Answers On/OffJS required
Group A
- Q.समूह 'क' मा दिइएका शब्दको अर्थ समूह 'ख' बाट पहिचान गरी जोडा मिलाउनुहोस्समूह 'क' समूह 'ख'अनधिकृत हलाको हातो वा मुठअनौ इच्छा पूरा भएकोदृष्टान्त कुनै काम गर्न दक्ष सिपालुपोख्त आधिकारिक नभएकोप्रस्तुत गरिने उदाहरणनिर्देश गरिएकोA.Ans:
समूह 'क' समूह 'ख' अनधिकृत आधिकारिक नभएको अनौ प्रस्तुत गरिने उदाहरण दृष्टान्त कुनै काम गर्न दक्ष सिपालु पोख्त हलाको हातो वा मुठ - Q.दिइएको अनुच्छेदबाट उपयुक्त शब्द पहिचान गरी खाली ठाउँमा भर्नुहोस्मानबहादुर कोदालीले खेत खन्दै मेहनत गरेर आफ्ना जहान परिवार पाल्ने काम गर्छ । उदार दिलको मानबहादुरसँगै परम्परागत र आधुनिक दुवै तरिकाले खेती गर्ने ज्ञान रहेको छ । दिनभरि खेतबारीमा काम गर्छ अनि साँझमा घर गएर कलमा हात गोडा धोएर एकछिन आराम गर्छ । यो उसको दिनचर्या हो ।क. 'परिश्रम' को पर्यायवाची शब्द …..हो ।ख. 'प्राचीन' को विपरीतार्थी शब्द …..हो ।ग. 'कोदालों' को लघुतावाची शब्द …..हो ।घ. ….अनेकार्थी शब्द हो ।A.Ans:क. 'परिश्रम' को पर्यायवाची शब्द मेहनत हो।ख. 'प्राचीन' को विपरीतार्थी शब्द आधुनिक हो।ग. 'कोदालों' को लघुतावाची शब्द कोदाली हो।घ. कला अनेकार्थी शब्द हो।
- Q.दिइएको अनुच्छेबाट एउटा उखान र एउटा पारिभाषिक शब्द पहिचान गरी तिनलाई अनुच्छेदको भन्दा फरक वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस्खाने मुखलाई जुँगाले छेक्दैन भने झैँ पक्षाघातजस्तो डरलाग्दो रोगबाट थलिएर पनि पारिजात नेपाली साहित्य लेखनमा निरन्तर रोगबाट लागेर शिखर नारी प्रतिभा बनिन् ।A.Ans:उखान: "खाने मुखलाई जुँगाले छेक्दैन" - यो उखान जीवनका अति सामान्य र सामान्य क्रियाहरूको सन्दर्भमा प्रयोग गरिन्छ।वाक्य: मानिसले आफूलाई व्यस्त राखेपछि, अरूको कुरा उनलाई महत्त्वपूर्ण लाग्दैन, र यसै कारण खाने मुखलाई जुँगाले छेक्दैन भन्ने उखान लागू हुन्छ।पारिभाषिक शब्द: "पारिजात" - यो शब्द विशेष सन्दर्भमा प्रयोग गरिन्छ र साहित्यिक अथवा आधिकारिक रूपले प्रयोग गर्न सकिन्छ।वाक्य: पारिजातलाई नेपाली साहित्यमा शिखर नारी प्रतिभा मानिन्छ।
- Q.तलका शब्द समूहबाट शुद्ध शब्द छान्नुहोस्अ. सन्जीवनी, सञ्जीवनी, संजीवनी, सञ्जिवनीआ. मनोवैज्ञानिक, मनोबैज्ञानिक, मनोवैज्ञानीक, मनोबैज्ञानीकख. तलको बाक्यलाई शुद्ध पारी लेख्नुहोस् : (४*०.५ = २)श्रीधरकी सानि छोरी रमाले आएर रुन्चे मूख लाएर भनी, ठुलाबा बालाई व्यथाले चाप्यो र हजुर लाई बोलनउ पठाउनु भएको ।A.Ans:सञ्जीवनीAns:मनोवैज्ञानिकAns: श्रीधरकी सानी छोरी रमाले आएर रुन्चे मुख लाएर भनिन्, "ठुलाबा बालाई व्यथाले चाप्यो र हजुरलाई बोलाउन पठाउनु भएको।"
- Q.दिइएको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दको शब्दवर्ग पहिचान गर्नुहोस्यो मोबाइल भन्ने चिज पनि विचित्रकै छ । पोहोर साल त सामाजिक सञ्जाल र साइबर चेतनासम्बन्धी कक्षामा म स्वयम् सहभागी भएको थिएँ नि तर खै के गर्नु ?A.Ans:मोबाइल – संज्ञाचिज – संज्ञाविचित्रकै – विशेषणसामाजिक – विशेषणसञ्जाल – संज्ञासाइबर – विशेषण
