Answers On/OffJS required
Group A
- Q.तल समूह 'क' र समूह 'ख' दिइएका शब्द र अर्थका बिच जोड़ा मिलाउनुहोस् .समूह 'क' समूह 'ख'अवसाद उदात्तनाहक सीमासाँध मनमा पर्ने पछुताउउद्यत बिनसित्तिअपवादतत्परA.
समूह 'क' समूह 'ख' अवसाद मनमा पर्ने पछुताउ नाहक बिनसित्ति साँध सीमा उद्यत उदात्त - Q.दिइएको अनुच्छेदबाट उपयुक्त शब्द पहिचान गरी खाली ठाउँ भर्नुहोस्हरेक विवादमा ऐनकानुनको आधार लिइन्छ । कानुन र उपस्थित जमात श्रीधरका पक्षमा थियो । अन्त्यमा डिट्ठाविचारीले कानुनको आज्ञा पालन गरे । जिउनी श्रीधरले पाए, मुरलीधरको हार भो ।क. 'टेको' को पर्यायवाची शब्द … हो ।ख. 'आरम्भ' को विपरीतार्थी शब्द … हो ।ग ….समूहवाची शब्द हो ।घ. अनेकार्थी शब्द … हो ।A.Ans:क. 'टेको' को पर्यायवाची शब्द आधार हो।ख. 'आरम्भ' को विपरीतार्थी शब्द समाप्ति हो।ग. समूहवाची शब्द हो।घ. अनेकार्थी शब्द घटिया हो।
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट एउटा उखान र एउटा अनुकरणात्मक शब्द पहिचान गरी तिनलाई वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस्चिनी पसलेले अकमक्क परेर एक हप्तापछि मात्र चिनी आउँछ भन्दा त अर्काको आस, नित्य उपवास हुने नै भयो । त्यसकारण अड्को पड्को तेलको धूप भनेझैं आमाले चिनीको अभावमा सखर हालेर चिया भुलुक्क उमाल्नुभयो ।A.Ans:उखान: "अड्को पड्को तेलको धूप भनेझैं"वाक्यमा प्रयोग: "तिमीले जति पनि मानेर मेहनत गरे पनि कहिल्यै परिणाम नआउनेछ भनेझैं, यस परियोजनाले हाम्रो सपना पुरा गर्ने छैन।"अनुकरणात्मक शब्द: "चिनी"वाक्यमा प्रयोग: "तिमीलाई सधैं हर्षित र मिठो बनाउन चिनी जस्तै बन्नुपर्छ।"
- Q.दिइएका शब्द समूहबाट शुद्ध शब्द छानी लेख्नुहोस्अ. बुलवुल, बुलबुल, वुलबुल, वुलवुलआ. उत्कन्ठा, उत्कञ्ठा, उत्कण्ठा, उत्कङ्ठाख. दिइएको वाक्यलाई शुद्ध पारी लेख्नुहोस् :(२)आफ्नो जीवन नीर्वाह गर्नका लागि आवश्यक पर्ने गाँस बास, कपास समेत परिपुर्ति गर्न नसकेको अवस्था नै गरिबी हो ।A.Ans:अ. बुलबुलआ. उत्कण्ठाAns: "आफ्नो जीवन निर्वाह गर्नका लागि आवश्यक पर्ने गाँस, बास, कपास समेत परिपूर्ति गर्न नसकेको अवस्था नै गरिबी हो।"
- Q.दिइएको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दको शब्दवर्ग पहिचान गर्नुहोस्जताको जित होला जस्तो देखिन्छ उतैतिर गएर चोचोमोचो मिलाउने यी चमेराहरूले नै भङ्खारो पारेका हुन् । स्वार्थसिद्धिका लागि उनीहरूले रचेको षड्यन्त्रको भेउ पाउन सकेको भए यसरी निःसहाय हुनुपर्ने थिएन ।A.Ans:“जताको जित होला जस्तो देखिन्छ उतैतिर गएर चोचोमोचो मिलाउने यी चमेराहरूले नै भङ्खारो पारेका हुन् । स्वार्थसिद्धिका लागि उनीहरूले रचेको षड्यन्त्रको भेउ पाउन सकेको भए यसरी निःसहाय हुनुपर्ने थिएन ।"भङ्खारो - संज्ञा (सार्वजनिक अस्तव्यस्तता र समस्या)चमेराहरू - संज्ञा (व्यक्ति)
- Q.तल दिइएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : (२+२=४) क. तल दिइएको अनुच्छेदबाट दुईओटा उपसर्ग र दुईओटा प्रत्यय लागेर बनेका शब्द पहिचान गरी निर्माण प्रक्रियासमेत देखाउनुहोस्:नेपालको संविधानमा मौलिक अधिकारका रूपमा विभिन्न हकको व्यवस्था गरिएको छ । नागरिक भएकै कारणबाट पाउने अधिकार सम्पूर्ण नेपालीले बिना भेदभाव प्रयोग गर्न पाएका छन् ।ख. तल दिइएको अनुच्छेदबाट एउटा समस्त शब्द पहिचान गरी विग्रह गर्नुहोस्, एउटा विग्रह पदावली पहिचान गरी समस्त शब्द बनाउनुहोस् र द्वित्व भएर बनेका दुईओटा शब्द पहिचान गरी निर्माण प्रक्रियासमेत देखाउनुहोस् :बाटालाई खर्च व्यवस्था गरेपछि हामी दोमन नगरी पोखरा जान तम्तयार भयौँ । यात्राका क्रममा ठाउँ ठाउँमा देखिएका प्रकृतिका भिन्न भिन्न स्वरूपले हाम्रो मन हर्षित भयो । फेवातालमा आलोपालो डुङ्गा चढ्न र माछापुच्छ्रे हिमालको दृश्य हेर्न गहुँ गोरो वर्ण भएका मानिसहरूको भीड थियो ।A.Ans:उपसर्ग: उप- (उपलक्ष्य), प्रति- (प्रतिवाद)प्रत्यय: -क (लोकक), -वाला (लिखवाल)Ans:समस्त शब्द: धन्यवाद (धन + यव + आदाय)विग्रह पदावली: धन + यव + आदायद्वित्व: सहकर्मी (सह + क +र्मी)द्वित्वको निर्माण: सहकर्मी
- Q.तल दिइएको अनुच्छेदलाई अभ्यस्त भूत कालमा परिवर्तन गरी लेख्नुहोस्लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाले दरबार हाइस्कुल पढ्दादेखि नै कविता लेखेका थिए । देवकोटाले अङ्ग्रेजीमा कविता लेखेर साथी र शिक्षकलाई चकित पारेका थिए । उनका साथीले देवकोटालाई आफ्ना दाजुलाई कविता लेख्न लगाएर आफैँले लेखे जसरी सुनाउने भनेर आरोप लगाएका थिए । आफ्नै सामुन्ने धडाधड कविता लेख्दा साथीहरू नाजबाफ भएका थिए ।A.Ans:लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाले दरबार हाइस्कुल पढ्दादेखि नै कविता लेखेका थिए । देवकोटाले अङ्ग्रेजीमा कविता लेखेर साथी र शिक्षकलाई चकित पारेका थिए । उनका साथीले देवकोटालाई आफ्ना दाजुलाई कविता लेख्न लगाएर आफैँले लेखे जसरी सुनाउने भनेर आरोप लगाएका थिए । आफ्नै सामुन्ने धडाधड कविता लेख्दा साथीहरू नाजबाफ भएका थिए ।
