Answers On/OffJS required
Group A
- Q.तलका सबै प्रश्नहरूको उत्तर लेख्नुहोस् । १.दिइएका अर्थसँग मिल्ने शब्द खाली ठाँउमा लेख्नुहोस् : [विलक्षण, शिलालेख, गाँस, मुन्धूम, अमुल्य](क) एक पटक मुखमा हाली खाईने खानेकुरा ________________(ख) लिम्बु जातिको धर्मशास्त्र ___________(ग)मोल गर्न नपाईने, अमूल्य _____________(घ)अचम्मको,अनौठो _____________A.गाँसमुन्धूमअमूल्यविलक्षण
- Q.२.खाली ठाँउमा मिल्दो शब्द राखी वाक्य पूरा गर्नुहोस्(क) 'आदि' को उस्तै अर्थ दिने शब्द __________ हो। । (अन्य, आभा, पूरा)(ख) 'आक्रोश' को उस्तै अर्थ दिने शब्द ____________ हो। (फटकार, अलङ्कार, हाहाकार)(ग)______________ अनेकारी शब्द हो। (घर, डर, दर)(घ) 'भाडो' को समानार्थी शब्द ___________ हो। (घर, थाल, लुग्गा)A.अन्यहोहाहाकारडरथाल
- Q.३.अर्थ खुल्ने गरी वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस्: टुलुटुलु , हात्तीको मुखमा जिराA.अर्थ खुल्ने गरी वाक्यमा प्रयोग:टुलुटुलु: सानु बच्चा आमालाई टुलुटुलु हेरिरहेकी थिई।हात्तीको मुखमा जिरा: गरिबलाई थोरै सहयोग गर्नु हात्तीको मुखमा जिरा जस्तै हो।
- Q.४.शुद्ध छानेर लेख्नुहोस्:(क) प्रशंसा प्रसा प्रसा प्रलशा प्राणा(ख) चंचल चचल चन्चल चांलA.प्रशंसाचंचल
- Q.५.दिइएको वाक्यलाई शुद्ध पारी लेख्नुहोस् : भाजु लालले भने, मलाई पनी यही मुर्ति चाहिएको छ |A.शुद्ध :भाजु लालले भने, "मलाई पनि यही मूर्ति चाहिएको छ।"
- Q.६.रेखाकित शब्दहरूको पदवर्ग छुट्याउनुहोस् : उनीहरू त घरमाथिको ठूलो रुखको छहारीमा बसे ।A.१. उनी - सर्वनाम२. त - निष्ठा (उपपद)३. ठूलो - विशेषण४. बसे - क्रिया
- Q.७.दिइएका धातु र सङ्केतका आधारमा खाली ठाउँ भर्नुहोस्(क) नेपालको प्रतिष्ठा ______________ | (बद्: सामान्य भविष्यत्)(ख) विनीताले उपन्यास → ________________। (पढ् पूर्ण वर्तमान)(ग)म असल नागरिक बन्न ___________ |(सक इच्छार्थ)(घ) भोलि चर्को घाम _____________| (लागः सम्भावनार्थ)A.बढ्नेछपढेकी छिन्सकिन्छुलाग्न सक्छ
- Q.८.दिइएका सङ्केतका आधारमा वाक्य परिवर्तन गर्नुहोस(क) हामीहरू घुम्न पोखरा गयी। (तृतीय पुरुष)(ख) जो व्यक्ति परोपकारी छ त्यो महान् हुन्छ सरल वाक्य)(ग) म कथा पढ्छु । (अकरण)A.(क) उनीहरू घुम्न पोखरा गए। (तृतीय पुरुष)(ख) परोपकारी व्यक्ति महान् हुन्छ। (सरल वाक्य)(ग) कथा पढिन्छ। (अकरण)