- Q.दिइएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. दिइएको अनुच्छेदबाट दुईओटा उपसर्ग र दुईओटा प्रत्यय लागेर बनेका शब्द पहिचान गरी निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस् :पाश्चात्य विज्ञानले दिएको अद्वितीय बरदान एलोप्याथिक चिकित्सा पद्धति हो भने आयुर्वेद चिकित्सा पूर्वीय वैदिक एवम् प्राच्य सभ्यतालो दिएको अभूतपूर्व उपहार हो ।ख. दिइएको अनुच्छेदबाट एउटा समस्त शब्द पहिचान गरी विग्रह गर्नुहोस्, एउटा विग्रह पदावली पहिचान गरी समस्त शब्द बनाउनुहोस् र द्वित्व भएर बनेका दुईओटा शब्द पहिचान गरी निर्माण प्रक्रियासमेत देखाउनुहोस् :प्रत्येक वर्ष तिहारमा हरेक नेपालीको आआफ्नो घरघरमा झिलिमिली दीप प्रज्वलन गर्ने गरिन्छ । भाइटीकाको दिन दिदीबहिनीहरूले दाजु र भाइहरूलाई सप्तरङ्गी टीका लगाइदिएर आशीर्वाद र मिष्टान्न परिकारहरू दिने गर्दछन् ।A.Ans:उपसर्ग:
- पाश्चात्य (पाश्चात्य + य)
- पूर्वीय (पूर्व + य)
प्रत्यय:- अद्वितीय (अद्वितीय + य)
- अभूतपूर्व (अभूत + पूर्व)
Ans:समस्त शब्द:- सप्तरङ्गी (सप्त + रंग + ई)
विग्रह:- आशीर्वाद (आशी + वाद)
- मिष्टान्न (मिष्ठ + आन)
द्वित्व भएर बनेका शब्द:- घरघरमा (घर + घर)
- झिलिमिली (झिलिमि + मिली)
- Q.दिइएको अनुच्छेदलाई अज्ञात भूतमा परिवर्तन गर्नुहोस्अविनाश पोखरा गयो । उसले त्यहाँ फेवाताल अनि माछापुच्छ्रे हिमालको सुन्दर दृश्य देख्यो । त्यो दृश्यलाई आफ्नो क्यामेरामा कैद गर्यो । ऊ मनभरि सुन्दर नगरी पोखराको दृश्य सजाउँदै घर फर्कियो ।A.Ans: अविनाश पोखरा गएका थिए। उसले त्यहाँ फेवाताल अनि माछापुच्छ्रे हिमालको सुन्दर दृश्य देखेको थियो। त्यो दृश्यलाई आफ्नो क्यामेरामा कैद गरेको थियो। ऊ मनभरि सुन्दर नगरी पोखराको दृश्य सजाउँदै घर फर्किएको थियो।
- Q.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. आज्ञार्थक क्रियापद प्रयोग गरी चार वाक्यमा रोजगारीको खोजीमा विदेश गएका आफ्ना साथीलाई आफ्नै देशमा केही गर्नुपर्छ भन्ने सुझाव दिनुहोस् ।ख. दिइएका वाक्यलाई स्त्रीलिङ्गमा परिवर्तन गरी अनुच्छेद पुनर्लेखन गर्नुहोस् :पण्डितले आफ्नो छोरालाई गायक बनाए । उनका छोरा सफल नायक थिए । उनका भतिज पनि राम्रो अभिनेता हुन् । उनका भाइ पनि कवि भएछन् ।A.Ans:- तिमीले विदेश जानुको सट्टा आफ्नै देशमा केही गर।- तिमीलाई यहाँ रोजगारीको अवसर छ, यसलाई प्रयोग गर।- हाम्रो देशमा काम गर्ने अवसर धेरै छन्, अब केही गर।- आफूलाई परदेशमा मात्र होइन, यहाँ पनि भविष्य बनाउन सक्छौ।Ans:पण्डितले आफ्नो छोरीलाई गायिका बनाई। उनकी छोरी सफल नायिका थिइन्। उनकी भतिज पनि राम्रो अभिनेत्री थिइन्। उनका भाइ पनि कवि भएकी थिइन्।
