Answers On/OffJS required
Group A
- Q.तल समूह 'क' र समूह 'ख' दिइएका शब्द र अर्थका बिच जोडा मिलाउनुहोस्समूह 'क' समूह 'ख'पामर विलापफसाद प्रशस्तपौरख अविवेकीविपुल असजिलो अवस्था` कमाइफिरादA.Ans:पामर - अविवेकीफसाद - असजिलो अवस्थापौरख - कमाइविपुल - प्रशस्तफिराद - विलाप
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट उपयुक्त शब्द पहिचान गरी खाली ठाउँ भर्नुहोस्दरबार हाइस्कुल पढ्दादेखि नै कविता लेख्न सुरु गरेका देवकोटाले त्यसै वेलादेखि अङ्ग्रेजीमा कविता लेखेर शिक्षक र सहपाठीलाई चकित पारिदिएका थिए । कविता सुन्नका लागि उनका वरिपरि मानिसका झुन्ड नै बस्थे ।क. 'काव्य' को पर्यायवाची शब्द……..हो ।ख. ' अन्त्य' को विपरीतार्थी शब्द…….हो ।ग. मानिसको समूह बुझाउने शब्दलाई……भनिन्छ ।घ. 'बेला' को श्रुतिसमभिन्नार्थी शब्द…..हो ।A.Ans:क. 'काव्य' को पर्यायवाची शब्द कविता हो।ख. 'अन्त्य' को विपरीतार्थी शब्द सुरुआत हो।ग. मानिसको समूह बुझाउने शब्दलाई झुन्ड भनिन्छ।घ. 'बेला' को श्रुतिसमभिन्नार्थी शब्द बेला (फलको नाम) हो।
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट एउटा उखान र एउटा अनुकरणात्मक शब्द पहिचान गरी तिनलाई वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस्आए आँप गए झटारो भन्दै पचास रुपियाँको चिट्ठा किनेपछि भरेन्द्र सरासर घरतिर लाग्यो । एक हप्ता पनि नबित्दै चिट्ठामा पुरस्कार जितेपछि उसलाई त हुने हार दैव नटार भनेझैँ भयो । ऊ झमक्क साँझ पर्दासम्म साथीसँग कुरा गरेर बसिरह्यो ।A.Ans:उखान: 'हुने हार दैव नटार'वाक्य: जीवनमा जति नै प्रयास गरे पनि कहिलेकाहीं सफलता प्राप्त हुँदैन, किनभने हुने हार दैव नटार।अनुकरणात्मक शब्द: 'झमक्क'वाक्य: झमक्क साँझ पर्नासाथ चराहरू गुँडतर्फ लागे।
- Q.क. दिइएका शब्द समूहबाट शुद्ध शब्द छानी लेख्नुहोस्अ. शैशवावस्था, शैशवावस्था, शैशबाबस्था, शैशवाबस्थाआ. पञ्चम, पन्चम, पण्चम, पङ्चमख. दिइएको वाक्यलाई शुद्ध पारी लेख्नुहोस् : (२)बतासेले भनी, भोकै परेपनि बरु आफ्नै देशमा कुवाको पानी पिएर वरको चौतारीमा शितल हावा खाएर सुतौंला नि ।A.शैशवावस्थापञ्चमAns: बतासेले भन्यो, "भोकै परे पनि बरु आफ्नै देशमा कुवाको पानी पिएर वरको चौतारीमा शीतल हावा खाएर सुतौंला नि।"
- Q.दिइएको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दको शब्दवर्ग पहिचान गर्नुहोस्मरुभूमिमा खलखली पसिना बगाएर कमाएको त्यो मेरो धन भुक्याएर लाने त्यस्ता दुष्टलाई त भगवान्ले पनि सजाय देलान् नि । उनी नै मेरा भरोसा हुन् ।A.Ans:मरुभूमि – संज्ञाखलखली – क्रियाविशेषणकमाएको – क्रिया विशेषणयुक्त क्रियाभरोसा – संज्ञा
- Q.तल दिइएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. तल दिइएको अनुच्छेदबाट दुईबोटा उपसर्ग र दुईओटा प्रत्यय लागेर बनेका शब्द पहिचान गरी निर्माण प्रक्रियासमेत देखाउनुहोस्:सनातन पूर्वीय सभ्यता र अनेकौँ मौलिक संस्कृति भएको मेरो देशलाई पूर्वीय ज्ञान, पाश्चात्य विज्ञान र प्रविधिसँग हातेमालो गर्दै अझै अगि बढाउन र समृद्ध बनाउन जरुरी छ ।ख. तल दिइएको अनुच्छेदबाट एउटा समस्त शब्द पहिचान गरी विग्रह गर्नुहोस्, एउटा विग्रह पदावली पहिचान गरी समस्त शब्द बनाउनुहोस् र द्वित्व भएर बनेका दुईओटा शब्द पहिचान गरी निर्माण प्रक्रियासमेत देखाउनुहोस् :माखा जस्तो बुट्टा भएको झ्यालमा बसेर मनमोहक कथा सुनाउने मेरी सानी आमाको मलाई झझल्को आइरहन्छ । उनी छरछिमेकका केटाकेटी बिचमा प्राणप्रिय नै थिइन् । उनी अहिले विदेशमा नै सानोतिनो व्यापार गरेर बसेकी छन्A.Ans:उपसर्गबाट बनेका शब्दहरू: पूर्वीय (पूर्व + ईय), पाश्चात्य (पश्चिम + आत्य)प्रत्ययबाट बनेका शब्दहरू: ज्ञान (ज्ञा + न), प्रविधि (प्र + विधि)Ans:समस्त शब्द: छरछिमेकविग्रह: छर + छिमेकविग्रह पदावली: प्राणप्रियसमस्त शब्द: प्राण + प्रिय = प्राणप्रियद्वित्व शब्दहरू: झ्यालमा, झझल्को
- झ्यालमा: झ्याल + मा
झझल्को: झल्को + झल्को - Q.तल दिइएको अनुच्छेदलाई सामान्य भूत कालमा परिवर्तन गरी लेख्नुहोस्सूर्यलाई पश्चिमतिरको पहाडले ढाक्छ । सूर्यका लामा रश्मि आकाशतिरै तेर्सिन्छन्। पृथ्वी क्रमशः अँधेरिदै आउँछ । बाटो बिराएका बादलका टुक्रा आकाशमा रङमङिन्छन् ।A.Ans:सूर्यलाई पश्चिमतिरको पहाडले ढाक्यो। सूर्यका लामा रश्मि आकाशतिरै तेर्सिए। पृथ्वी क्रमशः अँधेरिदै गयो। बाटो बिराएका बादलका टुक्रा आकाशमा रङमङिए।
- Q.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. सम्भावनार्थकका फरक फरक क्रियापद प्रयोग गरी चार वाक्यमा तपाईले राष्ट्रका लागि दिने योगदान वर्णन गर्नुहोस् ।ख. दिइएको अनुच्छेदलाई तृतीय पुरुषमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् :तँ सगरमाथा पुगेको छैनस् । तँलाई त्यहाँ कहिले पुगेँ भन्ने भएको छ। तँ त्यहाँ पुगेपछि गौरवान्वित हुन्छस् । तँ प्रेरणाको स्रोत बन्छस् ।A.Ans:म भविष्यमा नेपालका दुर्गम क्षेत्रहरूमा शिक्षा पुर्याउन सक्छु।स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्न उद्योग स्थापना गर्न सकिन्छ।कृषि क्षेत्रलाई आधुनिक बनाउन नयाँ प्रविधि भित्र्याउन सकिन्छ।नेपाली भाषा र संस्कृतिलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रचार गर्न म सक्छु।Ans:ऊ सगरमाथा पुगेको छैन। उसलाई त्यहाँ कहिले पुगेँ भन्ने भएको छ। ऊ त्यहाँ पुगेपछि गौरवान्वित हुन्छ। ऊ प्रेरणाको स्रोत बन्छ।
