्छ:
- सांस्कृतिक जागरूकता: विभिन्न जातजाति र संस्कृतिबाट प्रभावित भई सहिष्णुता र सम्मानको भावना विकसित हुन्छ।
- भाषिक विविधता: बहुभाषिक वातावरणले संचार र सामाजिक अन्तरक्रियालाई समृद्ध बनाउँछ।
- सामाजिक मूल्य: विविध परम्पराले सामाजिक मूल्य र नैतिकताको बोध गराउँछ।
- सहकार्य र एकता: विविधताले समुदायबीच सहकार्य र एकताको संस्कार सिकाउँछ।
- Q.१३. नेपालमा सञ्चालित कुनै एक राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाको परिचय दिँदै त्यसले देशको आर्थिक तथा सामाजिक पक्षमा पार्ने प्रभाव लेख्नुहोस्।A.परिचय: माथिल्लो तामाकोशी जलविद्युत् परियोजना (४५६ मेगावाट) नेपालको एक राष्ट्रिय गौरवको आयोजना हो, जुन दोलखा जिल्लामा निर्माण भएको छ र स्वदेशी लगानीमा सञ्चालित छ।आर्थिक प्रभाव: यो परियोजनाले सस्तो बिजुली उत्पादन गरी उद्योग र रोजगारी सिर्जना गर्छ, साथै बिजुली निर्यातबाट विदेशी मुद्रा आर्जन हुन्छ।सामाजिक प्रभाव: स्थानीय समुदायको जीवनस्तर सुधार हुन्छ, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढ्छ, तर विस्थापित समुदायको पुनर्वास चुनौती बन्न सक्छ।
- Q.१४. "राष्ट्रिय सम्पदा संरक्षणमा समुदायको भूमिका" शीर्षकमा एक सम्पादकीयको नमुना तयार पार्नुहोस्।A.राष्ट्रिय सम्पदा संरक्षणमा समुदायको भूमिकानेपालका राष्ट्रिय सम्पदाहरू—जस्तै पशुपतिनाथ मन्दिर, लुम्बिनी, र हनुमानढोका—हाम्रो सांस्कृतिक र ऐतिहासिक पहिचान हुन्। यी सम्पदाहरूको संरक्षणमा सरकारको मात्र नभई समुदायको भूमिका समान रूपमा महत्त्वपूर्ण छ। स्थानीय समुदायले सम्पदाको नियमित सरसफाइ, अनधिकृत पहुँच नियन्त्रण, र पर्यटक सचेतनामा योगदान पुर्याउन सक्छ। यद्यपि, जनचेतनाको कमी र आर्थिक हाताभित्रले संरक्षणमा बाधा पुर्याएको छ। समुदायलाई तालिम र प्रोत्साहन दिई सम्पदा संरक्षणमा सक्रिय बनाउनुपर्छ। सम्पदाको संरक्षणले हाम्रो गौरव र भावी पुस्ताको सम्पत्ति जोगाउँछ।
- Q.१५. अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको मर्यादित र सम्मानित जीवनयापनमा लागि तपाईँले के कस्ता सामाजिक दायित्व पुरा गर्न सक्नुहुन्छ ? कुनै चार ओटा बुँदा लेख्नुहोस्।A.अपाङ्गता भएका व्यक्तिको जीवनयापनका लागि मेरो सामाजिक दायित्व:
- सहयोग र प्रोत्साहन: उनीहरूलाई दैनिक कार्यमा सहयोग र मनोबल बढाउनु।
- जागरूकता फैलाउने: समाजमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अधिकार र सम्मानबारे सचेतना फैलाउनु।
- सहभागिता सुनिश्चित गर्ने: समुदायका गतिविधिमा उनीहरूलाई समावेश गराउन पहल गर्नु।
- स्रोत पहुँचमा सहयोग: अपाङ्गमैत्री शिक्षा र रोजगारीका अवसरमा सहयोग पुर्याउनु।