- Q.कोष्ठकमा दिइएको सङ्केतको आधारमा बाक्य परिवर्तन गर्नुहोस्क. देवकोटाले कविता, खण्डकाव्य र महाकाव्य लेखे । ( वाक्य विश्लेषण)ख. उसले कविता लेखेछ । (कर्मवाच्य)ग. गौतमी छमछमी नाची । (प्रेरणार्थक)घ. गुरुले भन्नुभयो, “नेपाल वीरहरूको देश हो ।” ( अप्रत्यक्ष कथन)A.Ans:वाक्य विश्लेषण:
- कर्ता: देवकोटाले
- क्रिया: लेखे
- कर्म: कविता, खण्डकाव्य र महाकाव्य
Ans: कविता लेखिएको छ।Ans: गौतमीलाई नाच्न प्रेरित गरियो।Ans: गुरुले भने कि नेपाल वीरहरूको देश हो। - Q.तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नको जबाफ दिनुहोस्पिकासोका कलाकृति सिर्जना प्रवृत्तिगत दृष्टिले विविध प्रकारका छन् । स्पेनिस चित्रकार पिकासोद्वारा सन् १९०१ र सन् १९०४ का बिचमा सिर्जित कलाकारितालाई परिभाषित गर्न 'ब्लु पिरियड' पदावली प्रयोग गरिन्छ । पारिवारिक तथा आर्थिक सङ्कटजन्य परिस्थितिका कारण उनमा एकप्रकारको मानसिक तनाव र असामान्य अवस्था सिर्जना भयो । यसैको प्रभावस्वरुप उनले मुख्य रूपमा ब्लु र ब्लुसँगै हरियो कठोर रङका धर्काहरूमा अन्य केही रङसमेत मिश्रित मोनोक्रोमोटिक चित्रकला प्रस्तुत गरे । समाजका गरिब र बहिष्कृतका शान्त र व्यग्र मनस्थितिलाई ब्लु रङका साथ जोडेर विचित्रका चित्र बनाए । एक्लोपन, गरिबी र चरम अभाव उनका चित्रकलाका विषयवस्तु बने । गरिबीले आक्रान्त महिला, दुधे बालकसँगका आमाका चित्र र दृष्टिविहीनका चित्रले उनका क्यानभासमा प्राथमिकता पाउन थाले । यस्ता विषय खोज्न उनी कहिले जेलमा थुनिएका मानिस हेर्न जान्थे । कहिले बाटामा भिख मागिरहेका भिखारीसँग घन्टौं बसेर उनका आकृतिमा पोतिएको गम्भीर अवसादलाई आफ्नो चित्रमा उतार्थे ।प्रश्नहरूक. 'पिकासोका कलाकृति सिर्जना प्रवृत्तिगत दृष्टिले विविध प्रकारका छन् ।' यस वाक्यलाई अकरणमा बदल्नुहोस् ।ख. रेखाङ्कित शब्द 'क्यानभासमा' को कारक र विभक्तिको नाम लेख्नुहोस् ।ग. 'उनी कहिले जेलमा थुनिएका मानिस हेर्न जान्थे ।' यस वाक्यको उद्देश्य र विधेय पहिचान गरी लेख्नुहोस् ।घ. उनमा एकप्रकारको मानसिक तनाव र असामान्य अवस्था सिर्जना भयो । (मिश्र वाक्य )A.Ans: पिकासोका कलाकृतिहरू सिर्जना प्रवृत्तिगत दृष्टिले विविध प्रकारका छन्। (अकरणमा बदल्दा क्रिया "सिर्जना" रहेको वाक्यमा अनावश्यक क्रियाको प्रयोग हटा र अर्थ स्पष्ट गरियो।)Ans: कारक: साधनात्मक कारकविभक्ति: "-मा"Ans:उद्देश्य: जेलमा थुनिएका मानिसलाई हेर्न जानुविधेय: जान्थेAns: उनमा एकप्रकारको मानसिक तनाव सिर्जना भएको थियो र असामान्य अवस्था पनि उत्पन्न भएको थियो।
- Q.तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नको जबाफ दिनुहोस्नेपालमा नयाँ वर्षको आगमनसँगै नयाँ शैक्षिक वर्षको प्रारम्भ हुन्छ । पाठ्यपुस्तक ज्ञानको भण्डार हो । विद्यार्थीहरूले पाठ्यक्रमले तोकेबमोजिमका उद्देश्य पाठ्यपुस्तक अध्ययन गरेर नै गर्दछन् । पाठ्यपुस्तक विद्यार्थीहरूका लागि अपरिहार्य छ । त्यसमा पनि नेपालजस्तो मुलुकमा विद्यार्थीहरूको ज्ञान प्राप्त गर्ने माध्यममा पूरा पाठ्यपुस्तकको विकल्प अरू कुनै