- Q.कोष्ठकमा दिइएका निर्देशनका आधारमा वाक्यपरिवर्तन गर्नुहोस्क. सभ्यताको धज्जी उडाउने मूर्खले मानवता गुमाउँछ । ( वाक्य विश्लेषण)ख. तिमी रुवाउँछौं पनि । (भाववाच्य )ग. नानी कोक्रामा सुत्दै थिई । ( प्रेरणार्थक)घ. दोर्जेले यस पटकको वसन्त ऋतुमा नेपाल भ्रमण गर्ने कुरा बतायो । (प्रत्यक्ष कथन)A.Ans:सभ्यताको धज्जी उडाउने (विशेषण पद)मूर्खले (कर्तृ)मानवता गुमाउँछ (क्रिया)Ans: तिमी रुवाइन्छौ पनि।Ans: कसैले नानीलाई कोक्रामा सुतायो।Ans: दोर्जेले भन्यो, "म यस पटकको वसन्त ऋतुमा नेपाल भ्रमण गर्नेछु।"
- Q.दिइएको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस्कृष्ण रायलाई सब प्रकारको सुख थियो, धनको, यशको र सम्मानको । तिनका सन्तान थिएनन् तर यस अभावलाई तिनले आफ्नो एउटा टाढाको भतिजोलाई पाली पूर्ति गरेका थिए । एक रात तिनी खाइपिई सुत्ने यत्न गरिरहेका थिए । तिनका मनमा धेरै प्रकारका विचार आउन थाले । तिनको जीवन कसैले असफल भन्न सक्दैन । सानोतिनो पूँजी पनि कमाएका थिए । रुपियाँ जम्मा गर्दा अरू कसैलाई पिर पनि पारेनन् । तिनको कोही बैरी थिएन, यही तिनको सन्तोषको ठूलो कारण थियो । ४५ वर्षको यत्रो लामो जीवनमा तिनले कसैलाई आफ्नो शत्रु बनाएनन् । यस कल्पनाले तिनको तन्द्राको सुख बढाइरहेको वेलामा तिनीमाथि लट्ठीको प्रहार पर्यो। संयोगवश लट्ठीको मुख्य चोट तिनीमाथि परेन । प्रहारकर्ताले तिनीमाथि प्रहार गरेको हो कि भित्तामाथि, यो छुट्याउन गाह्रो थियो । कृष्ण राय जुरमुरिंदै उठे; तबसम्म आक्रमणकारी भागिसकेको थियो ।प्रश्नहरूक. 'तिनको जीवन कसैले असफल भन्न सक्दैन । यस वाक्यलाई करणमा बदल्नुहोस् ।ख. रेखाङ्कित 'कल्पनाले' शब्दको कारक र विभक्तिको नाम लेख्नुहोस् ।ग. 'सानोतिनो पूँजी पनि कमाएका थिए ।’ यस वाक्यमा उद्देश्य र विधेय पहिचान गरी लेख्नुहोस् ।घ. कृष्ण राय जुरमुरिंदै उठे, तबसम्म आक्रमणकारी भागिसकेको थियो । यस वाक्यलाई सरल वाक्यमा परिवर्तन गरी लेख्नुहोस् ।A.Ans: तिनको जीवनमा कुनै असफलता थिएन।Ans: 'कल्पनाले' शब्दको कारक - कर्ता, विभक्ति - सामान्य (सप्टमि विभक्ति)Ans:उद्देश्य: पूँजीविधेय: कमाएका थिएAns: कृष्ण राय जुरमुरिंदै उठे र आक्रमणकारी भागिसकेको थियो।
- Q.दिइएको गद्यांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस्प्रकृतिमा विभिन्न समयमा मानवसमुदाय, पशुपन्छी, प्रकृति आदिलाई विध्वंस गर्ने प्रकृतिको रौद्र रूपलाई नै प्राकृतिक प्रकोप भनिन्छ । बाढी, पहिरो, खण्डवृष्टि, अनावृष्टि, अल्पवृष्टि, अतिवृष्टि, आँधी, भूकम्प आदि प्राकृतिक प्रकोपका उदाहरण हुन् । बढ्दो जनसङ्ख्या, अव्यवस्थित बसोबास तथा वैज्ञानिक उन्नतिका कारण विभिन्न किसिमका जलचर र थलचर लोप हुँदै छन् । यस्ता समस्याहरूबाट उत्पन्न हुने वातावरणीय असन्तुलनको खतराबाट विश्वलाई जोगाउने काम जङ्गलले गर्छ । यसबाहेक सम्पूर्ण प्राणीलाई सास फेर्न आवश्यक पर्ने अक्सिजन, प्राकृतिक सुन्दरता, मान्छेका दैनिक आवश्यकताका वस्तु, पानीको स्रोत र भूक्षय नियन्त्रणमा वनजङ्गलले विशिष्ट भूमिका खेलेको छ । जङ्गल आफैँमा प्राकृतिक सम्पदा, वन्यजन्तु तथा पछीहरूको साझा आश्रयस्थल र वातावरणीय सन्तुलनको आधार हो । यसको संरक्षण गरी बाढी, पहिरो, प्राकृतिक प्रकोपको घटना र त्यसबाट हुने हानिनोक्सानीबाट सबै बच्नुपर्दछ । यसको संरक्षण गर्न जनचेतना जगाउनुपर्दछ । नाङ्गा पाखापखेरामा वृक्षरोपण गर्नुपर्दछ । जथाभावी चरन र चोरी पैठारी नियन्त्रण गर्नुपर्दछ । सामुदायिक वनको अवधारणालाई प्राथमिकता दिई वन संरक्षणकर्तालाई पुरस्कार र विनाशमा लागेकालाई सजायको व्यवस्था गरिनुपर्दछ ।प्रश्नहरूक. प्राकृतिक प्रकोप केलाई भनिन्छ ?ख. प्राणीहरू किन लोप हुँदै छन् ?ग. वनजङ्गलले प्रकृतिको संरक्षणमा कस्तो भूमिका खेलेको हुन्छ ?घ. वनजङ्गलको संरक्षण कसरी गर्न सकिन्छ ?A.Ans: प्राकृतिक प्रकोप भनेको प्राकृतिक घटनाहरू हो जसले मानवसमुदाय, पशुपन्छी, र प्रकृतिलाई विध्वंस गर्ने र प्राकृतिक सन्तुलनमा खलल पुर्याउने रूपलाई भनिन्छ।Ans: बढ्दो जनसङ्ख्या, अव्यवस्थित बसोबास र वैज्ञानिक उन्नतिको कारण विभिन्न किसिमका जलचर र थलचर प्राणी लोप हुँदै छन्।Ans: वनजङ्गलले वातावरणीय सन्तुलन कायम राख्न, अक्सिजन प्रदान गर्न, जलवायू र पानीको स्रोत सुरक्षित गर्न, र प्राणीहरूको आश्रयस्थलको रूपमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको हुन्छ।Ans: वनजङ्गलको संरक्षण गर्न जनचेतना फैलाउनुपर्दछ, वृक्षरोपण गर्नुपर्दछ, जथाभावी चरन र चोरी पैठारी नियन्त्रण गर्नुपर्दछ र सामुदायिक वनको अवधारणालाई प्राथमिकता दिनुपर्दछ।