- Q.१६. मानव तथा मानवअङ्ग बेचबिखनले व्यक्ति र परिवारको जीवनमा पार्ने सामाजिक प्रभाव समीक्षा गर्नुहोस्।A.मानव र मानवअङ्ग बेचबिखनले व्यक्ति र परिवारमा गम्भीर सामाजिक प्रभाव पार्छ। व्यक्तिमा मानसिक तनाव, शारीरिक शोषण, र आत्मसम्मानको ह्रास हुन्छ। परिवारमा सामाजिक बहिष्कार, आर्थिक संकट, र भावनात्मक पीडा निम्तिन्छ। समाजमा अपराध वृद्धि र विश्वासको कमी बढ्छ। यस्ता प्रभाव न्यूनीकरणका लागि कडा कानुन र जागरूकता आवश्यक छ।
- Q.१७. संसदीय शासन प्रणालीमा राष्ट्रिय सभाको महत्त्व उदाहरणसहित प्रस्ट पार्नुहोस्।A.राष्ट्रिय सभाले संसदीय शासन प्रणालीमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यो सङ्घीय संरचनाको प्रतिनिधित्व गर्छ, जस्तै नेपालको राष्ट्रिय सभाले प्रान्तीय र सीमान्तकृत समुदायको आवाज उठाउँछ। कानून निर्माणमा संशोधन र अनुगमन गर्छ, उदाहरण: २०७५ मा उपभोक्ता संरक्षण ऐन संशोधनमा योगदान। सरकारको नीति जाँच र सन्तुलन कायम गर्छ।
- Q.१८. भूमध्यरेखीय र भूमध्य सागरीय हावापानीमा पाइने वनस्पतिका आधारमा चार बुँदामा भिन्नता प्रस्तुत गर्नुहोस्।A.भूमध्यरेखीय र भूमध्य सागरीय हावापानीको वनस्पतिमा भिन्नता:
- घनत्व: भूमध्यरेखीय क्षेत्रमा घना उष्णकटिबन्धीय जङ्गल (जस्तै, महोगनी) हुन्छ, भूमध्य सागरीयमा पातलो ओक वन।
- प्रजाति: भूमध्यरेखीयमा रबर र टिकजस्ता बहुवर्षीय वनस्पति, भूमध्य सागरीयमा जैतुन र अङ्गुर।
- ऊँचाइ: भूमध्यरेखीयमा उच्च वृक्ष (४०-६० मिटर), भूमध्य सागरीयमा मध्यम उचाइ (१५-२० मिटर)।
- हावापानी अनुकूलन: भूमध्यरेखीयमा वर्षभरि पानी पाइने, भूमध्य सागरीयमा सुक्खा ग्रीष्म र ओसिलो शरद।
- Q.१९. "जलवायु परिवर्तन र यसका असरहरू" शीर्षकमा वक्तव्यको नमुना तयार गर्नुहोस्।A.जलवायु परिवर्तन र यसका असरहरूआदरणीय दर्शकहरू, नमस्ते!जलवायु परिवर्तन विश्वको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो। हरितगृह ग्यासको उत्सर्जनले तापमान वृद्धि गरेको छ, जसले हिमालको हिमनदी पग्लने, बाढी, र खडेरी निम्त्याएको छ। नेपालमा यो समस्याले कृषि उत्पादन घटाएको छ र जनजीवन प्रभावित भएको छ। वन विनाश र औद्योगिकीकरणले यो समस्या झन् गम्भीर बनेको छ। समाधानका लागि हरित ऊर्जा अपनाउन र वृक्षरोपण गर्नुपर्छ। हामी सबैले मिलेर जलवायु संरक्षणमा योगदान गरौँ। धन्यवाद!
- Q.२०. नेपालको ग्रामीण र सहरी जनसङ्ख्या वितरणको अवस्था वर्णन गर्नुहोस्।A.नेपालमा जनसङ्ख्या वितरणमा ग्रामीण र सहरी क्षेत्रबीच ठूलो अन्तर छ। ग्रामीण क्षेत्रमा कुल जनसङ्ख्याको करिब ७५-८०% बसोबास गर्छन्, जहाँ कृषि र परम्परागत पेसा हाबी छन्। सहरी क्षेत्रमा २०-२५% जनसङ्ख्या छ, जुन पछिल्लो समय शहरीकरणका कारण बढ्दो छ। काठमाडौँ, पोखरा, र वीरगञ्जजस्ता सहरहरूमा जनघनत्व उच्च छ, तर ग्रामीण क्षेत्रमा आधारभूत सुविधाको कमी छ।
Practice Without Boundaries.