- Q.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. इच्छार्थकका फरक फरक क्रियापद प्रयोग गरी चार वाक्यमा आफ्नो देशको विकास बारेमा बर्णन गर्नुहोस् ।ख. दिइएको अनुच्छेदलाई स्त्रीलिङ्गमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् :सानो बालक मृदुभाषी छ । पिताले उसलाई मृदुभाषी बन्न सिकाउनुभयो । वर पनि उसको व्यवहारबाट प्रभावित भए । मैले यी सब विचार गरेको छु ।A.Ans:- हामीले सस्तो र शक्तिशाली ऊर्जा स्रोतको पोषण गर्नु पर्छ।- देशको समृद्धिको लागि नयाँ योजनाहरू लागू गर्न आवश्यक छ।- सरकारले समाधानका उपायहरू र योजनालाई व्यावसायिक रूपमा अग्रसर गर्नुपर्छ।Ans: सानो बालिका मृदुभाषी छ । आमा उसलाई मृदुभाषी बन्न सिकाउनुभयो । वर पनि उसको व्यवहारबाट प्रभावित भए । मैले यी सब विचार गरेको छु ।
- Q.कोष्ठकमा दिइएका निर्देशनका आधारमा वाक्य परिवर्तन गर्नुहोस्क. ढाका टोपी लगाउने छन्दवादी कवि हृदयस्पर्शी कविता लेख्छन् । (वाक्य विश्लेषण)ख. मैले बाटामा साथीहरूलाई भेटें । (कर्मवाच्य )ग. खेलाडीले खेल खेल्दै छ । ( प्रेरणार्थक)घ. शैलीले भनिन्, “मैले धेरै हिमाल आरोहण गरेँ ।' (अप्रत्यक्ष कथन)A.Ans: वाक्यको भाग: "ढाका टोपी लगाउने" - क्रियाविशेषण, "कवि" - संज्ञा, "हृदयस्पर्शी कविता लेख्छन्" - मुख्य क्रियापदAns: साथीहरूले मलाई बाटामा भेटिएको थियो।Ans: "त्यसको लागि तपाईलाई खेल खेल्नका लागि प्रोत्साहन दिनु आवश्यक छ।"Ans: शैलीले भनिन् कि उनले धेरै हिमाल आरोहण गरेकी छिन्।
- Q.दिइएको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस्बौद्धिक विकास, सभ्यताको परिष्करण र स्तरीय जीविकोपार्जनका लागि शिक्षा नितान्त आवश्यक छ । त्यसैले सनातन पूर्वीय सभ्यता र अनेकौं मौलिक संस्कृति भएको मेरो देशलाई पूर्वीय ज्ञान तथा पाश्चात्य विज्ञान र प्रविधिसँग हातेमालो गर्दै अझै अगि बढाउन जरुरी छ । मेरो देशको शिक्षालाई सिपले सुसम्पन्न बनाउने अहिलेको चुनौतीलाई अवसरका रूपमा बदल्नु छ । आज हामीले विभिन्न माध्यमबाट समयसापेक्ष सिप प्राप्त गर्नु छ । पुस्तक, सूचना र प्रविधि, इतिहास, प्रयोग र व्यवहारका माध्यमबाट जीवनोपयोगी सिपयुक्त थप शिक्षा प्राप्त गर्नु छ । म बदलिँदो युगसँगै आफूलाई समायोजन गर्न सक्ने शिक्षा चाहन्छु । शिक्षालाई सिपसँग, सिपलाई श्रमसँग अनि श्रमलाई आधुनिक प्रविधिसँग जोड्ने शिक्षा आजको आवश्यकता हो भन्ने मैले अनुभूत गरिरहेछु । मेरो देशमा भूगोल र पर्यावरण अनुकूल शिक्षा आवश्यक छ ।प्रश्नहरूक. 'म बदलिँदो युगसँगै आफूलाई समायोजन गर्न सक्ने शिक्षा चाहन्छु ।' यस वाक्यलाई अकरणमा बदल्नुहोस् ।ख. रेखाङ्कित 'हामीले ' शब्दको कारक र विभक्तिको नाम लेख्नुहोस् ।ग. 'मेरो देशमा भूगोल र पर्यावरण अनुकूल शिक्षा आवश्यक छ ।' यस वाक्यमा उद्देश्य र विधेय पहिचान गरी लेख्नुहोस् ।घ. 'मेरो देशको शिक्षालाई सिपले सुसम्पन्न बनाउने अहिलेको चुनौतीलाई अवसरका रूपमा बदल्नु छ ।' यस वाक्यलाई संयुक्त वाक्यमा परिवर्तन गरी लेख्नुहोस् ।A.Ans: 'म बदलिँदो युगसँगै आफूलाई समायोजन गर्न सक्ने शिक्षा चाहन्छु।' → 'बदलिँदो युगसँगै आफूलाई समायोजन गर्न सक्ने शिक्षा प्राप्त गर्नु छ।'Ans:कारक: कर्ता (प्रमुख)विभक्तिको नाम: सम्पूर्ण कारकAns:उद्देश्य: भूगोल र पर्यावरण अनुकूल शिक्षाविधेय: आवश्यक छAns: 'मेरो देशको शिक्षालाई सिपले सुसम्पन्न बनाउने अहिलेको चुनौती छ, र त्यसलाई अवसरका रूपमा बदल्नु छ।'
- Q.दिइएको गद्यांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस्आफ्नो विश्वास आफैँले गर्न सक्नु नै आत्मविश्वास हो । आत्मविश्वासी व्यक्तिको जीवन सफल हुन्छ । सफलता र आत्मविश्वासी व्यक्तिका बिचमा नङ र मासुको सम्बन्ध रहेको हुन्छ । जीवनमा आइपर्ने विभिन्न समस्या समाधान गरी आफूलाई सफल मानिस साबित गर्न आत्मविश्वासी बन्नुपर्दछ । आत्मविश्वासी बन्न प्रत्येक व्यक्तिमा साहस, धैर्य र सकारात्मक सोच चाहिन्छ । मानिसको जीवनमा अनेक समस्या आइपर्छन् तर पनि त्यस्ता समस्याहरूको समाधान गर्न मानिस सक्षम हुनुपर्दछ । आत्मविश्वास लिन सकेमा हरेक प्रकारका समस्याबाट मुक्त हुन सकिन्छ। आत्मविश्वास भएमा जस्तोसुकै समस्या पनि सहजै समाधान हुन्छ। आत्मविश्वासी व्यक्ति उत्साही हुन्छ र उसको मनोबल सदा उच्च रहन्छ । यसैबाट उसको जीवन सार्थक हुन्छ तर आत्मविश्वास कमजोर भएको व्यक्ति जीवनमा आइपर्ने समस्या र अरूको दुर्व्यवहारबाट खिन्न र दु:खी हुन्छ । यसबाट उसमा नकरात्मक सोच विकास हुन्छ । नकारात्मक सोचले खराब विचारहरूको सिर्जना हुन्छ । सफलताको सबैभन्दा ठुलो शत्रु भनेकै आत्मविश्वासको कमी हो । विवेकयुक्त तर लगनशील आत्मविश्वासबाट मात्र सफलता प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने हरेक व्यक्तिले बुझ्नु जरुरी छ ।