- Q.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. दिइएका बुँदाका आधारमा कथा तयार पारी शीर्षकसमेत लेख्नुहोस् :एक जना व्यापारी गाउँतिर घुम्न निस्कनु .... एउटै उमेरका उस्तै र उत्रै आकारका सुगालाई पिँजडामा राखेर सुगा बेच्न हिंडिरहेको मानिससँग भेट हुनु ..........व्यापारीले सुगाको मोल सोध्नु.. . सुगावालाले एउटाको मोल रु. एक सय र अर्काको चाहिँ रु. पाँच सय बताउनु .......... सुगा उस्तै भएर पनि मोल धेरै अन्तर ...सोध्दा मोलको अन्तर किन्नेले आफैँ थाहा पाउँछ व्यापारीले सुगाहरू लगेर सुत्ने कोठाको बाहिर राख्नु.... भोलिपल्ट बिहान एउटाले मिठा मिठा श्लोक र स्तुति भन्न थाल्नु …अर्कोले अश्लील गाली गर्नु ...........मिठो बोल्ने सुगालाई कारण सोध्नु विद्वान्को घरमा पालिएकाले मिठो बोल्नु.. . गाली गर्ने सुगालाई कारण सोध्नु... मूर्खको घरमा पालिएकाले अश्लील बोल्नु....... सङ्गत गुनाको फल पाइने सन्देश ।ख. अस्पतालमा आफ्नो अभिन्न मित्रको शल्यक्रिया हुँदै गरेको अवस्थामा प्रतीक्षा गर्दाको अनुभव समेटी मनोवाद लेखनहोस् ।A.Ans:एक जना व्यापारी गाउँतिर घुम्न निस्किरहेका थिए। उनको यात्रा बीचमा उनीसँग एउटै उमेरका, उस्तै आकारका दुई सुगा रहेको पिँजडामा राखेर बेच्न हिँडिरहेको मानिस भेटिए। व्यापारीले ती सुगाका बारेमा सोधे। सुगावालाले भने, "एक सुगाको मोल रु. एक सय छ भने अर्कोको रु. पाँच सय छ।" व्यापारीले भने, "तपाईंको सुगाहरू उस्तै आकारका छन् भने मोलको भिन्नता कस्तो कारणले हो?"सुगावाला हाँस्दै भने, "मोलको अन्तर तपाईँलाई आफैँ थाहा पाउनुहुनेछ।" व्यापारीले त्यसपछि ती सुगाहरूलाई रातभर सुत्ने कोठाको बाहिर राखे। भोलिपल्ट बिहान जब उनी उठे, एक सुगाले मिठा मिठा श्लोक र स्तुति भन्न थाल्यो, जबकि अर्कोले अश्लील गाली गर्न थाल्यो। व्यापारी दंग परे र सोधे, "तिमी एकै आकारका, एकै प्रकारका सुगा यिनीहरूको मोलमा यो अन्तर कस्तो कारणले?"मिठो बोल्ने सुगाले भने, "मैले विद्वान्को घरमा पालिएको छु, त्यसैले मिठा शब्द बोल्छु।" गाली गर्ने सुगाले भने, "मैले मूर्खको घरमा पालिएको छु, त्यसैले अश्लील शब्द बोल्छु।"यस कथा मार्फत, हामीलाई यो सन्देश मिल्छ कि मानिसको सङ्गतले उसको स्वभाव र भविष्यलाई निर्धारण गर्छ। यदि हामी राम्रो मानिससँग रहन्छौं भने हामीमा पनि राम्रो गुणहरू उत्पन्न हुन्छन्, र यदि हामी खराब सङ्गतमा हुन्छौं भने खराब गुणहरू विकसित हुन्छन्।Ans:मनोवाद: अस्पतालमा शल्यक्रिया हुँदै गर्दा प्रतीक्षाआजको दिन, मेरो जीवनको एउटा सबैभन्दा कठिन र तनावपूर्ण दिन हो। मेरो अभिन्न मित्र रेशमाको शल्यक्रिया भइरहेको छ, र म यहाँ अस्पतालको प्रतीक्षालयमा, घडीको काटा चलिरहँदा, चुपचाप बसिरहेको छु। हरेक पल सँगै, मनमा अनेकन् विचारहरू आउँछन्। एकतर्फी, म रेशमाका लागि चिन्तित छु, अर्कोतर्फ, उसको शल्यक्रिया सफल होस् भन्ने आशामा छु। यो समय मलाई असहनीय लागिरहेको छ।आजदेखि केही घण्टा अगाडि, रेशमासँग कुरा गर्दा उसले भनेको थियो, "सब ठीक हुनेछ, चिन्ता नगर्नू।" तर जबबाट उसलाई शल्यक्रिया कक्षतिर लिइएको छ, मेरो मनमा शंका र डरले आक्रमण गरेको छ। हाम्रो मित्रता सालभरको थुप्रै हर्ष र दुःखका साथ बितेको छ, र मलाई थाहा छ, उसले पनि मलाई जस्तो धेरै चाहन्छ। अहिले पनि उसका शब्द, "सब ठीक हुनेछ," मेरो कानमा गुन्जिरहेको छ, तर मनको कुनामा एउटा डर लुकेको छ कि कसरी यदि केही गलत भयो भने?हस्पिटलका चारैतिरको वातावरण भनेको एकदमै चुप र शान्त छ। मानौं, यो ठाउँ हावा र समयसँग जुधिरहेको छ। रेशमाको शल्यक्रिया सुरु भएको छ, र यहाँ बस्नु भनेको कुनै फरक छैन। घडीको घण्टोको काटा हर्षको साथ हिँडिरहेको छ, जबकि मेरो मुटु भने एकपछि अर्को घण्टामा धड्किरहेको छ।आखिरकार, म सोच्दछु कि यो तनाव र चिन्ता केही समयको लागि हो। म कुनै निश्चित उत्तर चाहन्छु। मेरो मनले यति धेरै कुरा सोच्दछ, र प्रत्येक विचारसँग डरको घेरामा छु। यदि उसको शल्यक्रिया सफल हुन्छ भने म उनलाई धेरै खुशी र समर्थन दिनेछु। यदि उसको शल्यक्रिया जस्तै भयो भने, म उसको लागि यहाँ हुँ।तर, यी सबै विचारहरूको बीचमा, मलाई थाहा छ कि मित्रताको अर्थ भनेको कुनै पनि परिस्थितिमा एक अर्कालाई साथ दिनु हो। रेशमा यहाँ छ, र म यहाँ छु। हस्पिटलमा बस्दा समय बिस्तारै काट्दै छ, तर मेरो मनमा एउटा चाँदीको किरण छ। उसले मलाई भन्यो, "सब ठीक हुनेछ," र म विश्वास गर्न चाहन्छु कि वास्तवमै सबै ठीक हुनेछ।पर्खाइको यो लम्बा समय, यो एक अनिश्चित यात्रा जस्तो छ, जसको अन्त्यसँगै केवल शान्ति र राहतको आशा बाँकी छ।