- Q.९.दिइएको अनुच्छेद पढी उत्तर लेख्नुहोस् :प्रपन्नाचार्यका आमाबुवाले पनि फाल्गुनन्दको प्रवचन हरसाल प्रत्यक्ष रूपमा पटक-पटक सुनेका थिए । प्रपन्नाचार्यले कडा अनुशासनका विच ब्राश्रमका नीतिनियम पालन गर्न थाले । मुन्धुमको महत्त्वका बारेमा पनि उनी जानकार हुदै गए बुला हृदयका साथ सामाजिक क्रियाकलापमा लाग्दा उनको दयालु स्वभाव देखेर सबै प्रसन्न थिए । उनलाई सबैले आ-आफ्नो तरिकाले सम्मान प्रकट गये।प्रश्नहरू:(क) अनुच्छेदबाट एउटा उपसर्ग र एउटा प्रत्यय लागेर बनेको शब्द पहिचान गरी लेख्नुहोस् ।(ख) अनुच्छेदबाट एउटा द्वित्व भएर बनेको शब्द र एउटा समस्त शब्द पहिचान गरी लेख्नुहोस् ।(ग) माथि रेखाङ्कन गरिएको शब्दको कारक र विभक्ति पहिचान गरी त्यसको नाम लेबनुहोस् ।A.(क)
- उपसर्ग लागेर बनेको शब्द: प्रत्यक्ष (उपसर्ग: "प्रति" + "अक्ष")
- प्रत्यय लागेर बनेको शब्द: जानकार (मूल शब्द: "जान" + प्रत्यय: "कार")
(ख)- द्वित्व भएर बनेको शब्द: पटक-पटक
- समस्त शब्द: सामाजिक (सम + अज = सामाजिक)
(ग)प्रपन्नाचार्यका- कारक: सम्बन्धकारक
- विभक्ति: का (सम्बन्ध जनाउन प्रयोग गरिएको)
- Q.१०. दिइएको गद्यांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस् : मानिसको जीवनको प्रमुख आधार प्रकृति हो । यसको सदुपयोगले जीवन सुखी हुन्छ, भने विनाशले दुःखी हुन्छ । जनसङ्ख्या बुद्धि, अव्यवस्थित सहरीकरण र प्राकृतिक स्रोतको स्वार्थपूर्ण प्रयोगले प्रकृति र वातावरण दुबैको विनाश गर्छ । वातावरण स्वच्छ नभए मानिस अस्वस्थ हुन्छ । मानिसको सोच, स्वास्थ्य र सन्तुष्टिका लागि वातावरण स्वच्छ हुनुपर्छ । सुन्दर प्रकृक्तिले स्वस्थ विचार जन्माउँछ । प्रकृतिमा सङ्कट आए मानिसको मन, मस्तिष्क स्वस्थ हुँदैन । वातावरण विनाश भए मानिसको अस्तित्व सङ्कटमा पर्छ । प्राकृतिक असन्तुलन भई प्रकृति विनाशको पुन्ज बन्छ । यसबाट बच्न हामी सबै सचेत बन्नुपर्छ । कञ्चन विचार र सत्प्रयत्नले प्रकृति र बातावरणलाई सुन्दर बनाउनुपर्छ । प्रकृति, वातावरण र मानिसको अन्योन्याश्रित सम्बन्धलाई बचाइराख्नुपर्छ । शिक्षा र व्यवहारले यसलाई पुष्टि गर्नुपर्छ । असल बिचार ले बर्ताबरण सुन्दर बनौनु परछ |(क) मानिसको जीवनको प्रमुख आधार के हो ?(ख)प्राकृतिक वातावरणका विनाशक तत्त्व के-के हुन् ?(ग) मानिसको मन किन स्वस्थ हुँदैन ?(घ) कञ्चन वातावरणका लागि के गर्नुपर्छ ।A.(क) मानिसको जीवनको प्रमुख आधार प्रकृति हो।(ख) प्राकृतिक वातावरणका विनाशक तत्त्वहरू हुन्:
- जनसङ्ख्या वृद्धि
- अव्यवस्थित सहरीकरण
- प्राकृतिक स्रोतको स्वार्थपूर्ण प्रयोग
(ग) मानिसको मन स्वस्थ हुँदैन यदि:- वातावरण स्वच्छ हुँदैन।
- प्रकृतिमा सङ्कट आउँछ।
- प्राकृतिक असन्तुलन हुन्छ।
(घ) कञ्चन वातावरणका लागि:- सबैले सचेत हुनुपर्छ।
- कञ्चन विचार र सत्प्रयत्नले वातावरण सुन्दर बनाउनुपर्छ।
- प्रकृति, वातावरण र मानिसको अन्योन्याश्रित सम्बन्धलाई बचाइराख्नुपर्छ।
- शिक्षा र व्यवहारले यसको पुष्टि गर्नुपर्छ।