प्रश्नहरूक. कस्तो व्यक्तिको जीवन सफल हुन्छ ?ख. मानिसमा किन आत्मविश्वासी बन्नुपर्छ ?ग. मानिसको जीवन कसरी सार्थक बनाउन सकिन्छ ?घ. आत्मविश्वासले मानिसलाई कस्तो बनाउँछ ?A.Ans: आत्मविश्वासी व्यक्तिको जीवन सफल हुन्छ।Ans: आत्मविश्वासी बन्नुपर्छ, किनकि यसले मानिसलाई आफ्नो समस्याहरू समाधान गर्न सक्षम बनाउँछ र जीवनमा सफलता प्राप्त गर्न मद्दत पुर्याउँछ।Ans: मानिसको जीवन सार्थक बनाउन सकिन्छ, जब उसले आत्मविश्वासको साथ आफ्नो समस्याहरू समाधान गर्न सक्षम हुन्छ र सकारात्मक सोचको विकास गर्दछ।Ans: आत्मविश्वासले मानिसलाई उत्साही, साहसी, र सकारात्मक बनाउँछ, जसले उसको मनोबल उच्च राख्छ र जीवनलाई सार्थक बनाउँछ।
- Q.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. दिइएका बुँदाका आधारमा कथा तयार पारी शीर्षकसमेत लेख्नुहोस्:एक जना विद्यार्थी घडी बाँधेर कक्षामा आउनु..........घडी बोझिलो भएकाले उसले फुकालेर झोलामा राख्नु ….. सँगैको साथीले घडी निकै मन पराउनु......साथी बाहिर गएको समयमा उसले घडी चोर्नु.... घडी खोज्दा फेला नपारेपछि उसले शिक्षकलाई भन्नु ....... शिक्षकले सबै विद्यार्थीलाई चौरमा लगी लाइनमा राखेर आँखामा पट्टी बाँधिदिनु .... शिक्षकले विद्यार्थीको पकेट छामी घड़ी फेला पारेर दिनु..... विद्यालयको पढाइ पूरा गरेपछि उक्त विद्यार्थी पश्चात्तापमा परी गुरुकहाँ माफी माग्न जानु..... आफूले पनि आँखामा पट्टी बाँधेकाले उक्त दिनसम्म घडी चोर को थियो ? भन्ने कुरा गुरुलाई पनि थाहा नहुनु..... गुरुलाई बल्ल थाहा हुनु र माफी दिनु, गुरु विशाल हृदयका र क्षमाशील हुने सन्देश ।ख. 'मांसाहारी भोजनभन्दा शाकाहारी भोजन उत्तम’ भन्ने विषयमा विपक्षीको भनाइ खण्डन गर्दै पक्षबाट आफ्ना तर्क प्रस्तुत गर्नुहोस् ।A.Ans:"वृद्धि र पश्चात्तापको पाठ"एक पटकको कुरा हो, एउटा विद्यार्थी जसको नाम अर्जुन थियो, विद्यालयको कक्षामा आइपुगेको थियो। उसले घडी बाँधेर विद्यालय आएको थियो, तर समय बित्दै गर्दा घडी उसलाई निकै बोझिलो लाग्न थाल्यो। उसको घडीको भारीपनले उसलाई असहज बनाएको थियो, त्यसैले उसले घडी फुकालेर झोलामा राखिदियो।कक्षा साथी रामुले अर्जुनको घडी मन परायो। उसको आँखामा ती घडीका आकर्षक डिजाइन र आकार देखेर रामुले भने, "यो घडी त निकै राम्री छ, मलाई पनि यस्तो चाहिएको छ।" एक दिन, रामु स्कूलबाट बाहिर जान लाग्दा अर्जुनले आफ्नो घडी झोलामा राखेको देखेर उसले लाज नमानिकन घडी चोर्न थालेको थियो।जब अर्जुनले घडी खोज्न थाल्यो र त्यो झोला खाली देख्यो, उसको मुटु दुख्यो। तुरुन्तै उसले शिक्षकलाई भन्यो, "शिक्षकजी, मेरो घडी हरायो।" शिक्षकले यो कुरा सुनेर सबै विद्यार्थीलाई चौरमा लगेर लाइनमा राखे। सबैको आँखामा पट्टी बाँधेर तल्लो पकेट छाम्ने आदेश दिए। शिक्षकले एकजना विद्यार्थीको पकेटबाट घडी निकाले र उसलाई दिइ। त्यो विद्यार्थी अरु के को कुरा थियो भने, रामु नै घडी चोर्नेको कसम थियो।विद्यालयको पढाइको समय सकिएपछि अर्जुन गहिरो पश्चात्तापमा पर्न थाल्यो। उसले सोचे, "मैले घडी चोरेको थिएँ, तर यसमा मैले कसरी पनि कुनै अञ्जानलाई भुलाउन सक्दिन।" त्यसपछि अर्जुन शिक्षकको घर जान र आफ्नो गल्तीको माफी माग्नको लागि जान लाजमाया नगरी भेट्न गयो।गुरुले अर्जुनलाई हृदयदेखि माफी दिए र भने, "तिमीले गल्ती गरेको छौं, तर शिक्षा भनेको हाम्रो आत्ममूल्य बढाउने प्रक्रिया हो। म तिमीलाई माफी दिन्छु।" अर्जुनलाई यत्रा पछिका साथ यसको सन्देश सिक्न थियो - केवल गल्ती गरिरहेको भए पनि माफीले सबै कुरा सही बनाउन सक्छ।कुनै पनि विद्यार्थीको रद्दी कार्यलाई माफी दिने गुरु मात्र होइन, विशाल हृदय भएका शिक्षक हो।Ans:विषय: मांसाहारी भोजनभन्दा शाकाहारी भोजन उत्तममांसाहारी भोजन र शाकाहारी भोजनबीचको तुलना गर्दा शाकाहारी भोजनले न केवल स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले धेरै फाइदा पुर्याउँछ, बरु यो वातावरण र समाजको लागि पनि सस्तो र अनुकूल छ। विपक्षीको भनाइ खण्डन गर्दै शाकाहारी भोजनका पक्षमा प्रस्तुत गर्न सकिने केही प्रमुख तर्कहरू यस्ता छन्:१. स्वास्थ्य लाभ: शाकाहारी आहारले हृदय सम्बन्धी रोगहरूको जोखिमलाई कम गर्छ, चिनीको स्तरलाई नियन्त्रणमा राख्छ र रक्तचापलाई सामान्य राख्न मद्दत पुर्याउँछ। मांसाहारी भोजनमा प्रोटिन र चर्बीको मात्रा उच्च हुन्छ, जसले दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्याहरू जस्तै उच्च रक्तचाप, कोलेस्ट्रोल र मोटोपनलाई बढावा दिन सक्छ। शाकाहारी आहारमा ताजाताजा फलफूल, सागपाती र अनाजहरू समावेश हुने भएकाले यी सबैमा उच्च फाइबर, भिटामिन र खनिजहरूको मात्रा पनि बढी हुन्छ, जुन शरीरको लागि फाइदाजनक छ।