हुनै सक्दैन । सुगम स्थानमा त पाठ्यपुस्तकलाई मात्रै सर्वोपरि ठान्ने हाम्रो शिक्षण परम्परा छ भने दुर्गमको त भन्नै कुरा नगरौं । दुर्गम क्षेत्रका विद्यार्थीहरूको ज्ञानप्राप्त गर्ने एक मात्र माध्यमका रूपमा रहेको पाठ्यपुस्तक पनि समयमै नपुग्दा धेरै विद्यार्थीहरू यसबाट पीडित बनेका छन् । यसलाई समयमै निराकरण गर्ने सम्बन्धित निकायहरू इमानदार भएर लाग्नुपर्छ । हेर्दा सफा, सेतो पनि पवित्र पुस्तकको काम पनि त्यसभित्र ठुलो फोहोरी झेल, खेल भएकाले दुर्गम क्षेत्रमा समयमै पाठ्यपुस्तक पुग्न नसकेको देखिन्छ । किताब प्रकाशन गर्ने प्रकाशन गृहले समयमा नै पाठ्यपुस्तक प्रकाशन गरी शैक्षिक वर्ष प्रारम्भ हुनुभन्दा अगावै तत्तत् स्थानमा पुऱ्याउने हो भने यो समस्या आउने नै छैन ।प्रश्नहरूक. पाठ्यक्रमले तोकेबमोजिमको उद्देश्य विद्यार्थीहरूले केबाट पूरा गर्दछन् ?ख. कुन कुराबाट विद्यार्थीहरू पीडित छन् ?ग. दुर्गम क्षेत्रमा समयमै किन पाठ्यपुस्तक पुग्न नसकेको हो ?घ. पाठ्यपुस्तकलाई मात्रै सर्वोपरी ज्ञानको भण्डार ठान्ने हाम्रो शिक्षण पद्धतिलाई परिवर्तन गर्न के गर्नुपर्ला ?A.Ans: पाठ्यक्रमले तोकेबमोजिमको उद्देश्य विद्यार्थीहरूले पाठ्यपुस्तक अध्ययन गरेर पूरा गर्दछन्।Ans: विद्यार्थीहरू पाठ्यपुस्तक समयमै नपुग्दा पीडित छन्।Ans: दुर्गम क्षेत्रमा समयमै पाठ्यपुस्तक पुग्न नसकेको कारण प्रकाशन गृहले समयमै पाठ्यपुस्तक प्रकाशन नगरेको र वितरण पनि नहुँदा हो।Ans: पाठ्यपुस्तकलाई मात्रै सर्वोपरी ज्ञानको भण्डार ठान्ने हाम्रो शिक्षण पद्धतिलाई परिवर्तन गर्न विद्यार्थीहरूको ज्ञानको अन्य स्रोतहरूमा ध्यान दिनुपर्छ र अधिक विविध शैक्षिक उपायहरू अपनाउनुपर्छ।
- Q.तलका मध्ये कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. दिइएको बुँदाको आधारमा जीवन तयार पारी उपयुक्त शीर्षकदिनुहोस् :नामः भरतराज पन्तजन्ममितिः वि.सं. १९८६ असार ३० गते काठमाडौंमाता / पिता: ललिताकुमारी र मणिदत्त पन्तशिक्षा: आचार्य (संस्कृत), एम.ए. (नेपाली)संलग्नताः शिक्षक- तीनधारा संस्कृत पाठशाला (२०१५)प्रधानाध्यापक - नारी विद्यापिठ डिल्लीबजार (२०२३), देखि सरस्वती क्याम्पसमा प्राध्यापन ।।कवितासङ्ग्रह : जूनकिरी (२०२३), नमस्कार (२०४६) ।खण्डकाव्यः शैलपुत्री (२०३९), चन्द्रहास (२०३९), भित्रबाहिर (२०५०)शोक काव्यः उर्लेको आँसु (२०१२), दिनेश (२०२८) ।महाकाव्य: दोभान (२०४१) ।साहित्यिक विशेषताः परिष्कारवादी धाराका कवि……ईश्वरभक्ति, व्यक्तिस्तुति र पौराणिक विषयमा आधारितकविता रचना … सामाजिक, राजनीतिक, आर्थिक र सांस्कृतिक क्षेत्रमा देखा परेकाविकृतिहरूप्रति व्यङ्ग्य ...... नैतिक उपदेश र समाज सुधारको भावना देशप्रेमकोअभिव्यक्ति…..,मानवतावादी एवम् आध्यात्मिक सन्देश ….., वस्तुपरक एवम् आत्मपरक प्रकृति चित्रण …., छन्दोबद्ध कविता रचना गर्ने कवि ।सम्मान तथा पुरस्कार: कविभूषण पदक (२०१२), २०३१ को कविता महोत्सवमा तृतीय पुरस्कार र भानुभक्तस्मृति पुरस्कार ।