- Q.११. दिइएको अनुच्छेदबाट चारओटा बुँदा टिपोट गरी सारांश लेख्नुहोस् :हामीले सङ्ग्रहालयमा करिब एक घण्टा समय बितायौँ । त्यसपछि भगवतीको मन्दिरको दर्शन गयौ । नेपाल अङ्ग्रेजविचको युद्धका क्रममा उजिरसिंह थापाको फौजले पाल्पाको जितगढमा अङ्ग्रेजलाई परास्त गरेपछि विजय उत्सवको प्रतीकस्वरूप भगवतीको मन्दिर स्थापना गरिएको रहेछ। यो मन्दिरमा कृष्ण जन्माष्टमीका दिन जाग्राम बसेर नवमीका दिन जात्रा निकालिंदी रहेछ । पाल्पा दरबार परिसरमा अमरनारायण मन्दिर पनि छ। यो मन्दिर तत्कालीन जनरल अमरसिंह थापाले वि.सं. १८६३ मा निर्माण गरेको कुरा शिलालेखबाट थाहा पायौं। मन्दिरमा कमलको फूलमाथि चतुर्भुज नारायण र लक्ष्मीको मूर्ति विराजमान थिए। हामी शीतलपाटी, हुलाक चोक, वसन्तपुर, टक्सार पुगेर बसपार्क गयौं ।A.सारांशका लागि बुँदाहरू:
- हामीले सङ्ग्रहालयमा करिब एक घण्टा समय बितायौं र त्यसपछि भगवती मन्दिरको दर्शन गयौं।
- नेपाल-अङ्ग्रेज युद्धमा उजिरसिंह थापाको विजयको प्रतीकस्वरूप भगवती मन्दिर स्थापना गरिएको थियो।
- पाल्पा दरबार परिसरमा अमरसिंह थापाले वि.सं. १८६३ मा निर्माण गरेको अमरनारायण मन्दिर पनि छ, जहाँ नारायण र लक्ष्मीको मूर्ति छन्।
- हामी शीतलपाटी, हुलाक चोक, वसन्तपुर, र टक्सार हुँदै बसपार्क पुग्यौं।
सारांश:हामीले सङ्ग्रहालयमा समय बिताएर भगवती मन्दिरको दर्शन गयौं, जुन नेपाल-अङ्ग्रेज युद्धमा उजिरसिंह थापाको विजयको प्रतीक हो। पाल्पा दरबार परिसरमा अमरसिंह थापाले निर्माण गरेको अमरनारायण मन्दिरमा नारायण र लक्ष्मीको मूर्ति छन्। त्यसपछि, हामी शीतलपाटी, हुलाक चोक, वसन्तपुर, र टक्सार हुँदै बसपार्क पुग्यौं। - Q.१२.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्(क) दिइएका बुँदाका आधारमा शीर्षकसहितको छोटो कथा तयार पार्नुहोस्:गोविन्द कतारबाट फर्किएर गाउँमा एउटा कृषि उद्यम खोल्न ...........। तरकारी, फलफूल र माछापालनको उत्पादन गर्ने ...........। कामका लागि कामदार राख्नु ...........। आफु र आफ्ना परिवारलाई समेत सहकार्य गर्न लगाउनु ...........। एक पटक असारमा घनघोर वर्षा हुनु ...........। कृषि उद्यममा धेरै क्षति पुग्नु ...........। सबै कामदारले मन लगाएर पुनर्निर्माण गरिरहनु तर पहिलेजस्तो अवस्था नबन्नु ...........। गोविन्दको कृषि उद्यमबाट गाउँलेले लाभ लिन रहिरहने भए पनि चाहिएको जस्तो अवस्था नबन्नु ...........। गोविन्दले गाउँलेलाई आफ्नो समस्या सुनाउनु ...........। गोविन्दले कामदारलाई तलब दिन अवस्था नमिल्ने बताउनु ...........। गाउँलेले गोविन्दको कुरा तुरुन्त अपनाउन पार्कका सहकार्य गर्ने निर्णय लिनु ...........। गोविन्दलाई आफ्नो कामप्रति गौरव लाग्नु ...........। गोविन्दको कृषि उद्यममा अझ कामदार पनि थपिँदै जानु ...........। गोविन्दलाई गाउँकै इमानदार कृषि व्यवसायीको रुपमा सबैले सम्मान गर्नु ...........।