- Q.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. आफ्नो नयाँ घरमा बिजुलीको लाइन जडान गर्न अनुरोध गर्दै नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई लेखिने निवेदनको नमुना तयार पार्नुहोस् ।ख. तपाईंको विद्यालयले आयोजना गरेको खेलकुद कार्यक्रमको समाचारको नमुना तयार पार्नुहोस् ।A.Ans:नेपाल विद्युत् प्राधिकरण(तपाईंको कार्यालयको नाम)(तपाईंको स्थान)मिति: _______विषय: नयाँ घरमा बिजुलीको लाइन जडान गर्नका लागि निवेदन।मान्यवर,सादर निवेदन छ कि म (तपाईंको नाम), (तपाईंको स्थान), हाल (तपाईंको नयाँ घरको ठेगाना) मा बसोबास गर्दै आएको छु। मेरो नयाँ घरमा बिजुलीको लाइन जडान गरिदिनु भएकोे कृपा हुन्छ।मैले सबै आवश्यक कागजात तयार पारेको छु र उपभोक्ता नम्बर प्राप्त गर्नका लागि सम्बन्धित शुल्क पनि तिर्न तयार छु। तपाईंको कार्यालयबाट बिजुलीको जडान प्रक्रिया सुरु गरी मलाई सहज रुपमा बिजुलीको सेवा प्राप्त गरिदिनु भएको कृपा गर्नेछ भन्ने विश्वासका साथ निवेदन गर्दछु।यस सन्देशको शीघ्र समाधानका लागि धन्यवाद।सादर,(तपाईंको नाम)(तपाईंको ठेगाना)(तपाईंको फोन नम्बर)Ans:विद्यालयको खेलकुद कार्यक्रम सम्पन्न(विद्यालयको नाम),(स्थान),(मिति) —आज (विद्यालयको नाम) द्वारा आयोजित वार्षिक खेलकुद कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रममा विद्यालयका छात्र-छात्रा र शिक्षकहरूको उत्साहपूर्ण सहभागिता रहेको थियो।कार्यक्रमको उद्घाटन विद्यालयका प्रधानाध्यापक (प्रधानाध्यापकको नाम) द्वारा गरियो। प्रधानाध्यापकले सबै विद्यार्थीलाई खेलकुदको महत्व र शारीरिक स्वास्थ्यका फाइदाबारे चर्चा गर्दै प्रतियोगितामा भाग लिन प्रेरित गरे।कार्यक्रममा विभिन्न खेलकुद प्रतियोगिता जस्तै दौड, बास्केटबल, भलिबल, क्रिकेट, र चेसको आयोजना गरिएको थियो। विशेष गरी १०० मिटर दौड र बास्केटबल प्रतियोगिता निकै प्रतिस्पर्धात्मक रहेको थियो।समाप्ती समारोहमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका छात्र-छात्रालाई पुरस्कार वितरण गरियो। कार्यक्रमको समापन विद्यालयका उपप्रधानाध्यापक (उपप्रधानाध्यापकको नाम) ले गरेका थिए।यो खेलकुद कार्यक्रमले विद्यार्थीहरूमा खेलकुदको महत्त्व र एकता, सहकार्य र स्वस्थ प्रतिस्पर्धाको भावना जगाउने काम गरेको छ।(लेखकको नाम)(विद्यालयको नाम)
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट चारओटा बुँदा टिप्नुहोस्विराट् प्रतिभाशाली र महान् कवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा नेपाली साहित्यका अतुलनीय योगदान दिने चिरस्मरणीय स्रष्टा हुन् । नेपालको प्रकृति, नेपाली धर्ती, नेपाली संस्कृति र नेपाली भाषा साहित्यलाई मुटुदेखि नै माया गर्दै साहित्य सिर्जना गर्ने देवकोटा नेपाली साहित्यका युगपुरुष हुन् । शिक्षित र पठित परिवारमा जन्मेका जीवनमा दुःख र सुखका अनेकौं उकाली र ओराली भोगेका देवकोटाले किशोरावस्थादेखि नै स्तरीय कृति रचना गरे । बिजुली वेगमा अनवरत साहित्य रचना गर्ने देवकोटाले सङ्ख्यात्मक र गुणात्मक रूपले सर्वाधिक कृति रचना गरेर नेपाली साहित्यलाई समृद्ध तुल्याएका छन् । नेपाली साहित्यका शिखरपुरुष लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको जन्म वि.सं. १९६६ कार्तिक २७ गते भएको हो । त्यस दिन लक्ष्मीपूजाको दिन परेकाले घरघरमा दीपावलीको उमङ्ग छाएको थियो ।A.Ans:- लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा नेपाली साहित्यका अतुलनीय योगदान दिने चिरस्मरणीय स्रष्टा हुन्।- देवकोटाले किशोरावस्थादेखि नै स्तरीय कृति रचना गरे।- उनले सङ्ख्यात्मक र गुणात्मक रूपले सर्वाधिक कृति रचना गरेर नेपाली साहित्यलाई समृद्ध तुल्याएका छन्।- देवकोटा नेपाली साहित्यका शिखरपुरुष हुन् र उनको जन्म वि.सं. १९६६ कार्तिक २७ गते भएको हो।
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट एक तृतीयांशमा सारांश लेख्नुहोस्अधिकार कर्तव्यभन्दा ठुलो कुरो हो । अधिकार पाउनका लागि गरिएका ठुला ठुला सङ्घर्ष र आन्दोलन यसका प्रमाण हुन् ।जनताका अधिकार कुण्ठित गर्न खोज्दा हिटलरले हार बेहोर्नुपरेको दृष्टान्त पनि ज्वलन्त नै छ । नेपालमा पनि पटक पटक अधिकार प्राप्तिका लागि भएका आन्दोलन र क्रान्ति यसका साक्षी छन् अधिकार आवश्यक नहुँदो हो त यी आन्दोलन किन जरुरी थिए अनि खुरुखुरु सबैले आआफ्नो कर्तव्यपालना गरेर बसेको भए हुँदैनथ्यो त ? अर्को कुरा अधिकारको लडाइँले मुलुकलाई समृद्ध बनाउँछ । हामीलाई थाहा छ, दासत्व अन्त्य गर्ने र अधिकार प्राप्त गर्ने अमेरिकी स्वतन्त्रता सङ्गमको लडाइँले अमेरिकालाई बलियो बनायो। त्यस्तै रङ्गभेदविरुद्ध दशकौं लामो सङ्घर्षले गर्दा दक्षिण अफ्रिका रङ्गभेदमुक्त मुलुक बन्यो ।A.Ans:अधिकार कर्तव्यभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ, र यसका लागि भएका संघर्ष र आन्दोलन यसको प्रमाण हुन्। उदाहरण स्वरूप, हिटलरले जनताको अधिकार कुण्ठित गर्दा हार बेहोरे र नेपालमा पनि अधिकार प्राप्तिका लागि भएका आन्दोलन र क्रान्तिहरू देखाउँछन्। यदि अधिकार आवश्यक थिएन भने यी संघर्षहरू किन चाहिन्थे? अधिकारको लडाइँले मुलुकलाई समृद्ध बनाउन मद्दत पुर्याउँछ, जस्तै अमेरिकाको स्वतन्त्रता सङ्ग्रामले अमेरिकालाई बलियो बनायो र दक्षिण अफ्रिकामा रङ्गभेदविरुद्धको संघर्षले रङ्गभेदमुक्त मुलुक बनायो।