मृत्युः वि.सं. २०६५ ।ख. 'छोरीलाई वंश होइन उचित शिक्षा दिनु बेस' भन्ने विषयको पक्षबाट आफ्ना गहकिला तर्क प्रस्तुत गर्दै बादविवाद लेख्नुहोस् ।A.Ans:भरतराज पन्त नेपाली साहित्यका एक प्रमुख कवि र शिक्षाविद् हुनुहुन्छ। उहाँको जन्म १९८६ असार ३० गते काठमाडौंमा भएको हो। उहाँका पिता मणिदत्त पन्त र माता ललिताकुमारी थिए। पन्तजीले आफ्नो जीवनका अधिकांश वर्ष साहित्य र शिक्षामा समर्पित गर्नु भएको छ।भरतराज पन्तले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा संस्कृतमा प्राप्त गरेका थिए र त्यसपछि नेपालीमा मास्टर डिग्री (एम.ए.) पनि हासिल गरेका थिए। उहाँले आचार्यको रूपमा संस्कृतको शिक्षा दिन थाले र २०१५ सालदेखि तीनधारा संस्कृत पाठशालामा शिक्षकको रूपमा कार्य गर्न थाल्नु भयो। पछि, उहाँ प्रधानाध्यापकको रूपमा नारी विद्यापिठ डिल्लीबजारमा सेवा पुर्याउनुभयो र हाल सरस्वती क्याम्पसमा प्राध्यापन गर्नुहुन्छ। पन्तजीको शिक्षाशास्त्रमा विशेष रुचि रहेको छ र उहाँका योगदानले धेरै विद्यार्थीहरूको जीवनलाई प्रभाव पारेको छ।साहित्यमा उहाँको योगदान उल्लेखनीय छ। उहाँको काव्य रचनामा परिष्कारवादी धाराको प्रभाव छ। उहाँको कविताहरूमा ईश्वरभक्ति, व्यक्तिस्तुति र पौराणिक विषयमा आधारित विचारहरू प्रस्तुत भएका छन्। उहाँका कविता समाजमा भएका विकृतिहरूलाई व्यङ्ग्यका रूपमा देखाउँदै समाज सुधारको भावना व्यक्त गर्छन्। उहाँको लेखनमा देशप्रेम र मानवतावादी विचारहरूको समावेश छ, जसले नेपाली समाजका विभिन्न सामाजिक र सांस्कृतिक पहलुहरूलाई उजागर गरेको छ। उहाँका काव्य रचनाहरू आत्मपरक र वस्तुपरक प्रकृतिका चित्रणबाट भरिएका छन्।पन्तजीका प्रमुख कवितासङ्ग्रहहरूमा "जूनकिरी" (२०२३) र "नमस्कार" (२०४६) रहेका छन्। उहाँका खण्डकाव्यहरू "शैलपुत्री" (२०३९), "चन्द्रहास" (२०३९), र "भित्रबाहिर" (२०५०) छन्। शोककाव्यहरूमा "उर्लेको आँसु" (२०१२) र "दिनेश" (२०२८) पनि प्रकाशित भएका छन्। उहाँको महाकाव्य "दोभान" (२०४१) को विशिष्टता पनि अवलोकन गर्न योग्य छ। यी कृतिहरूमा उहाँले सामाजिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक पृष्ठभूमिमा भएका परिवर्तनहरूको विश्लेषण गरेका छन्।भरतराज पन्तको साहित्यिक शैलीमा विशेषतया छन्दोबद्ध कविता लेख्ने प्रवृत्ति रहेको छ। उहाँका रचनाहरूमा व्यङ्ग्य, उपदेश र समाज सुधारको भावना देखिन्छ। उहाँका कविताहरूले पाठकलाई मानवीय, आध्यात्मिक र सामाजिक दृष्टिकोणबाट सोच्न बाध्य पार्छन्। उहाँका काव्य रचनाहरूले समाजमा रहेका असमानताहरू र भ्रष्टाचारका विषयमा गहिरो प्रश्न उठाउँछन्।उहाँको योगदानको मूल्याङ्कन गर्दै उहाँलाई "कविभूषण पदक" (२०१२) र २०३१ को कविता महोत्सवमा तृतीय पुरस्कार प्राप्त भएको थियो। साथै, भानुभक्त स्मृति पुरस्कार पनि उहाँले प्राप्त गर्नुभएको थियो। उहाँको साहित्यिक योगदानलाई धेरै सम्मान र पुरस्कारबाट उच्च सम्मानित गरिएको छ।