(ख) 'वातावरण संरक्षण' शीर्षकमा दुई जना साथी बिचको संवाद तयार पार्नुहोस् ।A.(क) "गोविन्दको कृषि उद्यम"गोविन्द कतारबाट फर्किएर आफ्नो गाउँमा एउटा कृषि उद्यम खोल्न चाहन्थे। उनले तरकारी, फलफूल र माछापालनको उत्पादन गर्ने योजना बनाए। त्यसका लागि उनले कामदार राखेर सब काम सुरुवात गरे र आफ्ना परिवारलाई पनि सहयोग गर्न लगाए। एक असारको महिनामा घनघोर वर्षा भयो, जसले गोविन्दको उद्यममा ठूलो क्षति पुर्यायो। तर, कामदारहरूले मन लाएर पुनर्निर्माण गर्न थाले। यद्यपि, पहिलेजस्तो अवस्थामा स्थिति फर्किन सकेन। गोविन्दको उद्यमले गाउँलाई केही फाइदा पुर्याए तापनि चाहिएको जस्तो सफलता पाउन सकेन। गोविन्दले गाउँका मानिसहरूसँग आफ्नो समस्या साझा गरे र तलब दिनको अवस्था नबन्ने बताउँछन्। गाउँलेहरूले तुरुन्तै सहयोग गर्ने निर्णय गरे र पार्कका सहकार्यको प्रस्ताव गरे। यसले गोविन्दलाई आफ्नो कामप्रति गर्व महसुस गरायो। समयसँगै, गोविन्दको उद्यममा कामदार पनि बढ्दै गयो, र उनी गाउँका इमानदार कृषि व्यवसायीको रूपमा सम्मानित भए।(ख) वातावरण संरक्षणको संवादसञ्जय: ह्याई, रमेश! तिमीले थाहा पाएको छ कि हाम्रा गाउँमा हरियाली घट्दै गएको छ?रमेश: हो, सञ्जय! मैले पनि महसुस गरेको छु। जंगल र बोटवृक्षको मात्रा घटिरहेको छ र पानीको स्रोत पनि संकटमा परेको छ।सञ्जय: एकदमै सही भन्नुभयो। के हामी केही गर्न सक्छौं? वातावरणको संरक्षण गर्नका लागि हामीलाई केही कदम चाल्न जरूरी छ।रमेश: निश्चय नै! हामीसँग दुई प्रमुख काम छन्। पहिलो, हामीले वृक्षारोपणलाई बढावा दिनु पर्छ। साथै, प्लास्टिकको प्रयोग पनि घटाउन सके राम्रो हुनेछ।सञ्जय: त्यो साँचो हो। हामीले वातावरणको संरक्षणका लागि यस्ता कदमहरु सस्तो र प्रभावकारी तरिकामा उठाउन सक्छौं। हामी गाउँका अन्य साथीहरूलाई पनि यसमा समावेश गर्न सक्दछौं।रमेश: ठीक छ, सञ्जय। हामी एउटा अभियानको आयोजना गरौं र गाउँमा वृक्षारोपणको महत्त्व र प्लास्टिकको नकारात्मक प्रभावलाई जनचेतना गराउँछौं।सञ्जय: यसले धेरै सहयोग पुर्याउने छ। हामीले चाँडै यसलाई कार्यान्वयन गर्न सुरु गरौं।
- Q.१३. कुनै एक प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस् :(क) आठ कक्षाका विद्यार्थीको तर्फबाट शैक्षिक भ्रमणको प्रबन्ध मिलाइदिन अनुरोध गर्दै विद्यालयका प्रधानाध्यापकलाई लेख्नेनिवेदनको नमुना तयार पार्नुहोस् ।(ख) तपाईंको विद्यालयमा मनाउन लागिएको अभिभावक दिवसका लागि अभिभावकलाई लेखिने निमन्त्रणा पत्र तयार पार्नुहोस् ।A.उत्तर :(क) आठ कक्षाका विद्यार्थीको तर्फबाट प्रधानाध्यापकलाई निवेदन पत्रमिति: [हालको मिति लेख्नुहोस्]सेवा मा,प्रधानाध्यापक ज्यू,[विद्यालयको नाम],[विद्यालयको ठेगाना]विषय: शैक्षिक भ्रमणको प्रबन्ध मिलाइदिन अनुरोध।