Premium gives you full access, zero ads, and unlimited custom paper generation. Study your way, every day.
Group C
- Q.२१. नेपालमा मानव अधिकार संरक्षणका लागि भएका प्रयास र तिनको प्रभावकारिता विश्लेषण गर्नुहोस्।A.नेपालमा मानव अधिकार संरक्षणका लागि विभिन्न प्रयासहरू भएका छन्, जुन संविधान, कानुन, र संस्थागत संरचनामार्फत अघि बढाइएको छ। संविधान २०७२ ले नागरिकको मौलिक हक (जस्तै, समानता, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, र शिक्षा) लाई सुनिश्चित गरेको छ। राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग (NHRC) ले मानव अधिकार उल्लङ्घनको अनुसन्धान र सिफारिस गर्छ। २०६३ को शान्ति सम्झौतापछि द्वन्द्वकालीन मानव अधिकार हननका मुद्दाहरूको छानबिनका लागि सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोग गठन गरिएको छ। सरकारले लैङ्गिक समानता, बालअधिकार, र मधेशी समुदायको समावेशीकरणका लागि नीति र कार्यक्रम लागू गरेको छ, जस्तै, लैङ्गिक हिंसा न्यूनीकरण र निःशुल्क शिक्षा।प्रभावकारिता विश्लेषण:यी प्रयासहरूले सकारात्मक प्रभाव देखाएका छन्। शिक्षा र स्वास्थ्यमा पहुँच बढेको छ, र महिला सहभागिता राजनीति र प्रशासनमा सुधार भएको छ। उदाहरणका लागि, २०७४ को स्थानीय निर्वाचनमा महिला सहभागिता ४१% पुग्यो। तर, प्रभावकारिता सीमित छ। ग्रामीण क्षेत्रमा मानव अधिकारको जानकारी र पहुँच कमजोर छ। द्वन्द्वकालीन मुद्दाहरूको न्यायिक निरुपण ढिलो भएको छ, र भ्रष्टाचार र राजनीतिक हस्तक्षेपले NHRC को स्वतन्त्रता कमजोर बनाएको छ। सामाजिक बहिष्कार, छाउपडी, र बालविवाहजस्ता प्रथाहरू अझै कायम छन्। प्रभावकारितालाई सुधार गर्न स्रोत वृद्धि, जनचेतना अभियान, र कानुन कार्यान्वयनमा कडाइ आवश्यक छ।
- Q.२२. पृष्ठ भरिने गरी नेपालको नक्सा बनाएर निम्न तथ्यलाई उपयुक्त सङ्केत प्रयोग गरी भर्नुहोस्: बागमती प्रदेश, जानकी मन्दिर, अपि हिमाल, मध्य पहाडी लोकमार्गA.