- Q.सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. दिइएको निबन्धांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :जुन आदर्श आज म तपाईंका अगाडि छाँट्दै छु, भोलि तपाईं मेरा अगाडि छाँटनुहुन्छ । वास्तवमा तपाईं पनि पर्खन चाहनुहुन्न, म पनि पर्खन चाहन्नँ । हामी दुवै चाहन्छौं एउटा त्यस्तो दुनियाँ सिर्जना गरौं जहाँ कसैले कसैलाई कुराले मात्र टार्न नसकोस् ! झुल्याएर फुल्याउने, लर्काएर पर्खाउने यस्तो जालेमाले परम्परा नहोस् । तर समस्या त उही नै हो, जतिसुकै बलियोसँग चाहे पनि हाम्रो यो चाहना चाहनेबित्तिकै पूरा हुँदैन, पर्खनुपर्छ । त्यसैले त म लस्याङसुङ गरेर भए पनि घरी यता धाउँछु, घरी उता धाउँछु, घरी यता हुन्छ, घरी उता हुन्छु, जम्स्याङजुम्सुङ गरेर भए पनि पर्खिरहेछु र तपाईंलाई पनि भन्दै छु, पर्खनुदेखि पट्टाउनु पलायनवादिता हो ।प्रश्नहरूअ. माथिको निबन्धांशले नेपाली समाजमाथि कस्तो व्यङ्ग्य गरेको छ ?आ. पर्खाउने र पर्खने चलनलाई कसरी हटाउन सकिएला ?ख. दिइएको कवितांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :समय, जहाँ घडीले हैन कुखुराको भालेले बताउने गर्छपरदेश गएकाहरूको कुशल मङ्गलजहाँ अगेनामा नुन पड्काएर अन्दाज गर्न सकिन्छविज्ञानको पनि बेग्लै ढङ्ग छ गाउँमार आङमा घाम लाग्ने नलाग्ने कुराको ठेगानबारीको उब्जाउ हेरेर यकिन गर्न सकिन्छ ।प्रश्नहरूअ. प्रस्तुत कवितांशमा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ ?आ. प्रस्तुत कवितांशको भाव लेख्नुहोस् ।A.Ans: निबन्धांशले नेपाली समाजको "पर्खाउने र पर्खने" परम्परामा व्यङ्ग्य गरेको छ। यो परम्परा समाजमा व्यक्तिहरूलाई निर्णय लिन र समयमै काम गर्न नदिने, केवल टार्ने र ढिलो गर्ने चलनको आलोचना गर्दछ। लेखकले पर्खने मानसिकतालाई घातक र नकारात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।Ans: पर्खाउने र पर्खने चलनलाई हटाउनका लागि व्यक्तिहरूलाई जिम्मेवारी र समयको महत्त्व बारे सचेत बनाउनुपर्छ। शिक्षाको माध्यमबाट र सशक्त नेतृत्वको भूमिका निभाएर यसलाई सुधार गर्न सकिन्छ। जब सबैले तुरुन्त निर्णय लिन र काम गर्नको महत्त्व बुझ्छन्, तब यस्तो परम्परा हट्न सक्छ।Ans: कविता में गाउँको परिप्रेक्ष्यको चित्रण गरिएको छ। यहाँ परम्परागत जीवनशैलीको सरलता र स्वाभाविकता देखाइन्छ, जहाँ घडीको स्थानमा कुखुराको भालेले समय बताउँछ र विज्ञानको प्रयोग गाउँका साधारण तरिकामा हुन्छ। जीवनका धेरै कुरा, जस्तै मौसमको पूर्वानुमान, बारीको उब्जाउ आदि, गाउँका साधारण मानिसहरूको अनुभवबाट अन्दाज गर्न सकिन्छ।Ans: कवितामा ग्रामीण जीवनको प्राकृतिक र सरलता देखाइएको छ। यहाँ विज्ञान र प्रौद्योगिकीको नक्कल नगरी, गाउँलेहरूको अनुभव र परम्परा नै जीवनको मार्गदर्शन गर्दछ। यो कविता परम्परा र आधुनिकताको मिश्रण हो, जसले गाउँका मानिसहरूको अनुभव र ज्ञानलाई उच्च सम्मान दिने भाव प्रस्तुत गर्छ।
- Q.आपसी फुट नै मानव जातिको पतनको चिह्न हो भन्ने राजेन्द्रलक्ष्मीको भनाइ तपाईंलाई कस्तो लाग्यो ? तर्क दिनुहोस् ।A.Ans: राजेन्द्रलक्ष्मीको भनाइ "आपसी फुट नै मानव जातिको पतनको चिह्न हो" अत्यन्तै गहिरो र विचारणीय छ। यो भनाइले समाजमा आपसी समन्वय र एकताको महत्त्वलाई उजागर गर्छ। जब मानिसहरू बीचमा आपसी फुट, भेदभाव, र संघर्ष उत्पन्न हुन्छ, तब तिनीहरूको सामूहिक शक्ति कमजोर पर्छ र त्यसको कारण समाजको प्रगति र समृद्धि रुक्न थाल्छ। मानव इतिहासमा देखिएका धेरै युद्ध र संकटहरू मुख्यत: आपसी विभाजन र विवादको कारणले भएको हो।समाजको प्रत्येक सदस्यको हित र उन्नति एकआपसमा जोडिएको हुन्छ। एकता र सहकार्यले मात्रै ठूलो उपलब्धि हासिल गर्न सकिन्छ। तर जब समाजका विभिन्न समूहहरू या व्यक्तिहरू एकअर्काप्रति संका र फुट ल्याउँछन्, तब तिनीहरूको शक्तिको क्षय हुँदै जान्छ। यदि हामी विभिन्न ऐतिहासिक उदाहरणहरू हेर्ने हो भने, राष्ट्र र समाजहरूका बीचको आपसी फुटले मात्र त्यहाँको अस्तित्व र समृद्धिमा ठूलो असर पुर्याएको देखिन्छ।उदाहरणको रूपमा, इतिहासमा रहेका युद्धहरू, जातीय भेदभाव, र राजनीतिक संघर्षहरू जसका कारण लाखौं मानिसहरूको मृत्यु र विनाश भयो, सबैको पछाडि आपसी संघर्ष र फुटको कारण छ। उदाहरणका लागि, दोस्रो विश्वयुद्धको आरम्भ पनि मुख्यत: विभिन्न राष्ट्रहरूको आपसी विभाजन र असहमतिहरूका कारण भएको थियो। यसले विश्वभरका मानिसहरूको जीवन र अस्तित्वलाई नै संकटमा पारेको थियो।नेपालमा पनि जातीय र भाषिक भेदभावका कारण समय समयमा समाजमा विभाजन र संघर्ष देखा परेको छ। जब एक समाजका विभिन्न भागहरू एकअर्कासँग मेलमिलाप नगरी एकअर्कालाई तिरस्कार गर्ने गर्छन्, तब त्यस समाजको एकता भंग हुन्छ र विकास र प्रगति अघि बढ्न सक्दैन।समाजका सबै वर्ग र समुदायहरूलाई एकसाथ ल्याउनु, समान अधिकार र अवसर प्रदान गर्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। एकता र सहयोगका साथ मात्र हामी आफूसँग भएका स्रोतहरूको पूर्ण उपयोग गर्न सक्छौं र समग्रमा समाज र राष्ट्रको प्रगति सुनिश्चित गर्न सक्छौं।यदि समाजमा आपसी फुट छ भने, तिनीहरूको सामूहिक प्रयास र ऊर्जा खण्डित हुनेछ र उनीहरूको उद्देश्यहरू पनि अधुरो रहनेछन्। यसले गर्दा समाजमा असमझदारी र अशान्ति बढ्नेछ, र यसको परिणाम स्वरूप आर्थिक, सामाजिक, र सांस्कृतिक रूपमा कमजोर अवस्था उत्पन्न हुनेछ।त्यसैले, राजेन्द्रलक्ष्मीको भनाइ "आपसी फुट नै मानव जातिको पतनको चिह्न हो" साँचो र सही छ। जसरी मानवजातिले संघर्ष र विघटनको स्थानमा एकता र सहकार्यलाई प्राथमिकता दिएको छ, त्यसैले यस संसारमा शान्ति र समृद्धि स्थापित गर्न सकिन्छ।