माननीय ज्यू,सम्मानपूर्वक निवेदन गर्दछौं कि हामी आठ कक्षाका विद्यार्थीहरू हाम्रो शैक्षिक पाठ्यक्रमसँग सम्बन्धित विविध पक्षको प्रत्यक्ष अध्ययन गर्नका लागि शैक्षिक भ्रमणको योजना बनाउने प्रस्ताव गर्दछौं। यस भ्रमणले हाम्रो अध्ययनलाई थप व्यावहारिक र उपयोगी बनाउने विश्वास राखेका छौं।हाम्रो सुझाव अनुसार [स्थानको नाम] मा भ्रमण उपयुक्त देखिएको छ। उक्त स्थान हाम्रो पाठ्यक्रमसँग प्रत्यक्ष सम्बन्धित रहेको हुँदा यसले हाम्रो शैक्षिक विकासमा ठूलो टेवा पुर्याउनेछ।अतः, यस शैक्षिक भ्रमणका लागि आवश्यक अनुमति प्रदान गरी व्यवस्थापनमा सहयोग गरिदिनुहुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं।धन्यवाद!आदरपूर्वक,[तपाईंको नाम/विद्यार्थी प्रतिनिधिको नाम]आठौं कक्षा,[विद्यालयको नाम](ख) अभिभावक दिवसको निमन्त्रणा पत्रमिति: [हालको मिति लेख्नुहोस्]प्रिय अभिभावकज्यू,हामीलाई यो सूचना दिन पाउँदा अत्यन्त खुशी लागेको छ कि हाम्रो विद्यालय [विद्यालयको नाम] मा अभिभावक दिवस मनाउन लागिएको छ।मिति: [कार्यक्रमको मिति]समय: [कार्यक्रमको समय]स्थान: [विद्यालयको स्थान]यो अवसरमा विद्यार्थीहरूद्वारा विभिन्न प्रस्तुति, विद्यालय प्रगति रिपोर्ट, र अभिभावकहरूसँग संवाद कार्यक्रमको आयोजना गरिनेछ।हामी तपाईंको उपस्थिति र सक्रिय सहभागिता द्वारा यस कार्यक्रमलाई अझ विशेष बनाउन चाहन्छौं।तपाईँको समय निकालेर आउनुहुने अपेक्षा राख्दै,धन्यवाद!आदरपूर्वक,[कार्यक्रम संयोजक/प्रधानाध्यापक][विद्यालयको नाम]
- Q.१४. कुनै एकको भाव विस्तार गर्नुहोस् (क) हामीले आफ्नो कर्तव्य बिर्से इतिहासले धिक्कार्ला गोली निलेका सहिदका प्यारा लासले धिक्कार्ला । (ख) उपहार हृदयबाट समर्पण गरेर दिइन्छ ।A.(क) हामीले आफ्नो कर्तव्य बिर्से इतिहासले धिक्कार्ला, गोली निलेका सहिदका प्यारा लासले धिक्कार्ला।यस पंक्तिले कर्तव्यबोधको महत्त्वलाई उजागर गर्दै चेतावनीको स्वर प्रस्तुत गरेको छ। यो भावना विशेषगरी देश र समाजको लागि व्यक्तिको जिम्मेवारीलाई बलियो रूपमा सम्बोधन गर्दछ।यसले भन्न खोजेको छ कि हामीले हाम्रा कर्तव्यप्रति उदासीनता देखायौं भने त्यसको परिणाम केवल वर्तमानमा नभई भविष्यमा पनि गम्भीर हुनेछ। हामीलाई स्वतन्त्रता र अधिकार दिनका लागि जुन वीर सहिदहरूले आफ्नो जीवन आहुति दिए, तिनीहरूको बलिदानको अपमान हुनेछ। सहिदहरूले गरेका त्याग र संघर्ष केवल विगतका घटनाहरू होइनन्; तिनीहरू हाम्रो प्रेरणाको स्रोत हुन्, जसले हामीलाई कर्तव्यनिष्ठ बन्न प्रेरित गर्छन्।यदि हामी आफ्नो जिम्मेवारीप्रति सचेत भएनौं भने, इतिहासले हाम्रो लापरवाहीको कठोर मूल्यांकन गर्नेछ। हामीले राष्ट्र र समाजको समृद्धि र विकासका लागि आफ्नो कर्तव्य निभाउनुपर्छ। यो पंक्तिले नागरिकलाई आफ्नो जिम्मेवारीप्रति सचेत गराउँदै जीवनको उद्देश्यप्रति गहिरो सोच गर्न प्रेरित गर्छ।