- बागमती प्रदेश: काठमाडौँ, ललितपुर, र भक्तपुरलगायत मध्य भागमा अवस्थित, नक्साको मध्य क्षेत्रमा छायाँ (///) सङ्केतले चिन्ह लगाउनुहोस्।
- जानकी मन्दिर: जनकपुरधाम, धनुषा जिल्लामा अवस्थित, नक्साको दक्षिण-पूर्वी भागमा त्रिकोण (▲) सङ्केतले चिन्ह लगाउनुहोस्।
- अपि हिमाल: दार्चुला जिल्लामा अवस्थित, नक्साको सुदूरपश्चिम उत्तरी भागमा तारा (*) सङ्केतले चिन्ह लगाउनुहोस्।
- मध्य पहाडी लोकमार्ग: पूर्व-पश्चिम जोड्ने सडक, नक्साको मध्य पहाडी क्षेत्रमा रेखा (—) सङ्केतले चिन्ह लगाउनुहोस्।नक्सा बनाउँदा यी स्थानहरूको सापेक्षिक अवस्थितिलाई सही रूपमा चित्रण गर्नुहोस्। उदाहरणका लागि, बागमती मध्यमा, जानकी दक्षिण-पूर्वमा, अपि सुदूरपश्चिममा, र मध्य पहाडी लोकमार्ग मध्य पहाडमा पर्छ। कागजको पूर्ण पृष्ठ प्रयोग गरी सङ्केत र लेजेन्ड स्पष्ट राख्नुहोस्।
- Q.उत्तर अमेरिका महादेशको अवस्थित वनस्पति, सामाजिक जनजीवन र आर्थिक गतिविधि उल्लेख गर्नुहोस्।A.उत्तर अमेरिका महादेशको अवस्थित वनस्पति, सामाजिक जनजीवन र आर्थिक गतिविधि:
- वनस्पति:उत्तरी तटीय क्षेत्रमा टुंड्रा वनस्पति (जस्तै, लाइकेन र झाडी) पाइन्छ।मध्यभागमा घासे मैदान (प्रेरी) र मिश्रित जङ्गल (ओक, मेपल) छन्।दक्षिणी क्षेत्रमा उपोष्णकटिबन्धीय वन (महोगनी, सागौन) र रेगिस्तानी क्याक्टस पाइन्छ।
- सामाजिक जनजीवन:उत्तरी क्षेत्र (क्यानडा) मा शीत हावापानीले सीमित जनसङ्ख्या र स्वदेशी संस्कृति (इन्युट) छ।मध्य क्षेत्र (संयुक्त राज्य अमेरिका) मा बहुसांस्कृतिक समाज, शहरीकरण, र आधुनिक जीवनशैली प्रबल छ।दक्षिणी क्षेत्र (मेक्सिको) मा स्वदेशी (माया) र स्पेनिस प्रभावित संस्कृति र ग्रामीण जीवनशैली छ।
- आर्थिक गतिविधि:उत्तरी क्षेत्रमा खनिज (तेल, ग्यास) उत्खनन र माछापालन प्रमुख छन्।मध्य क्षेत्रमा प्रविधि, वित्त, र कृषि (मकै, गहुँ) ले अर्थतन्त्र बलियो बनाएको छ।दक्षिणी क्षेत्रमा पर्यटन (माया सम्पदा), औद्योगिक उत्पादन, र तेल निकासी महत्त्वपूर्ण छन्।यी विविधताले उत्तर अमेरिकालाई आर्थिक र सामाजिक रूपमा समृद्ध बनाएको छ, तर वातावरणीय सङ्कट र असमानता चुनौती छन्।
- Q.२३. जनआन्दोलन, २०४६ को पृष्ठभूमि उल्लेख गर्दै वि. सं. २०४६ पछिको राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक प्रभाव उल्लेख गर्नुहोस्।A.जनआन्दोलन, २०४६ को पृष्ठभूमि:जनआन्दोलन २०४६ को पृष्ठभूमि पञ्चायती व्यवस्थाको निरङ्कुशता, राजनीतिक स्वतन्त्रताको अभाव, र नागरिक अधिकारको हननसँग जोडिएको छ। २०३६ सालको संशोधनले पनि पूर्ण प्रजातन्त्रको माग पूरा गर्न सकेन। नेपाली काँग्रेस र कम्युनिस्ट पार्टीले संयुक्त रूपमा आन्दोलनको नेतृत्व गरे। आर्थिक असमानता, भ्रष्टाचार, र जनताको असन्तुष्टिले आन्दोलनलाई बल दियो। अन्तर्राष्ट्रिय दबाब र भारतको नाकाबन्दीले पनि आन्दोलनलाई तीव्रता दियो, जसले २०४६ वैशाख २४ मा राजा वीरेन्द्रले प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना घोषणा गरे।