- Q.कुनै एक उद्धरणको व्याख्या गर्नुहोस्क. भएमा उच्च सङ्कल्प छैन केही असम्भव सङ्कल्पैले बनेका हुन् महान् मान्छेहरू सब ।ख. जीवनमा सानो घटनाले पनि अथाह खुसी दिन सक्दो रहेछ ।A.Ans: यो उद्धरणले उच्च सङ्कल्प र असम्भव भन्ने शब्दहरूको महत्वलाई स्पष्ट पार्दछ। जीवनमा ठूलो उपलब्धि हासिल गर्नका लागि असम्भव लाग्ने कामलाई उच्च सङ्कल्पका साथ थाल्नु आवश्यक छ। जब एक व्यक्ति आफूलाई केही ठूलो र असम्भव मानिने लक्ष्य राखेर ती लक्ष्यप्रति दृढ विश्वास राख्छ र त्यसको लागि कडा परिश्रम गर्छ, तब मात्र त्यो व्यक्तिले महान् उपलब्धि हासिल गर्न सक्छ।यो उद्धरणले भनिरहेको छ कि जसरी महान् व्यक्तिहरूले असम्भव लक्ष्यहरूलाई स्वीकार गरेर आफ्नो सङ्कल्प बलियो बनाए, त्यसैले उनीहरूले संसारमा ठूलो परिवर्तन ल्याउन सके। असम्भव लक्ष्य प्राप्त गर्ने साहस र समर्पणले मात्र व्यक्ति महान् बनाउँछ।उदाहरणका लागि, महान् वैज्ञानिक आइन्स्टाइन, भौतिकशास्त्रमा धेरै जटिल र असम्भव देखिने सिद्धान्तहरूलाई अडिग सङ्कल्पका साथ प्रमाणित गरे र विश्वभर प्रसिद्ध भए। यसरी, जब हामीले जीवनका प्रत्येक चुनौती र असम्भव ठानिएका कार्यहरूलाई विश्वास र समर्पणका साथ अघि बढाउँछौं, तब हामी ठूलो सफलता प्राप्त गर्न सक्छौं। यसैले, "उच्च सङ्कल्प" भनेको केवल इच्छा मात्र नभइ तीव्र संघर्ष र उद्देश्य प्रति प्रतिबद्धता हो, जसले व्यक्ति र समाजलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउँछ।Ans: यो उद्धरणले जीवनका साना क्षणहरूको महत्त्वलाई दर्शाउँछ। हामी प्रायः ठुलो सफलताहरू र घटनाहरू मात्र खुशीको स्रोत ठान्छौं, तर वास्तवमा जीवनका साना सुखद क्षणहरूले पनि हामीलाई अथाह खुसी र सन्तोष दिन सक्छन्।सार्वजनिक दृष्टिकोणमा, ठूलो सफलता वा धनलाई मात्र खुशीको मापदण्ड मानिन्छ, तर जीवनका साना र साधारण क्षणहरू पनि त्यति नै मूल्यवान् र खुसी दिने हुन्छन्। जब एक परिवारको सदस्यलाई खुसी देखिन्छ, एउटा राम्रो पुस्तक पढ्दा, साथीहरू संग हाँसो-मजाक गर्दा, वा सूर्यास्तको रमाइलो दृश्य हेर्दा खुशी पाइन्छ। यी सबै साना घटनाहरू जीवनका वास्तविक आनन्द र तृप्तिका स्रोत हुन्।कसैले भन्यो, "खुसी एक गन्तव्य होइन, तर यात्रा हो।" हामी जीवनमा सानो-सानो क्षणमा खुशी भेट्टाउन सक्छौं र ती क्षणहरूले हाम्रो जीवनलाई अझ रमाइलो र अर्थपूर्ण बनाउँछन्। यो उद्धरणले हामीलाई यथार्थमा सोच्न आग्रह गर्दछ कि जीवनका साना घटना र कुराले पनि गहिरो प्रभाव पार्न सक्छ र ठूलो खुसी दिन सक्छ।उदाहरणको रूपमा, एउटा बच्चाको हाँसो, पुरानो साथीको भेट, वा परिवारसँग समय बिताउनु जीवनका धेरै महत्वपूर्ण र यादगार क्षणहरू हो, जसले हाम्रो मनलाई खुसी र सन्तोषले भरिदिन्छ। त्यसैले, सानो घटनाले जीवनमा ठूलो खुसी ल्याउन सक्छ।
- Q.कुनै एक प्रश्नको समीक्षात्मक उत्तर दिनुहोस्क. दिइएको जीवनीको अंश पढी सोधिएको प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :उनको चित्रकलामा 'घनवाद' को सशक्त प्रयोग भएको पाइन्छ । घनवादको प्रयोग भएको यस काललाई 'निग्रो काल' पनि भनिन्छ । घनवादी कलाकृतिमा वस्तुलाई विश्लेषण गरिन्छ, टुक्रा टुक्रा पारिन्छ । ती टुक्रालाई अमूर्त रूपमा पुनः संयोजन र संश्लेषण गरिन्छ । यसमा कलाकारले वस्तुलाई एउटै दृष्टिकोणबाट चित्रण नगरी बृहत्तर सन्दर्भमा प्रतिनिधित्व गर्न धेरै दृष्टिकोणबाट विषयलाई चित्रण गर्छन् । यसरी मूर्त वस्तुलाई भाँच्ने, टुक्रयाउनेअनि जोडेर फेरि वस्तु र विषयलाई व्यापक अर्थमा र अमूर्त रूपमा प्रयुक्त गर्ने यही वाद नै घनवादी कलाका रूपमा चिनिन्छ । यसरी जुनसुकै कालमा लेखिएका भए पनि उनका हजारौं चित्रकला र मूर्तिकला आज पनि जीवन्त छन् । .प्रश्नअ. दिइएको जीवनीको अंशसमेतका आधारमा पाब्लो पिकासोले कलाकारिताका क्षेत्रमा पुऱ्याएको योगदान समीक्षा गर्नुहोस् ।ख. दिइएको कथांश पढी सोधिएको प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :त्यस पाजीलाई अँगालो हाल्न जान लागेको होइन कमला, यहाँ बाबुबाजेका मानमर्यादा डुब्न लाग्यो । कुलमा सबैभन्दा जेठो सन्तानको बिहे, उसमाथि त्यत्रा घरानियाँ कुटुम्बका आँगनमा बरियाती लैजानु छ । बाबु चाहिँ फलैँचामा ओछ्यान लाएर लडिरहेछ । जन्तीमा बुढोपाको एउटा छैन । खालि ओठ निचोर्दा दुध भर्ने अल्लारे ठिटा मात्र छन् । घरगृहस्थीको यति ठुलो काममा घरको एक भाइ पनि नगए जोरीपारीले के भन्लान् ? स्वर्गमा बसेका पितृले के भनिठान्लान् ? कुलको मर्यादामा भनेको कत्रो कुरो हो । त्यो तिमीलाई थाहा छैन ।