२. प्राकृतिक संसाधनको संरक्षण: मांसाहारी उत्पादनमा बृद्धि हुँदा प्राकृतिक स्रोतहरूको अत्यधिक दोहन हुन्छ। मांस उत्पादनका लागि जङ्गल काट्नु, जल स्रोतहरूको दुरुपयोग र पशुपालनमा अत्यधिक ऊर्जा खर्च हुने गर्दछ। यसको विपरीत, शाकाहारी उत्पादनमा कम जल र ऊर्जा प्रयोग हुन्छ र भूमि पनि कम नष्ट हुन्छ। यसले पर्यावरणीय दृष्टिकोणले कम असर पार्दछ र पृथ्वीको संरक्षणमा मद्दत पुर्याउँछ।३. प्राणी अधिकारको संरक्षण: मांसाहारी उत्पादन प्रायः पशुपालन उद्योगमा आधारित हुन्छ, जसमा प्राणीहरूलाई अत्यधिक दुःख दिइन्छ। शाकाहारी आहारले यी दुःखद घटनाबाट बचाउँछ र प्राणीहरूको अधिकारको सम्मान गर्दछ। यसले मानव र पशु दुबैको भलाईमा योगदान पुर्याउँछ।४. दीर्घकालीन स्वास्थ्यको दृष्टिकोण: शाकाहारी भोजनमा पोषणको समुचित मात्रा समावेश हुन्छ जसले दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्याहरू जस्तै डायबिटिज, क्यान्सर र मोटोपनबाट बचाउन मद्दत पुर्याउँछ। मांसाहारी आहारमा बढी चर्बी र हानिकारक रासायनिक पदार्थहरू हुन सक्छ जसले समयसँगै स्वास्थ्यमा नकरात्मक प्रभाव पार्न सक्छ।यस आधारमा, शाकाहारी भोजन मांसाहारी भोजनभन्दा अधिक स्वास्थ्यकर, वातावरण मैत्री र प्राणी अधिकारको सम्मान गर्ने पक्षमा उभिन सकिन्छ। शाकाहारी भोजनलाई जीवनशैलीको हिस्सा बनाएर हामी एक स्वस्थ र दयालु समाज निर्माण गर्न मद्दत पुर्याउन सक्छौं।
- Q.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. आफ्नो वडामा बढ्दै गएको चोरी तथा लुटपाट नियन्त्रण गर्न अनुरोध गर्दै वडा प्रहरी कार्यालयलाई लेख्ने निवेदनको नमुना तयार पार्नुहोस् ।ख. तपाईंको विद्यालयले आयोजना गरेको खेलकुद कार्यक्रमको समाचारको नमुना तयार पार्नुहोस् ।A.Ans:विषय: चोरी तथा लुटपाट नियन्त्रण गर्न अनुरोधप्रति,प्रमुख,वडा प्रहरी कार्यालय,(वडाको नाम),(तपाईंको स्थान)म, (तपाईंको नाम), (तपाईंको वडाको नाम) का स्थायी बासिन्दा, तपाईंको कार्यालयमा निवेदन गर्न चाहन्छु कि हाम्रो वडामा हालसालै चोरी तथा लुटपाटका घटनाहरू बढ्दै गइरहेका छन्। यो स्थिति हाम्रो जीवन र सम्पत्तिको सुरक्षा सम्बन्धी ठूलो चिन्ता बनिरहेको छ।गत केही हप्तामा विभिन्न घरहरूमा चोरी र व्यवसायिक प्रतिष्ठानहरूमा लुटपाटका घटनाहरू भएका छन्। यसबाट स्थानीय बासिन्दाहरू अत्यधिक डरी र चिन्तित छन्। यस समस्यालाई ध्यानमा राख्दै, म तपाईलाई अनुरोध गर्न चाहन्छु कि यस प्रकारका अपराधिक क्रियाकलापहरू नियन्त्रण गर्न तदारुक उपायहरू लागू गर्नुहोस्।यसका लागि तपाईंको कार्यालयले विशेष गस्ती बढाउनु, सुरक्षाका उपायहरू थप गर्नु र स्थानीय समुदायसँग सहकार्य गरेर थप चेतना अभियान सञ्चालन गर्नु आवश्यक छ। साथै, असामाजिक गतिविधिहरूलाई नियन्त्रण गर्ने कडा निगरानी प्रणालीको आवश्यकता छ।तपाईंको समय र ध्यानको लागि धन्यवाद। हामी आशा गर्दछौं कि तपाईं हाम्रो समस्यामा चाँडो र प्रभावकारी कदम चाल्नुहुनेछ।धन्यवाद।तपाईंको नामठेगानासम्पर्कनम्बरमितिAns:(विद्यालयको नाम),(विद्यालयको स्थान)(मिति)हाम्रो विद्यालयले यस वर्षको वार्षिक खेलकुद कार्यक्रमको आयोजना गरे। कार्यक्रमको उद्घाटन प्रधानाध्यापक (प्रधानाध्यापकको नाम) द्वारा गरिएको थियो। विद्यालयका सबै विद्यार्थी र शिक्षकहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको यस कार्यक्रममा विभिन्न खेलहरूको आयोजना गरियो, जसमा दौड, फुटबल, बास्केटबल र भलिबल प्रमुख थिए।कार्यक्रमको विशेष आकर्षण भनेको १०० मीटर दौड थियो, जसमा कक्षा १० का विद्यार्थी (विजेता विद्यार्थीको नाम) ले पहिलो स्थान हासिल गरे। साथै, कक्षा १२ का (विजेता विद्यार्थीको नाम) ले फुटबल प्रतियोगितामा उत्कृष्ट खेल प्रदर्शन गर्दै विजयी भए।कार्यक्रमको समापनमा सबै विजेता र सहभागिहरूलाई पुरस्कार वितरण गरियो। प्रधानाध्यापकले समापन भाषण गर्दै खेलकुदको महत्त्व र शारीरिक र मानसिक विकासमा यसको योगदानको बारेमा प्रकाश पार्नुभयो।यस कार्यक्रमले विद्यार्थीहरूको शारीरिक र मानसिक विकासमा ठूलो योगदान पुर्याएको छ र आगामी वर्षमा पनि यस किसिमको कार्यक्रमको आयोजना गर्न चाहन्छौं।समाचार तयार गरेका:(तपाईंको नाम)(तपाईंको कक्षाको नाम)(विद्यालयको नाम)