वि. सं. २०४६ पछिको प्रभाव:राजनीतिक प्रभाव:बहुदलिय प्रजातन्त्रको स्थापना भयो, र २०४८ मा पहिलो संसदीय निर्वाचन भयो।.संविधान २०४७ ले मौलिक हक र स्वतन्त्रता सुनिश्चित गर्यो।आर्थिक प्रभाव:निजी क्षेत्रको उदय भयो, र उद्योग, व्यापार, र पर्यटनमा वृद्धि भयो।.तर, राजनीतिक अस्थिरताले दीर्घकालीन आर्थिक विकासमा बाधा पुर्यायो।सामाजिक प्रभाव:शिक्षा, स्वास्थ्य, र महिला सहभागितामा सुधार भयो, जस्तै महिला सङ्गठनहरूको सक्रियता।.सामाजिक जागरूकता बढ्यो, तर जातीय र क्षेत्रीय असमानताको मुद्दा उठ्न थाल्यो।आन्दोलनले नेपालमा प्रजातान्त्रिक मूल्य स्थापना गर्यो, तर अस्थिरता र असमानताले चुनौती थपे।
- Q.२४. “नेपालमा वित्तीय शिक्षा र यसको आर्थिक सामाजिक प्रभाव” शीर्षकमा एक लेख तयार गर्नुहोस्।A.नेपालमा वित्तीय शिक्षा र यसको आर्थिक सामाजिक प्रभावनेपालमा वित्तीय शिक्षा व्यक्तिगत र राष्ट्रिय स्तरमा आर्थिक साक्षरता बढाउने महत्त्वपूर्ण उपकरण हो। वित्तीय शिक्षाले व्यक्तिलाई बजेट व्यवस्थापन, बचत, लगानी, र ऋणको बुद्धिमत्तापूर्ण प्रयोगबारे सिकाउँछ। नेपालको संदर्भमा, जहाँ धेरै जनता ग्रामीण क्षेत्रमा बस्छन् र वित्तीय सेवाको पहुँच सीमित छ, वित्तीय शिक्षाले ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ।आर्थिक प्रभाव:वित्तीय शिक्षाले व्यक्तिगत आर्थिक स्थिरता बढाउँछ। उदाहरणका लागि, यो शिक्षाले मानिसलाई अनावश्यक खर्च र ऋणको चक्रबाट बचाउँछ। नेपालमा विप्रेषणको ठूलो हिस्सा उपभोगमा खर्च हुन्छ, तर वित्तीय शिक्षाले यसलाई साना व्यवसाय वा कृषिमा लगानी गर्न प्रेरित गर्छ। राष्ट्रिय स्तरमा, यो शिक्षाले बैंकिङ पहुँच विस्तार र आर्थिक समावेशिता प्रवर्धन गर्छ, जसले समग्र आर्थिक वृद्धिलाई सहयोग पुर्याउँछ।सामाजिक प्रभाव:वित्तीय शिक्षाले सामाजिक असमानता घटाउन सक्छ। ग्रामीण र सीमान्तकृत समुदाय, विशेषगरी महिलाहरू, वित्तीय सेवाबाट वञ्चित छन्। वित्तीय शिक्षाले उनीहरूलाई सशक्त बनाउँछ र आत्मनिर्भरताको बाटो देखाउँछ। साथै, यो शिक्षाले देखासिकी र फजुल खर्चको संस्कृति न्यूनीकरण गर्छ, जसले सामाजिक तनाव र ईर्ष्यालाई कम गर्छ। परिवार स्तरमा, वित्तीय योजना र बचतले बालबालिकाको शिक्षा र स्वास्थ्यमा लगानी बढाउँछ।चुनौती र समाधान:वित्तीय शिक्षाको प्रसारमा साक्षरताको कमी, प्राविधिक स्रोतको अभाव, र सांस्कृतिक बाधाहरू जस्ता चुनौती छन्। यी समस्यालाई समाधान गर्न स्कूल पाठ्यक्रममा वित्तीय शिक्षालाई समावेश गर्नुपर्छ। रेडियो, टेलिभिजन, र सामाजिक सञ्जालमार्फत जागरूकता अभियान चलाउनुपर्छ। ग्रामीण क्षेत्रमा मोबाइल बैङ्किङ र तालिम केन्द्र स्थापना गर्नुपर्छ।निष्कर्ष:वित्तीय शिक्षाले नेपालको आर्थिक र सामाजिक विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनले व्यक्तिगत समृद्धि र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउनेछ। सरकार, निजी क्षेत्र, र नागरिक समाजको सहकार्यले यो लक्ष्य प्राप्त गर्न सकिन्छ।