अन्ततः, २०६५ सालमा उहाँको निधन भएको थियो, तर उहाँको साहित्यिक योगदान र शिक्षा क्षेत्रमा गरेको कार्य आज पनि प्रेरणादायी रहन्छ। उहाँको कृतिहरू नेपाली साहित्यमा एक अमिट छाप छोडेर जानेछन्। उहाँका काव्य रचनाहरूले साहित्यका क्षेत्रमा एउटा गहिरो प्रभाव कायम राख्नेछन्।भरतराज पन्तको जीवन र साहित्यिक योगदान नेपाली समाजको लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण रह्यो र उहाँको कार्यक्षेत्रमा भएका योगदानहरूले आजको पीढीलाई शिक्षित र प्रेरित गर्दै जानेछन्।Ans:समाजमा प्रचलित परम्परा अनुसार, केटीलाई मात्र वंशको कुरा नगरी, उचित शिक्षा दिनु महत्वपूर्ण छ। आजको युगमा महिलाहरूका लागि शिक्षा भनेको आत्मनिर्भरता र समाजमा समान अधिकार प्राप्त गर्ने माध्यम हो। त्यसैले, छोरीलाई वंशको कुरा भन्दा पहिले उचित शिक्षा दिनु, उसको भविष्य सुनिश्चित गर्नको लागि महत्त्वपूर्ण छ।१. समान अधिकार र अवसर:आजको समय अनुसार, महिलाले पुरुषसँग बराबरीका अवसरहरू प्राप्त गर्नुपर्ने छ। शिक्षा महिलाको अधिकार हो, र यसको माध्यमबाट महिलाले आफ्नो क्षमता र आत्मविश्वासमा वृद्धि गर्न सक्छिन्। एक शिक्षित छोरीले आफ्नो जीवनको हर क्षेत्रलाई राम्रोसँग सम्हाल्न सक्छ र समाजमा आफ्नो स्थान पाउन सक्छ।२. आर्थिक स्वतन्त्रता:शिक्षा महिलालाई आर्थिक स्वतन्त्रता प्राप्त गर्नका लागि मद्दत गर्दछ। यदि छोरीलाई शिक्षा दिनु भयो भने, ऊ भविष्यमा आत्मनिर्भर बन्न सक्छ र अरूसँग निर्भरता नगरी आफ्नो परिवारको भरणपोषण र आर्थिक प्रगतिको लागि योगदान गर्न सक्छ। यो समाजमा महिलाको सम्मान र स्थानलाई बल पुर्याउने कुरा हो।३. सामाजिक परिवर्तनको आवश्यकता:यदि हामी छोरीलाई मात्र वंशको कुरा गर्छौं भने, हामी हाम्रो समाजलाई पछाडि धकेलिरहेका छौं। शिक्षा नै समाजको परिवर्तनको मुख्य औजार हो। शिक्षित महिलाले समाजमा सुधार ल्याउन सक्छिन्, सामाजिक असमानताहरूको विरोध गर्न सक्छिन् र लैंगिक समानताको पक्षमा आवाज उठाउन सक्छिन्।४. वैश्विक दृष्टिकोण:आजको दुनियाँमा महिलाहरू हरेक क्षेत्रमा सफलता प्राप्त गर्दैछन्—चाहे त्यो विज्ञान, राजनीति, वा व्यापार होस्। महिलाले शिर्षक प्राप्त गर्नका लागि शिक्षा अपरिहार्य छ। छोरीलाई वंशको परिभाषामा अड्काउनु भनेको उसको भविष्यको विकासलाई रोक्नु हो।निष्कर्ष:यसै कारण, छोरीलाई वंश होइन, उचित शिक्षा दिनु धेरै महत्त्वपूर्ण छ। यसले महिलालाई स्वतन्त्र, आत्मविश्वासी र सशक्त बनाउँछ। साथसाथै, शिक्षा प्राप्त गरेपछि छोरी समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्षम हुन्छिन्, जसले समाजलाई समृद्ध र प्रगति गर्ने दिशामा अघि बढाउँछ।