प्रश्नअ. दिइएको 'कर्तव्य' कथाको अंशसमेतका आधारमा मुरलीधरले पूरा गरेको पारिवारिक कर्तव्यको समीक्षा गर्नुहोस् ।A.Ans: पाब्लो पिकासो, २० औं शताब्दीको सबैभन्दा प्रभावशाली र क्रान्तिकारी चित्रकार र मूर्तिकार मानेिन्छ। उनले चित्रकलामा नयाँ धाराहरू र विधाहरूको विकास गरे, जसले संसारभर कलाका मापदण्डहरूलाई परिभाषित गर्यो। पिकासोको प्रमुख योगदान 'घनवाद' वा 'क्यूबिज़म'मा आधारित थियो, जसलाई 'निग्रो काल' भनिन्छ। यस अवधिमा पिकासोले चित्रकलामा वस्तुहरूलाई विश्लेषण गरेर, ती वस्तुलाई विभिन्न कोणबाट टुक्रा टुक्रा गरेर पुनः संयोजन र संश्लेषण गरे। यसले चित्रकला क्षेत्रमा अमूर्तता (Abstraction) र नवीनता ल्यायो।घनवादले चित्रकलामा वस्तुलाई केवल एक दृष्टिकोणबाट नहेरी, विभिन्न दृष्टिकोणबाट विषयलाई पुनः प्रस्तुत गर्ने प्रक्रिया स्वीकार गरेको थियो। यसले कलामा भिन्न किसिमका अनुभव र सन्दर्भहरूलाई चित्रण गर्ने एक नयाँ शैलीको शुरुआत गर्यो। यस किसिमको कलामा सन्देश र अर्थ केवल चित्रकला देखेर मात्र नबुझी, गहिरो विश्लेषण र विविध दृष्टिकोणमा हेरेर बुझ्नुपर्ने हुन्छ। पिकासोले आफूलाई पेन्टिङ र मूर्तिकला मात्र सीमित नगरी, अन्य रचनात्मक कलामा पनि योगदान पुर्याए।पिकासोको कला केवल दृश्यात्मक अभिव्यक्तिमा सीमित थिएन, उनले सामाजिक र राजनीतिक विचारधाराहरूलाई पनि आफ्नो कलामा समेटे। उनका क्यूलन रंगीन चित्र र मूर्तिकलामा युद्ध, हिंसा, पीडा, र असमानताका विषयहरूलाई प्रस्तुत गरिन्छ। 'गर्निका' पिकासोको सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली कृतिहरू मध्ये एक हो, जसमा स्पेनी युद्धको पीडा र कष्टलाई चित्रित गरिएको छ। यसले युद्ध र हिंसाको निन्दा गरेको छ र मानवताको स्थिति चित्रित गरेको छ।पिकासोले आफ्नो जीवनमा कला र संस्कृति सँग अनगिन्ती प्रयोग र परिवर्तन गरे, जसका कारण उनले सिर्जना गरेको कार्य आज पनि जीवन्त र कालजयी मानिन्छ। उनकी चित्रकला र मूर्तिकला दुई शताब्दीभरि मात्र होइन, अझै पनि आधुनिक कलाकारिता र दृश्य कलाका विद्यार्थी र पेशेवरहरूका लागि प्रेरणा र अध्ययनको स्रोत बनेका छन्।अन्त्यमा, पिकासोको योगदान मात्र चित्रकला र मूर्तिकलासम्म सीमित रहेन, उनले समग्र कलालाई नयाँ दिशामा मोडेको छ। उनले कला मार्फत समाजका विभिन्न पक्षहरूलाई उजागर गरे र कलाको परिभाषालाई पुनः परिभाषित गरे, जसका कारण उनी आजसम्म एक ऐतिहासिक र प्रभावशाली कलाकारको रूपमा चिनिन्छन्।Ans: 'कर्तव्य' कथामा मुरलीधरको पारिवारिक कर्तव्यको चित्रण निकै महत्त्वपूर्ण ढंगले गरिएको छ। मुरलीधरले आफ्नो परिवार र घरको प्रतिष्ठा र मर्यादा बचाउने प्रयास गरेका छन्। कथा अनुसार, मुरलीधरको दायित्व धेरै ठुलो छ, खास गरी उनको परिवारको ठूलो पारिवारिक समारोह, जुन एक नयाँ सन्तानको बिहेको अवसरमा आयोजना गरिएको थियो। यसमा बाबु शारीरिक रुपमा अस्वस्थ छन् र परिवारको अन्य सदस्यहरु पनि दायित्वबाट पन्छिरहेका छन्।तर मुरलीधरको चरित्रबाट यहि दृश्य प्रकट हुन्छ कि उसले आफ्नो पारिवारिक कर्तव्यलाई गम्भीरतापूर्वक र निष्ठासाथ निभाउन छोडेको छैन। परिवारको एकजुटता र मर्यादा कायम राख्नका लागि मुरलीधरले व्यक्तिगत असहजता र कठिनाइहरूको बावजूद आफूले सम्भव सबै कर्तव्यहरू पूरा गर्न थालेका छन्। वह आफैं एक जिम्मेवार व्यक्तिको रूपमा देखिन्छ जसले कुटुम्बको समृद्धि र मर्यादालाई सर्वोच्च प्राथमिकता दिएको छ।तर मुरलीधरको काममा एक पाटो भनेको यो पनि हो कि उसले अन्य परिवारका सदस्यहरूलाई जिम्मेवारीको बाटो देखाउँदैन। उनी आफैं जिम्मेवार हुन् भने पनि घरको अन्य सदस्यहरूलाई पनि आफूलाई समर्पण र कर्तव्यको भावना जागृत गर्नको लागि उनको नेतृत्व आवश्यक थियो। कथामा भनिएको छ कि मुरलीधरको पहल र परिवारको अन्य सदस्यको असहयोगबीचको दूरी देखिन्छ, जसले सम्पूर्ण परिवारको ढाँचामा अस्थिरता ल्याउँछ।सारांशमा भन्नुपर्दा, मुरलीधरले आफ्नो पारिवारिक कर्तव्य निर्वाह गर्दा एक उदाहरण प्रस्तुत गर्छ, जसले परिवार र समाजका लागि समर्पण र जिम्मेवारीका महत्त्वपूर्ण पाठ सिकाउँछ। यसका साथै, उनले अन्य सदस्यहरूलाई पनि कर्तव्यको महत्व बुझाउनुपर्ने आवश्यकता महसुस गराउँछ।