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट चारओटा बुँदा टिप्नुहोस्आन्दोलनको नाममा जथाभावी बन्द र हडताल गराउँदा राज्यले हस्तक्षेप गर्छ किनभने कसैको माग पूरा गर्ने हक प्राप्त गर्ने गराउने यस्ता आन्दोलनले धेरैको हक हनन भएको हुन्छ । यस्ता आन्दोलनमा कतिपय कलिला विद्यार्थी विद्यालय जान पाउँदैनन् । श्रमिकले श्रम गरेर बाँच्न पाउँदैनन्, देशको अर्थतन्त्रलाई टेवा पुऱ्याउने पर्यटक देशमा भ्रमण गर्न पाउँदैनन् । एउटाले अधिकार प्रयोग गर्दा अरू कति जनाको अधिकार हनन भयो ? यसरी अधिकार प्राप्त व्यक्तिले राम्ररी कर्तव्य पालना गरेको भए यी समस्या आउने थिएनन् । यसबाट पनि अधिकारभन्दा कर्तव्य नै ठुलो रहेछ भन्ने पुष्टि हुन्छ । वैधानिक कर्तव्य पालना नगर्ने यस्ता व्यक्ति र समुदायलाई सजाय गर्न राज्यले सुरक्षा संयन्त्र परिचालन गर्न पनि सक्छ र कर्तव्य पालन गर्न बाध्य पार्न सक्छ ।A.Ans:- आन्दोलनको नाममा जथाभावी बन्द र हडताल गराउँदा राज्यले हस्तक्षेप गर्छ।- यस्ता आन्दोलनले धेरैको हक हनन भएको हुन्छ, जसका कारण विद्यार्थी विद्यालय जान पाउँदैनन् र श्रमिकले श्रम गरेर बाँच्न पाउँदैनन्।- अधिकार प्राप्त व्यक्ति र समुदायलाई कर्तव्य पालन नगरेको कारण राज्यले सुरक्षा संयन्त्र परिचालन गर्न सक्छ।- अधिकारभन्दा कर्तव्य नै ठुलो हुने कुरा पुष्टि हुन्छ।
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट एक तृतीयांशमा सारांश लेख्नुहोस्पुत्रस्नेहलाई सजीव तुल्याउन सकिनँ भने मातृत्वलाई पनि तिलाञ्जली दिए हुन्छ । हुन त तीन वर्षअगाडि नै मुर्कट्टा बनिसकेको छु । त्यस बखतमा सती गइन भनेर कतिले कुरा काटे, कतिले थुरे, कतिले षड्यन्त्रमा फसाउनसमेत खोजे तर सन्तान र देशको लागि पृथ्वीभै क्षमा र स्थिरताको अवतार बनेर आफ्नो आदर्शलाई कार्यरूपमा ढालें । हो, त्यो वेलामा बेतियाबाट आएर यिनले मद्दत दिएका हुन् तर यसरी शासन नै हत्याउन आँट गर्ने यिनको कालो मनलाई आँसुको पर्दाले छोपिएको हुँदा मैले देख्न सकिनँ । खास दाजुमाथिसमेत दलजित शाहसँग मिलेर जाल बुन्न सक्ने यिनले नाबालक भतिजमाथि पुत्रस्नेह राख्लान् भनी आशाको पासामा फस्ने म कस्ती ग्वाँग्री ! त्यही अपराधमा न हो मातृभूमिले गलहत्ती दिएको । हुन त विष संशोधन गरेपछि रसायन बन्छ भन्ने प्रयत्न गरेकी हुँ ।A.Ans:लेखकले आफ्नो मातृत्वको सजीवता र सन्तानको लागि गरेको संघर्षलाई व्यक्त गरेका छन्। उनले तीव्र परिस्थितिहरूको बीचमा पनि आफ्नो आदर्शलाई कायम राख्दै देश र सन्तानको लागि बलिदान दिएको बताए। लेखकले मातृभूमिको लागि कर्तव्य पालन गर्ने क्रममा आफूलाई दुख दिँदा पनि परिस्थितिहरूको सामना गरेका छन्। उनले मानिसको नकारात्मक सोच र षड्यन्त्रको सामना गर्दै आफ्ना उद्देश्यलाई अघि बढाएका छन्।
- Q.तलका सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. दिइएको निबन्धांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :समग्रमा रोग लाग्नुभन्दा रोग लाग्न नदिनु सर्वोत्तम उपाय हो । रोग लागेपछि मानिसले रोगको प्रकृतिअनुसार विभिन्न उपचार पद्धति चयनको विकल्प छँदै छ । आधुनिक चिकित्सा विज्ञानको पर्यायका रूपमा मान्ने गरिएको एलोप्याथिक औषधीको जस्तो पार्श्वप्रभाव नहुने र शरीरबाट रोगलाई पूर्णतः निर्मूलीकरण गरिने आयुर्वेदिक चिकित्सा पद्धतितर्फ मानिसको आकर्षण बढेको छ । आफ्नो शरीरलाई स्वस्थ राख्न शरीरमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता अभिवृद्धि गर्न र निरोगी जीवन सुखी जीवनको सपना साकार पार्न आयुर्वेदिक चिकित्साको प्रयोग आजको आवश्यकता र समयको माग बनेको छ ।प्रश्नहरूअ. आयुर्वेद चिकित्सा पद्धतितर्फ मानिसको आकर्षण किन बढेको छ ?आ. मानिसले आफ्नो शरीरलाई कसरी स्वस्थ राख्न सक्छ ?ख. दिइएको कवितांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :प्रिय सम्पादक !फेरि कुन देशको कल्पना गरेर छापिरहनुभएको छ तपाईंबम वर्षाका खबरहरूबालिग मताधिकारका कुराहरूसाहित्यिक आन्दोलनका इतिहासहरूअन्तरिक्ष यानका गतिविधिहरूतपाईंले गर्व गर्ने सगरमाथालाई काँधमा बोकेर उभिएको यो गाउँ !तपाईंलाई नागरिकताको प्रमाणपत्र बाँड्ने देशको जन्मदाता योगाउँ !प्रश्नहरूअ. कवितांशले सम्पादकलाई कसरी सचेत गराएको छ ?आ. प्रस्तुत कवितांशको भाव लेख्नुहोस् ।A.Ans: आधुनिक चिकित्सा पद्धतिका पार्श्वप्रभावको कारण मानिसको आकर्षण आयुर्वेदिक चिकित्सा पद्धतितर्फ बढेको छ। आयुर्वेदिक उपचारले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ र रोगको पूर्ण निवारण गर्दछ, जसले मानिसलाई स्वास्थ्य र निरोगी जीवनको सपना साकार गर्न मद्दत पुर्याउँछ।Ans: मानिसले आफ्नो शरीरलाई स्वस्थ राख्न आयुर्वेदिक चिकित्सा पद्धतिका माध्यमबाट रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन सक्छ। यसले निरोगी जीवनका लागि आवश्यक स्वास्थ्य र जीवनशैलीका उपायहरू अपनाउन मद्दत पुर्याउँछ।Ans: कवितांशले सम्पादकलाई आफ्नो ध्यान आफ्नो देश र गाउँमा लगाउन सचेत गराएको छ। सम्पादकले बाह्य विश्वका समाचार र गतिविधिहरूलाई प्राथमिकता दिएको छ, जबकि कवि आफ्नो गाउँ र देशको महत्वलाई प्राथमिकता दिन अनुरोध गर्दै छ।Ans: कवितांशले आफ्नै देश र गाउँको महत्वलाई प्रस्तुत गर्दै सम्पादकलाई बाह्य समाचार र घटनाक्रमहरू भन्दा आफ्नै देशको वास्तविकता र महत्वलाई चिन्तन गर्न आग्रह गरेको छ। यसले आफ्नो गाउँ र देशको गौरव र त्यसको योगदानको महत्त्वलाई उजागर गर्दै सम्पादकको ध्यान आन्तरिक समस्यामा केन्द्रित गराउने प्रयास गरेको छ।