(ख) उपहार हृदयबाट समर्पण गरेर दिइन्छ।यो वाक्यले उपहार दिने कार्यको सच्चा मर्म र भावनालाई वर्णन गर्दछ। कुनै पनि उपहारको मूल्य यसमा खर्च गरिएको धनराशिमा मात्र नभई त्यसमा समाविष्ट भावना र स्नेहमा आधारित हुन्छ।जब हामी कसैलाई उपहार दिन्छौं, त्यो केवल भौतिक वस्तु नभई हाम्रो स्नेह, आदर, र आत्मीयताको प्रतीक हुनुपर्छ। हृदयबाट दिइएको उपहार सधैं सच्चा र अमूल्य हुन्छ। यसमा कृत्रिमता हुँदैन, केवल विशुद्ध भावना र आत्मीयता हुन्छ।उपहारको मूल्यवृद्धि तब हुन्छ जब यसमा निष्ठा र स्नेह मिसिएको हुन्छ। सानो भए पनि मनदेखि दिएको उपहारले दिने व्यक्तिको भावनालाई स्पष्ट रूपमा व्यक्त गर्छ। यस वाक्यले हामीलाई सिकाउँछ कि उपहारको सच्चा महत्त्व भावना र निष्ठामा छ, न कि बाह्य प्रदर्शनमा।
- Q.१५ दिइएको निबन्ध पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस् :कुनै पनि वस्तु वा मालसामान खरिद अथवा उत्पादन गरेर विक्रीवितरण गर्ने कार्यलाई व्यापार भनिन्छ । व्यापारको सामान्य उद्देश्य नाफा कमाउनु हो तथापि यसलाई नाफामूलक र सेवामूलक व्यवसाय मान्ने गरिन्छ । वस्तु वा मालसामानकोप्रकृतिअनुसार व्यापारलाई सामान्यतः स्थानीय, राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय गरी तीन भागमा वर्गीकरण गर्ने गरिन्छ । स्थानीय व्यापार भन्नाले स्थानीय स्तरमा उत्पादित वस्तु वा मालसामान त्यही बेचविखन गर्ने भन्ने बुझिन्छ । राष्ट्रिय व्यापारअन्तर्गत देशका कुनै भूभागमा वस्तु वा मालसामान उत्पादन गरी देशभित्रकै अर्को स्थानमा किनबेच गरिन्छ । यदि अर्को मुलुकमा वस्तु वा मालसामान किनबेच हुन्छ भने त्यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार भनिन्छ ।(क) व्यापार भन्नाले के बुझिन्छ ?(ख) व्यापारलाई कति भागमा वर्गीकरण गर्न सकिन्छ ?(ग) स्थानीय व्यापार भनेको के हो?(घ) कस्तो व्यापारलाई अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार भनिन् ?A.(क) व्यापार भन्नाले के बुझिन्छ?कुनै पनि वस्तु वा मालसामान खरिद अथवा उत्पादन गरेर विक्रीवितरण गर्ने कार्यलाई व्यापार भनिन्छ।(ख) व्यापारलाई कति भागमा वर्गीकरण गर्न सकिन्छ?व्यापारलाई तीन भागमा वर्गीकरण गर्न सकिन्छ:
- स्थानीय व्यापार
- राष्ट्रिय व्यापार
- अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार
(ग) स्थानीय व्यापार भनेको के हो?स्थानीय व्यापार भन्नाले स्थानीय स्तरमा उत्पादित वस्तु वा मालसामान त्यही ठाउँमा बेचविखन गर्ने कार्यलाई बुझिन्छ।(घ) कस्तो व्यापारलाई अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार भनिन्छ?यदि अर्को मुलुकमा वस्तु वा मालसामान किनबेच हुन्छ भने त्यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार भनिन्छ। - Q.१६.कुनै एक प्रश्नको लामो उत्तर लेख्नुहोस् (५) (क) दिइएको कथाको अंश पढी समीक्षात्मक उत्तर लेख्नुहोस् । डल्ले खोला आज पनि उसरी नै बगिरहेछ, सारा वातावरणलाई भयभीत बनाएर सदरमुकामबाट गाउँ फर्कदा बाज पनि उसले खोलालाई तन्यो बडो मुस्किलले कम्मरभन्दा माथि माथिसम्म पानी आए पनि बनियो लठ्ठीने उसलाई सहारा दियो । नत्र ऊ बग्थ्यो, बग्दै जान्थ्यो र पोहोरको टिकुटे में उसको लाश पनि साप्सुमा मात्र देखापर्थ्यो। हिउँदमा नाघ्न सकिने डल्ले खोला वर्षा याममा बहुलाएर आउँछ । प्रश्न: 'डल्ले खोला' कथामा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ ? (ख) दिइएको जीवनीको अंश पढी समीक्षात्मक उत्तर लेख्नुहोस् सुतिरहेकै बेला अचानक माथिबाट हिमस्खलन हुन पुग्यो । ताबेईसहित अन्य सदस्य हिउभित्र दविए । संयोगवश साथमा रहेका नेपाली सहयोगी शेर्पाहरूको बहादुरी, चलाखीपन र अथक परिश्रमबाट उद्धार सम्भव भयो । सगरमाथा शिखर चुम्नुभन्दा केही दिनअगाडिको यस घटनाले उनीहरूलाई विशेष पाठ सिकाएर छाड्यो । प्रश्न: जुन्को तावेईले पर्वतारोहणका क्रममा बेहोर्नुपरेका समस्याको वर्णन गर्नुहोस् ।A.(क) 'डल्ले खोला' कथामा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ?'डल्ले खोला' कथाले ग्रामिण क्षेत्रको प्राकृतिक परिवेश र त्यसले मानिसको जीवनमा पार्ने प्रभावको यथार्थपरक चित्रण गरेको छ। कथामा डल्ले खोलालाई एउटा भौतिक बाधाको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। वर्षायाममा खोला बहुलाएर आउँदा मानिसहरूको जीवन भयभीत र जोखिमपूर्ण हुन्छ।कथाले ग्रामीण जीवनको कठिनाइ, विशेषतः प्राकृतिक विपत्तिसँग जुध्नुपर्ने परिस्थितिलाई उजागर गरेको छ। खोलाले एक साधारण यात्रालाई कष्टकर बनाएको विवरणले मानिसहरूको साहस र संघर्षलाई स्पष्ट रूपमा देखाउँछ। कथामा "बाज" नामक पात्रले डल्ले खोलाको वहावसँग जुध्न गरेको प्रयास, कम्मरभन्दा माथि पानी आउँदा पनि लठ्ठीलाई सहारा बनाएको विवरणले ग्रामीण मानिसहरूको जीवनमा प्रकृतिसँगको संघर्षलाई सजीव बनाएको छ।त्यस्तै, कथाले हिउँद र वर्षायामको डल्ले खोलाको भिन्न अवस्था देखाउँदै प्रकृतिको परिवर्तनशीलता र त्यसले मानव जीवनमा पार्ने प्रभावलाई देखाएको छ। "पोहोरको टिकुटे" को मृत्युको उल्लेखले प्राकृतिक विपत्ति कति घातक हुन सक्छ भन्ने स्पष्ट पार्छ। यसरी, 'डल्ले खोला' कथाले ग्रामीण परिवेशको दु:ख, भय र संघर्षलाई गहिरो रूपमा चित्रण गरेको छ।(ख) जुन्को तावेईले पर्वतारोहणका क्रममा बेहोर्नुपरेका समस्याको वर्णन गर्नुहोस्।