- Q.कुनै एक शीर्षकमा कम्तीमा १५० शब्दसम्मको निबन्ध लेख्नुहोस्क. जलवायु परिवर्तन र असरख. मेरो कल्पनाको नेपालग. गाउँले जीवनA.Ans: जलवायु परिवर्तन भन्नाले पृथ्वीको मौसम प्रणालीमा हुने दीर्घकालीन परिवर्तनलाई जनाउँछ। यसले समग्र पृथ्वीको तापमानलाई प्रभावित पार्छ, जसले प्रাকृतिका विभिन्न तत्त्वहरूमा असमानताहरू ल्याउँछ। जलवायु परिवर्तनको मुख्य कारण मानव गतिविधिहरू हुन्, जस्तै औद्योगिकीकरण, वनको विनाश, र जीवाश्म इन्धनको अत्यधिक प्रयोग। यसले ग्रीनहाउस ग्याँसहरूको उत्सर्जनलाई बढाउँछ, जसले वायुमण्डलमा तापक्रम बढाउने काम गर्छ।यसको असर निकै व्यापक र गम्भीर छ। तापक्रम बढ्नाले हिमनदीहरूको पग्लिन सुरु भएको छ, जसको कारण समुद्र स्तरमा वृद्धि भइरहेको छ। यसले तटीय क्षेत्रहरूमा बाढी र पानीको अभावका समस्याहरू ल्याउँछ। जलवायु परिवर्तनका कारण वर्षा र बर्फपातको ढाँचा पनि परिवर्तन हुँदैछ, जसले कृषि उत्पादनमा नकरात्मक असर पुर्याउँछ। किसानहरूलाई अनुकूल मौसमको कमीले माटोको उर्वरता घटाउँछ र अन्न उत्पादनमा गिरावट आउँछ।यसका अलावा, जलवायु परिवर्तनले जैव विविधतामा पनि गम्भीर असर पुर्याउँछ। धेरै वन्यजन्तु र बिरूवाहरूको बासस्थान नष्ट हुँदैछ, जसको कारण प्रजातिहरूको extinction को खतरा बढ्दै छ। साथै, गर्मीको लहर, सुखा र आँधीबेहरीको घटनाहरू बढ्दै जानु, मानिसहरूको स्वास्थ्य र जीवनयापनमा संकट ल्याउँछ।यसबाट बच्नको लागि जलवायु परिवर्तनको असर कम गर्न र यसको उत्पत्तिका कारणहरूको समाधान गर्न आवश्यक छ। विश्वभरिका देशहरूलाई ग्रीनहाउस ग्याँसको उत्सर्जन घटाउन, वन र अन्न उत्पादनलाई अनुकूल वातावरणमा चलाउन र प्राकृतिक स्रोतहरूको संरक्षणमा ध्यान दिनुपर्ने छ। केवल यसैगरी हामी जलवायु परिवर्तनको असरलाई कम गर्न र पृथ्वीलाई जीवनदायिनी बनाउन सक्षम हुनेछौं।Ans: नेपाल मेरो लागि एक यस्तो भूमि हो जहाँका पहाडहरू, जङ्गलहरू, नदीहरू र संस्कृति विशेष महत्त्व राख्छ। मेरो कल्पनामा, नेपाल एक हराभरा र समृद्ध राष्ट्रको रूपमा देखिन्छ जहाँ प्रत्येक व्यक्तिलाई समान अवसर प्राप्त हुन्छ र सामाजिक असमानताहरू हटाइन्छ।मेरो कल्पनामा नेपालका प्रत्येक गाउँ र शहरलाई स्वच्छ र हराभरा बनाइएको छ। हाम्रा प्राकृतिक स्रोतहरू जस्तै नदी, पहाड, र जङ्गलहरूको संरक्षण गरिन्छ, जसले समृद्धि र स्थायित्वको आधार प्रदान गर्दछ। पर्यावरणको सुरक्षाका लागि हामी प्लास्टिकको प्रयोगलाई पूर्ण रूपमा रोक्ने छौं र नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरू जस्तै सौर्य ऊर्जा र पवन ऊर्जा प्रयोग गर्नेछौं।शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा पनि सुधार भएको छ। हरेक गाउँका बालबालिकालाई गुणस्तरीय शिक्षा उपलब्ध हुन्छ र ग्रामीण क्षेत्रका मानिसलाई राम्रो स्वास्थ्य सेवा मिल्छ। मेरो कल्पनामा, नेपालका सबै गाउँहरूमा विद्युतीकरण र सस्तो इन्टरनेट सेवा उपलब्ध हुन्छ, जसले सूचना प्रविधिको पहुँचलाई हाम्रा सबै नागरिकसम्म पुर्याउँछ।नेपालको संस्कृति पनि मेरो कल्पनामा अझ समृद्ध र विश्वव्यापी स्तरमा परिचित छ। हामीले हाम्रो सांस्कृतिक धरोहरको सम्मान गर्दै आधुनिकता र परम्परालाई सँगै ल्याउन सक्छौं। नेपालका पर्व, जात्रा र उत्सवहरू अझै मनमोहक र समृद्ध तरिकामा मनाइन्छ र विदेशी पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ।आखिरमा, नेपाल एक शान्तिपूर्ण र समृद्ध राष्ट्रको रूपमा देखिन्छ जहाँ सबै वर्ग र जातिका मानिसहरू सँगै बसेर एक अद्भुत समाज निर्माण गर्छन्। यहाँको हरियाली, सांस्कृतिक विविधता र अनमोल धरोहरहरूको संरक्षण गरी, नेपाललाई एक आदर्श राष्ट्र बनाउन सकिन्छ।Ans: गाउँले जीवन सादगी र शान्तिको प्रतीक हो। यहाँको जीवन प्राकृतिक सौन्दर्य र मिहिनेतसँग जोडिएको छ। गाउँमा बसोबास गर्ने मानिसहरूका दैनिकीका कामकाजी दिनहरू खेतिपाती, बाख्रापालन, गाय पालन र दैनिक जीवनका अन्य आवश्यक कामहरूसँग व्यस्त हुन्छन्। यहाँको जीवन रित्याइरहेको जीवनशैलीमा आधारित छैन, बरु सन्देश दिने र जीउ दिन सक्ने जीवनशैली हो।गाउँले जीवनमा दैनिकी का कामहरूमा परिवारजनका बीचको सम्बन्ध गहिरो हुन्छ। मानिसहरू परम्परागत रुपमा एक अर्कासँग मिलेर काम गर्छन्। तिनीहरूका बिच सहयोग र आपसी समझदारीको भावना प्रबल छ। खेतमा काम गर्दा, चिनी काट्दा वा सिजन अनुसारका अन्य काम गर्दा गाउँलेहरू आपसमा सल्लाह गर्न, मद्दत गर्न र साझा खुशीयालीमा रमाउन एक अर्कासँग समय बिताउँछन्।गाउँले जीवनको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको प्रकृतिसँगको निकटता हो। पहाडका तलाउहरू, हरियालीका विस्तृत मैदानहरू, बग्ने नदीहरू र वायुको ताजगी गाउँमा जीवनको एक अभिन्न अंश छन्। मानिसहरू यहाँ आफ्नो खेतमा, बगैंचामा अथवा नदिमा समय बिताउँछन् र प्रकृतिको सँगसँगै जीवन बिताउँछन्। यो जीवनमा तनाव र चपलता कम हुन्छ।गाउँले जीवन अझै सामाजिक मूल्य र परम्परामा समृद्ध छ। यहाँका मानिसहरूले आपसी सम्मान र इज्जतका साथ एक अर्कासँग बाच्छन् र आफ्नो परम्परागत संस्कृतिलाई जोगाउन महत्त्व दिन्छन्। पर्व, जात्रा र सांस्कृतिक कार्यक्रममा गाउँलेहरूको सहभागिता यस जीवनलाई अझ रंगीन र आकर्षक बनाउँछ।यसरी, गाउँले जीवन सरल, शान्त र सस्तो यत्रा हो, जसमा व्यक्ति आफ्नो मिहिनेत, प्राकृतिक सौन्दर्य र समाजिक मेलमिलापमा रमाउँछ। यो जीवन एक आदर्श जीवनशैलीको रूप लिइरहेको छ जसमा परिश्रम, शान्ति र परम्पराको समन्वय पाइन्छ।
Practice Without Boundaries.
Premium gives you full access, zero ads, and unlimited custom paper generation. Study your way, every day.