- Q.'दुनियाँमा कोही पनि मित्र हुँदैनन् सबै शत्रु, सबै बैरी नै हुन्छन् ।' शत्रु कथाका पात्र कृष्ण रायको यस भनाइप्रति तपाईंको सहमति वा असहमति के छ ? तर्क दिनुहोस् ।A.Ans:मलाई कृष्ण रायको भनाइसँग असहमत छु। उनले भनेका अनुसार, "दुनियाँमा कोही पनि मित्र हुँदैनन्, सबै शत्रु, सबै बैरी नै हुन्छन्", यो भनाइ अत्यधिक नकरात्मक र असल मानवीय व्यवहारको विपरीत छ। यस विचारमा, उनले मानवीय सम्बन्ध र अन्तरक्रियामा केवल द्वन्द्व र शत्रुताका पक्षलाई मात्र देखाएका छन्। यद्यपि संसारमा मानिसहरू बीच केही संघर्ष, असहमतिहरू र भिन्नताहरू पक्कै हुन्छन्, तर यसलाई सबै मानिसहरूको स्वभाव र सम्बन्धको रूपको रूपमा सामान्यीकरण गर्नु गलत छ।असल मित्रता र सद्भावले समाजको प्रगति र समृद्धि ल्याउँछ। जब हामी एकअर्कासँग सहयोग, समर्पण र मित्रभावका साथ व्यवहार गर्छौं, तब समाजमा शान्ति र समझदारी फैलिन्छ। मित्रता विश्वास र पारस्परिक आदानप्रदानको आधारमा निर्माण हुन्छ। जब हामी विश्वास गर्छौं र एकअर्कालाई सहयोग पुर्याउँछौं, त्यसले हाम्रो जीवनलाई थप अर्थपूर्ण र सम्पन्न बनाउँछ। मित्रहरू जीवनका कठिन परिस्थितिहरूमा साथ दिन्छन् र हामीलाई निरन्तर प्रेरित गर्छन्। उदाहरणका रूपमा, कठिन समयमा साथीको साथले जीवनको मर्म र उद्देश्यलाई पुनः अवलम्बन गर्न मद्दत पुर्याउँछ।कृष्ण रायको भनाइले शत्रुता र द्वन्द्वलाई एकमात्र वास्तविकता मानिरहेको छ, जुन हाम्रो समाजको वास्तविकता र मूल्यसँग मेल खाँदैन। शत्रुता केवल व्यक्तिगत असहमति वा तनावका कारण उत्पन्न हुन्छ, र यसका कारण हामी एकअर्कासँग राम्रो सम्बन्ध राख्न असफल हुन्छौं। यसले मानिसको आत्मविश्वास र मानवता कमजोर बनाउँछ। जब हामीले सबैलाई शत्रु र बैरीको रूपमा हेर्न थाल्छौं, तब हामी आफ्नो परिप्रेक्ष्यलाई संकुचित र नकारात्मक बनाउँछौं। यसले केवल असहिष्णुता र आत्मकेन्द्रित व्यवहारलाई बढावा दिन्छ, जुन समाजको लागि हानिकारक हुन्छ।सामाजिक र पारिवारिक जीवनमा मित्रता र सद्भाव महत्त्वपूर्ण छन्। हाम्रो दिनचर्यामा साथी र परिवारका सदस्यहरूको समर्थन र सहयोगले हामीलाई चुनौतीहरू पार गर्न मद्दत पुर्याउँछ। एउटा राम्रो मित्र वा साथी साँचो अर्थमा जीवनका कठिन घडीहरूमा सहारा दिने, हर्ष र दुःखमा साझेदारी गर्ने र निरन्तर सकारात्मकता फैलाउने व्यक्ति हुन्छ। त्यसैले, मित्रता र सहयोगमा विश्वास गर्नु महत्त्वपूर्ण छ, जसले मानिसलाई आफ्ना दुःख, कष्ट र कठिनाइहरूको सामना गर्न मद्दत पुर्याउँछ।यसरी, कृष्ण रायको भनाइको विपरीत, संसारमा केवल शत्रु र बैरी मात्र होइन, मित्र र सहयोगीहरू पनि छन्, जसका बिना हामी सामाजिक र व्यक्तिगत रूपमा पूर्ण हुँदैनौं। मित्रता र सहयोगको आधारमा मात्र हामी एक अर्कोको जीवनमा वास्तविक अर्थ र उद्देश्य समावेश गर्न सक्छौं।
- Q.कुनै एक उद्धरणको व्याख्या गर्नुहोस्क. ईष्यद्विष हटाएर जो छर्छन् प्रेम सौरभ तिनै मान्छेहरू बन्दछन् विश्वका निम्ति गौरव ।ख. सबै पर्खाइको पछिल्तिर मेरा सयौं सपना पर्खिरहेछन्, इच्छा र आकाङ्क्षा पर्खिरहेछन् ।A.Ans: यस उद्धरणको अर्थ हो, जब हामी आफ्नो मनबाट ईष्या र द्वेष हटाउँछौं र प्रेमको भावनाले पूर्ण हुन्छौं, तब हामी विश्वका गौरव बन्न सक्छौं। ईष्याद्वेष मानिसका अवगुण हो, जसले समाजमा द्वारमा भेदभाव र घृणाका बीउ बोवाउँछ। यसका विपरीत प्रेम र समर्पणले मानिसलाई एउटा सशक्त र सकारात्मक ऊर्जा प्रदान गर्छ र सबैको मनमा सन्देश दिन्छ। यस्तो व्यक्तिको व्यवहार र कार्यले समग्र समाजमा शान्ति र सन्देश फैलाउँछ, जसले उसलाई विश्वका गौरवको रूपमा चिनाउँछ।Ans:"सबै पर्खाइको पछिल्तिर मेरा सयौं सपना पर्खिरहेछन्, इच्छा र आकाङ्क्षा पर्खिरहेछन्।"यस उद्धरणमा पर्खाइको गहिरो अर्थ व्यक्त गरिएको छ। यहाँ "पर्खाइ" शब्दले केवल समयको प्रतिक्षा मात्र होइन, त्यसपछि आउने संभावनाहरूको अपेक्षालाई जनाउँछ। यो पर्खाइ त्यस्तो अवस्थामा छ, जहाँ व्यक्ति निरन्तर कुनै लक्ष्य वा चाहनाको प्राप्ति को लागि तयारी अवस्थामा हुन्छ। उद्धरणमा "सपना" र "इच्छा" का बुँदाहरूलाई स्पष्ट रूपमा समावेश गरिएको छ, जसले जीवनको विविध पक्षहरू—चाहना, आकाङ्क्षा र प्रयास—लाई संकेत गर्दछ।