जुन्को तावेईले सगरमाथाको शिखर चढ्ने क्रममा अत्यन्त कठिन र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिको सामना गर्नुपरेको थियो। उनले आफ्नो जीवन नै जोखिममा पारेर साहसिक पर्वतारोहण यात्रा पूरा गरेकी थिइन्।कथाले हिमस्खलनको घटनालाई उजागर गर्दै तावेई र उनका साथीसँग भएका समस्याहरूको चित्रण गरेको छ। सुतिरहेको समयमा आएको हिमस्खलनले उनीसहित टोलीका अन्य सदस्यलाई हिउँभित्र गाडेको थियो। यस्तो भयानक परिस्थितिमा उद्धारको सम्भावना न्यून थियो। तथापि, नेपाली शेर्पाहरूको बहादुरी, चलाखीपन, र अथक परिश्रमले तिनलाई उद्धार गरियो।यस घटनाले तावेईलाई न केवल कठिन परिस्थितिमा आत्मबल र धैर्य राख्न सिकायो, तर पर्वतारोहणको यात्रामा प्राकृतिक जोखिमसँग जुध्नुपर्ने पाठ पनि सिकायो। हिमस्खलनजस्तो विपत्तिमा ज्यान जोगाउन सफल हुनु नै एक ठूलो उपलब्धि थियो। यसले तावेईको साहस, दृढता, र मानसिक बललाई थप सशक्त बनायो।यो घटनाले तावेईको जीवन र पर्वतारोहण यात्रालाई केवल शारीरिक चुनौती नभई मानसिक र सामूहिक सहयोगको महत्त्वपूर्ण पाठ पनि बनाएको छ। यस्तो जोखिममाथि विजय पाउँदै सगरमाथा शिखरमा पुग्नुले उनको अदम्य साहस र दृढताको अद्वितीय उदाहरण प्रस्तुत गर्दछ।
- Q.१७.कुनै एक शीर्षकमा १२५ शब्द नघटाई निबन्ध लेख्नुहोस् : (क) मेरो जीवनको लक्ष्य (ख) समाजसेवा (ग) कम्प्युटर र इन्टरनेटA.मेरो जीवनको लक्ष्यहर व्यक्तिले आफ्नो जीवनमा कुनै न कुनै लक्ष्य राखेको हुन्छ, जसले उसलाई जीवनमा अघि बढ्न प्रेरणा दिन्छ। मेरो जीवनको लक्ष्य समाजको सेवा गर्दै देशको प्रगति र विकासमा योगदान गर्नु हो।बाल्यकालदेखि नै मैले समाजमा भइरहेका विभिन्न समस्याहरू देखेको छु। शिक्षा, स्वास्थ्य, र रोजगारका अवसरहरू नपाएर धेरै मानिसहरूले कष्टपूर्ण जीवन बिताइरहेको देख्दा मलाई गहिरो पीडा हुन्छ। मैले सोचें, यदि मैले आफ्नो सीप र ज्ञानलाई सही दिशामा लगाएँ भने, समाजलाई सकारात्मक रूपमा परिवर्तन गर्न सकिन्छ।मेरो लक्ष्य शिक्षाको पहुँच सबैमा पुर्याउनु हो। शिक्षाले मानिसको जीवनमा आमूल परिवर्तन ल्याउँछ। त्यसका लागि शिक्षण क्षेत्रमा काम गर्ने वा सामाजिक अभियान सञ्चालन गर्ने योजना बनाएको छु। साथै, समाजमा प्राविधिक ज्ञानको अभाव भएकोले कम्प्युटर शिक्षा र इन्टरनेटको महत्त्वबारे जागरूकता फैलाउने चाहना छ।मेरो यो लक्ष्य हासिल गर्न कडा मिहिनेत र इमान्दारिताको आवश्यकता छ। यसले मलाई मात्र नभई, समाजका अन्य व्यक्तिहरूलाई पनि लाभ पुर्याउनेछ। जीवनको उद्देश्य निश्चित हुँदा मात्रै सफलताको मार्ग सजिलो हुन्छ, र यही सोचले मेरो लक्ष्यलाई स्पष्ट बनाएको छ।
Practice Without Boundaries.
Premium gives you full access, zero ads, and unlimited custom paper generation. Study your way, every day.