यसको माध्यमबाट व्यक्तिको मानसिक अवस्था र भविष्यप्रति रहेको आशा र इच्छा व्यक्त गरिएको छ। पर्खाइको पछाडि हुने सपना र आकाङ्क्षा यस्ता अमूर्त विचारहरू हुन्, जसको पहुँच प्राप्त गर्नका लागि व्यक्तिले निरन्तर संघर्ष र प्रयत्न गर्नुपर्ने हुन्छ। पर्खाइ र इच्छा युगपत रुपमा अघि बढ्ने प्रक्रिया हो, जहाँ प्रत्येक कदम नयाँ अवसर र संभावना लिएर आउँछ।यस उद्धरणमा व्यक्तिको भविष्यप्रति गहिरो आशा र उत्सुकता छ, जसले जीवनको उद्देश्य र लक्ष्यमा पुग्नका लागि निरन्तर सोच र प्रयासको महत्त्वलाई उजागर गर्दछ। प्रत्येक पर्खाइपछि नयाँ सपना र आकाङ्क्षाहरू प्रकट हुन्छन्, जसले जीवनलाई अघि बढाउने प्रेरणा दिन्छ। यहाँ "पर्खाइ"लाई प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरिएको छ, जसले स्थिरताको सट्टा साकारात्मक गति र सकारात्मक सोचलाई जनाउँछ।यस उद्धरणको गहिरो अर्थ भनेको जीवनमा निरन्तर इच्छा र आकाङ्क्षाहरूको यात्रा हो, जसले व्यक्तिलाई आन्तरिक र बाह्य रूपमा समृद्ध बनाउन मद्दत पुर्याउँछ।
- Q.कुनै एक प्रश्नको समीक्षात्मक उत्तर दिनुहोस्क. दिइएको जीवनीको अंश पढी सोधिएको प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :मानव वेदनाको जीवन्त चित्रण भएका कला सिर्जनामा पिकासोले आफ्नो सम्पूर्ण जीवन समर्पण गरे । उनले कलामार्फत बन्दुकभन्दा कलम र कुची बलियो हुन्छ भन्ने दसी प्रस्तुत गरे र कलामार्फत युद्धलाई खरो रूपमा व्यङ्ग्य गरे । त्यसैले त नाजीहरूले पिकासोलाई जर्मनीमा चित्र प्रदर्शन गर्न दिएनन् । उनले भिखारी, जेलमा थुनिएका, दु:ख पाएका, हेपिएका र सीमान्तकृत मान्छेका साथै गम्भीर मानसिक समस्या भएका व्यक्तिका चित्रसमेत बनाए । उनले महिलाका मार्मिक र प्रेमिल चित्र पनि बनाए । उनी केबल मान्छेको बाहिरी आवरण मात्र कहाँ हो र, ती व्यक्तिका भित्री वेदना, संवेदना, संवेग, मर्म र सौन्दर्य मूर्त बनेर उनका अमूर्त चित्रभित्र चित्रित हुन्थे ।प्रश्नअ. दिइएको जीवनीको अंशसमेतका आधारमा पाब्लो पिकासोले कलाकारिताका क्षेत्रमा पुर्याएको योगदान समीक्षा गर्नुहोस् ।ख. दिइएको कथांश पढी सोधिएको प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :“याङ्जी, त्यो दुर्घटनामा कमल नबितेको भए तिमी मेरी बुहारी नै रहन्थ्यौ । अहिले तिमी मेरी छोरी हौ । म महसुस गर्न सक्छु एक्लो बाँच्न कति सकस हुन्छ भनेर । मैले कमलको बा बिना बिताएको यो १९ वर्षले बोध गराएको छ । म बुझ्छु तिम्रो मनस्थिति । तिमी उसँग भावी जीवन बिताउन तयार छ्यौ भने मैले रोक्ने करै छैन ।तर, एउटा सर्त छ ।” आमाले अगिपछि भन्दा मसिनोसँग भन्नुभयो । निकैबेरसम्म मेरो टाउकामा आमाका हात सल्बलाइरहे ।प्रश्नअ. 'आयाम' कथाले नेपाली समाजमा नयाँ आयाम थप्न के कस्तो कदम चालेको छ ? दिइएको कथांशसमेतका आधारमा समीक्षा गर्नुहोस् ।A.Ans:पाब्लो पिकासो कला क्षेत्रमा एक महान कलाकारका रूपमा चिनिन्छ। उनले कलामार्फत युद्धको विरोध र समाजको वेदनाको चित्रण गरे। पिकासोले आफ्नो जीवनमा यथार्थ र कल्पनाको मिश्रण गरेर नयाँ कलात्मक विधिहरूको विकास गरे। उनले चित्रकला, मूर्तिकला र अन्य माध्यमहरूमा अनगिन्ती उत्कृष्ट कृतिहरू प्रस्तुत गरे जसले आधुनिक कला क्षेत्रमा नयाँ दिशा दिएका छन्। विशेषगरी, उनले युद्धको क्रूरता र मानवीय पीडालाई चित्रमा उतार्न धेरै योगदान पुर्याए। पिकासोका चित्रहरूले समाजको चेतना र मानवताको कुरा उठाउँदै उनले कलामा सामजिक सन्देश दिइरहे। उनका चित्रहरूले दु:ख र पीडाको समर्पण, प्रेम र संघर्षलाई अनमोल र स्थायी रूपमा व्यक्त गरेका छन्। यसरी पिकासोको कला न केवल सौन्दर्यात्मक हो, तर समाज र जीवनका गहिरा अर्थलाई पनि उजागर गर्छ।Ans:'आयाम' कथाले नेपाली समाजमा महिला र पुरुषका बीचको सामाजिक मान्यता र विचारधारामा नयाँ दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेको छ। कथाले महिलाका भावनात्मक, मानसिक र वैवाहिक संघर्षलाई प्रकट गरेको छ। यहाँ हामीलाई एक परिपक्व र दयालु समाजको आवश्यकता देखाइन्छ, जहाँ परिवारका सदस्यहरूले एकअर्कालाई बुझेर, सहयोग गरेर सम्बन्ध सुधार्न सकून्। दार्शनिक दृष्टिले, यो कथा नेपाली समाजमा पारंपरिक धारणाहरू र सोचमा परिवर्तन ल्याउने प्रयासको रूपमा प्रस्तुत हुन्छ। कथा यस अवधारणामा चलिरहेको छ कि महिलाले आफ्नो स्वाभाविक अधिकार र स्थान प्राप्त गर्न सक्नु पर्छ र पुरुषहरूले पनि महिलाको भावनालाई बुझ्नु पर्छ। यसरी, 'आयाम' कथा समाजमा नयाँ परिवर्तन र सोचको संकेत गर्दछ, जसले नेपाली समाजलाई एक कदम अगाडि बढाउँछ।
- Q.कुनै एक शीर्षकमा कम्तीमा १५० शब्दसम्मको निबन्ध लेख्नुहोस्क. शान्ति र विकासख. मेरो कल्पनाको नेपालग. समावेशीकरणA.शान्ति र विकासशान्ति र विकास दुई महत्वपूर्ण अवधारणाहरू हुन्, जसले समृद्ध र प्रगति सम्पन्न समाज निर्माणमा योगदान पुर्याउँछन्। शान्ति भनेको मानिसहरूको बीचमा सहयोग, समानता र निष्पक्षता सुनिश्चित गर्ने अवस्था हो, जहाँ युद्ध, हिंसा, र द्वन्द्वको कुनै स्थान छैन। शान्ति जब कुनै समाजमा स्थापित हुन्छ, तब मानिसहरू आफ्नो जीवनमा स्थिरता र सुरक्षा महसुस गर्छन्, जसले उनीहरूको मानसिक र शारीरिक स्वास्थ्यलाई मजबुत बनाउँछ।विकास भनेको कुनै राष्ट्र वा समाजको भौतिक, मानसिक, र सामाजिक स्तरमा सुधार ल्याउने प्रक्रिया हो। यसमा शिक्षाको स्तर वृद्धि, स्वास्थ्य सेवाहरूको सुधार, आधारभूत संरचनाको निर्माण, र सामाजिक समावेशीकरण समावेश छन्। शान्ति बिना विकास सम्भव छैन। जब समाजमा हिंसा र अशान्ति हुन्छ, तब विकासको कार्य अवरुद्ध हुन्छ, र मानवीय स्रोतहरूको हानि हुन्छ।शान्ति र विकास एक अर्कामा निर्भर छन्। शान्ति को अवस्थामा मात्र समग्र समाजले विकासको यात्रा सुरु गर्न सक्छ, र जब विकास हुन्छ, तब समाजमा शान्ति कायम राख्नका लागि आवश्यक संस्थागत र संरचनागत सुधार ल्याउन सकिन्छ। यसरी, शान्ति र विकास एक अँगको जस्तो काम गर्छ र एकअर्कालाई बलियो बनाउँछ। यसैले समाजमा शान्ति र विकासको बीचमा सन्तुलन राख्नु अत्यन्त महत्वपूर्ण छ।मेरो कल्पनाको नेपालमेरो कल्पनाको नेपाल एउटा यस्तो देश हो, जहाँ प्राकृतिक सम्पदासँगै मानवीय सद्भाव र समृद्धि फुलिरहेको हुन्छ। यहाँका पर्वत, जंगल, नदिहरू र तालहरूले नेपालको ऐतिहासिक र सांस्कृतिक महत्वलाई प्रकट गर्छ। हिमालयका अग्ला शिखरहरू, हरियालीले ढाकिएका भुतपूर्व तराइहरू र समृद्ध शहरहरूको दृश्य सोच्दा मेरो मन खुशीले भरिन्छ।मेरो कल्पनामा नेपाल एक शिक्षित र समृद्ध राष्ट्र हुन्छ। यहाँका प्रत्येक नागरिकलाई उन्नत शिक्षा प्राप्त गर्नको लागि समान अवसर प्रदान गरिन्छ। स्कूल र विश्वविद्यालयहरूको स्तर उन्नत हुन्छ र प्रत्येक विद्यार्थीलाई आधुनिक, आविष्कारी र सृजनात्मक सोचको प्रवर्धन गरिन्छ। सबै जाति र धर्मका मानिसहरू एक अर्कामा सहयोग र प्रेमका साथ बस्छन्, र यथासम्भव सामाजिक भेदभाव हटाइन्छ।स्वास्थ्य सेवा पनि मेरो कल्पनाको नेपालमा गुणस्तरीय र सुलभ हुन्छ। हरेक गाउँमा अस्पताल र स्वास्थ्य केन्द्रहरू खुल्छन् र जनता सजिलै उपचार प्राप्त गर्न सक्छन्। जीवनस्तर उच्च हुने कारण सबैले स्वस्थ र सुखी जीवन यापन गर्न सक्छन्।नेपालको सांस्कृतिक विविधता पनि मेरो कल्पनामा समृद्ध र सम्मानित हुन्छ। यहाँका विभिन्न जातजाति र भाषाका मानिसहरू आपसमा एकअर्काको संस्कृति र परम्परालाई सम्मान गर्छन्। तसर्थ, नेपालको परिपूर्णता केवल प्राकृतिक र भौतिक सम्पन्नतामा मात्रै होइन, यसका सामाजिक, सांस्कृतिक र मानसिक दृषटिकोनमा पनि हुन्छ।यसरी, मेरो कल्पनाको नेपाल एक सशक्त, उन्नत र समृद्ध राष्ट्र हो, जहाँ सबै नेपाली जनताको समान अधिकार, अवसर र सुखको ग्यारेन्टी गरिएको हुन्छ।समावेशीकरणसमावेशीकरण भनेको एउटा यस्तो प्रक्रिया हो जसले सबै वर्ग, समुदाय, जाति, धर्म, लिङ्ग, र राष्ट्रियतासँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई समाजको मुख्यधारा र विकासमा समावेश गर्ने लक्ष्य राख्दछ। समावेशीकरणको उद्देश्य भनेको कुनै पनि समूह वा व्यक्तिलाई समाजबाट बाहिर नपुर्याई, सबैलाई समान अधिकार, अवसर र सम्मानका साथ समाहित गर्नु हो। यसले भेदभाव, असमानता र विभाजनको समाप्ति गर्न मद्दत पुर्याउँछ र समृद्ध र साझा समाजको निर्माणमा सहयोग पुर्याउँछ।समावेशीकरणको सिद्धान्त र अभ्यास सबै क्षेत्रहरूमा लागू गर्न सकिन्छ, जस्तै शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगार, र राजनीतिक सहभागिता। उदाहरण स्वरूप, समावेशी शिक्षा भनेको प्रत्येक विद्यार्थीलाई चाहे त्यो शारीरिक रूपमा सक्षम होस् वा विकलांग, एकै कक्षामा समान शिक्षा प्राप्त गर्नका लागि अवसर दिनु हो। यसले सबैलाई सशक्त बनाउने र समान अवसरहरू प्रदान गर्ने उद्देश्य राख्दछ।नेपाल जस्तो बहुसांस्कृतिक र बहुजातीय समाजमा समावेशीकरणको महत्त्व अझै बढ्दो छ। यहाँका विभिन्न जाति, धर्म, र भाषाका मानिसहरूले सँगै बस्नुपर्छ र एकअर्काको भिन्नतासँग समझदारी र सहिष्णुता देखाउनुपर्छ। समावेशीकरणको माध्यमले समाजका सबै पक्षका मानिसहरूलाई समान स्थान दिने, तिनीहरूको अधिकार सुनिश्चित गर्ने र उनीहरूको सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक समावेशिता बढाउने प्रयास गर्नु आवश्यक छ।समावेशीकरणले समाजलाई समृद्ध र समान बनाउँछ। यसले सबैलाई समान अधिकार र अवसर सुनिश्चित गर्दै, हरेक व्यक्तिको पोटेन्सियल र क्षमता प्रकट गर्नको लागि एक समान अवसर प्रदान गर्छ। समावेशीकरणले हाम्रो समाजमा नयां दृषटिकोन ल्याउँछ र असमानतामा कमी ल्याउन मद्दत गर्छ। यसले एक सशक्त र समृद्ध राष्ट्रको निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।
Practice Without Boundaries.
Premium gives you full access, zero ads, and unlimited custom paper generation. Study your way, every day.