- Q.कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. कास्की क्षेत्र वरपरको डाँडाहरूमा देखापरेका बढ्दो वन फँडानी रोक्न अनुरोध गर्दै वडा कार्यालय प्रमुखका तर्फबाट जिल्ला वन कार्यालयलाई लेखिने निवेदनको नमुना तयार पार्नुहोस् ।ख. विद्यालयले आयोजना गरेको अन्तर सदनात्मक कविता वाचन प्रतियोगितामा स्थानीय कविलाई प्रमुख अतिथिको रूपमा उपस्थित हुन अनुरोध गर्दै एउटा निमन्त्रणापत्रको नमुना तयार पार्नुहोस् ।A.Ans:वडा कार्यालय प्रमुखवडा नं. [वडा नम्बर],कास्की जिल्लामिति: [मिति]सम्माननीय,जिल्ला वन कार्यालय प्रमुख,कास्की जिल्लाविषय: कास्की क्षेत्र वरपरको डाँडाहरूमा देखापरेका बढ्दो वन फँडानी रोक्न सम्बन्धमा निवेदन।मान्यवर,हामी, वडा नं. [वडा नम्बर] का वासिन्दा, कास्की क्षेत्रका डाँडाहरूमा देखापरेका वन फँडानीका कारण चिन्तित छौं। यहाँका डाँडामा फैलिएका वनस्पति र जैविक विविधता अत्यधिक जोखिममा परेका छन्। र, यसले समग्र पर्यावरणलाई पनि नकारात्मक असर पुर्याउने सम्भावना बढाएको छ।यसै कारण, तपाईंको कार्यालयबाट तत्काल वन संरक्षण र वनोंको अवैध कटान रोक्ने प्रयासमा कडाइका साथ निगरानी राख्न, वन फँडानी नियन्त्रणका लागि उचित कदम चाल्न र पर्यावरणीय सन्तुलन कायम राख्ने पहल गर्न अनुरोध गर्दछौं।हामी विश्वास गर्छौं कि तपाईंको कार्यालयबाट आवश्यक कदम चाल्ने भएकोले यस क्षेत्रमा वन संरक्षणको अवस्था सुधारिने छ।तपाईंको उत्तरको आशामा,सादर,[तपाईंको नाम]वडा कार्यालय प्रमुखवडा नं. [वडा नम्बर]कास्की जिल्लाAns:विद्यालयको नामठेगानामिति: [मिति]प्रिय कवि महोदय/महोदया,विषय: अन्तर सदनात्मक कविता वाचन प्रतियोगितामा प्रमुख अतिथिको रूपमा उपस्थित हुनको लागि निमन्त्रण।सादर नमस्कार,हामी खुशीका साथ तपाईंलाई हाम्रो विद्यालयले आयोजना गर्ने अन्तर सदनात्मक कविता वाचन प्रतियोगितामा प्रमुख अतिथिको रूपमा उपस्थित हुन आमन्त्रण गर्दछौं। यो प्रतियोगिता [प्रतियोगिताको मिति] मा [विद्यालयको स्थान] मा हुने छ। यस प्रतियोगितामा विद्यालयका विद्यार्थीहरू र शिक्षकहरूले भाग लिनेछन् र यस अवसरमा तपाईंको उपस्थिति हाम्रो लागि सम्मानको कुरा हुनेछ।तपाईंको कविता र साहित्यमा योगदानले हामी सबैलाई प्रेरित गरेको छ र यस प्रतियोगितामा तपाईंको उपस्थिति विद्यार्थिहरूको उत्साहलाई बढाउनेछ। कृपया हाम्रो निमन्त्रणालाई स्वीकार गर्दै कार्यक्रममा सहभागी हुन हामीलाई खुशी हुनेछ।हामी तपाईंको उत्तरको प्रतीक्षामा छौं।सादर,[तपाईंको नाम]प्रमुख आयोजक[विद्यालयको नाम]
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट चारओटा बुँदा टिप्नुहोस्ससाना कार्यबाट प्राप्त हुने ठुलाठुला परिणामले पनि कर्तव्यको महान्ता झल्काउँछ । हरेक नागरिकले गर्नुपर्ने आआफ्ना कर्तव्यका दायरा छन् । आआफ्ना ठाउँबाट सबैले आआफ्नो कर्तव्य निर्वाह गरेको समाज सभ्य र सुसंस्कृत हुन्छ । ससाना कुरा मात्र हेरौँ न ! नागरिकले आआफ्ना घर वरिपरि सफा गरे भने सिङ्गो गाउँ वा सहर सफा हुन्छ । कृषकले झरी, बादल नभनी गरेको मेहनतले सबैले खाने अन्न उत्पादन हुन्छ । समाजमा बस्ने नागरिकले एकअर्काको अस्तित्वको सम्मान र आदर गर्दै आफ्नो दायित्व निर्वाह गरेको समाज आदर्श समाज हुन्छ । शिक्षकले पेसाप्रतिको निष्ठा सम्झँदा र सोअनुसार आचरण गर्दा शिक्षकको कर्तव्य पूरा हुन्छ । सरकारी कार्यालयबाट सेवाग्राहीले मुस्कानसहितको सेवा पाउँदा कर्मचारीको कर्तव्य पूरा भएको ठहर्छ । यसरी एकअर्काले आआफ्नो स्थानबाट कर्तव्य निर्वाह गर्दा समाज सभ्य र व्यवस्थित हुन्छ ।A.Ans:
- हरेक नागरिकले गर्नुपर्ने आआफ्ना कर्तव्यका दायरा छन्।
- नागरिकले आआफ्ना घर वरिपरि सफा गरे भने सिङ्गो गाउँ वा सहर सफा हुन्छ।
- शिक्षकले पेसाप्रतिको निष्ठा सम्झँदा र सोअनुसार आचरण गर्दा शिक्षकको कर्तव्य पूरा हुन्छ।
- सरकारी कार्यालयबाट सेवाग्राहीले मुस्कानसहितको सेवा पाउँदा कर्मचारीको कर्तव्य पूरा भएको ठहर्छ।
- Q.दिइएको अनुच्छेदबाट एक तृतीयांशमा सारांश लेख्नुहोस्(पढेका कुरा सम्झँदै) साइबर अपराधको सिकारबाट जोगिन, आफ्नो कम्प्युटर, ल्यापटप र मोबाइलमा चलाइने सामाजिक सञ्जाललगायतका पासवर्ड कसैलाई दिनुहुँदैन । समय समयमा पासवर्ड परिवर्तन गरिरहनुपर्छ । अपरिचित व्यक्ति वा संस्थाबाट आएको इमेल खोल्नुहुँदैन । इमेलमा काम गरिसकेपछि साइन आउट वा लग आउट गर्नुपर्छ। इमेल तथा सामाजिक सञ्जालमा आउन सक्ने आकर्षक उपहार वा चिट्ठाको भ्रममा पर्नुहुँदैन । यस्ता इमेल तथा म्यासेजमाथि शङ्का लागेमा नजिकको प्रहरी कार्यालयमा सम्पर्क गर्नुपर्छ । ( आफू लुटिएको कुरा फेरि सम्झन्छन्) मैले पुलिसलाई फोन गरेको भए त म यसरी फस्ने थिइन नि ! के गर्नु ? कुनै पनि मेल वा म्यासेन्जरमा क्लिक गर्ने गर्नुपर्छ । त्यसै गरी गैरकानुनी रूपमा अरूको वाइफाइ प्रयोग नगर्ने, मोबाइल हराएमा नजिकको दूरसञ्चार सेवा प्रदायकलाई जानकारी गराई आफ्नो सिम ब्लक गराउन लगाउनुपर्छ ।A.Ans: साइबर अपराधबाट जोगिन, आफ्नो व्यक्तिगत जानकारीको सुरक्षा महत्वपूर्ण छ। पासवर्ड गोप्य राखेर समय समयमा परिवर्तन गर्नु पर्छ र अपरिचित इमेल र म्यासेज खोल्न हुन्न। यदि शङ्का लागेमा प्रहरी कार्यालयमा जानकारी दिनु राम्रो हुन्छ। त्यसैगरी, मोबाइल हराएमा आफ्नो सिम कार्ड ब्लक गराउन र गैरकानुनी वाइफाइ प्रयोग नगर्नु पर्छ।
- Q.दिइएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्क. दिइएको कवितांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :लोभलालचमा छैनन् जसका मनमस्तकजो सदैव हुने गर्छन् त्यागका निम्ति उद्यत ।उदात्त कर्मको यात्रा गर्दछन् जो सधैं सधैंआदर्श नमुना मान्छे बन्दछन् विश्वमा तिनै ।प्रश्नहरूअ. कस्ता व्यक्ति विश्वमा आदर्श नमुना मान्छे बन्छन् ?ख. तलको जीवनीको अंश पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् :पिकासोका प्रारम्भिक मूर्तिकला काठबाट कोरिएका अनि माटाबाट बनाइएका थिए । उनका चर्चित र निकै मूल्यवान् चित्रहरूले पिकासोलाई अजर र अमर बनाएका छन् । उनको 'द गुएर्निका चित्र' हिटलरको हमलामा देखिएको युद्धको क्रूरता, अमानवीयताको पराकाष्ठाको जीवन्त साक्ष्य प्रस्तुत गरिएको एक भव्य चित्र हो । सन् १९३७ मा गुएर्निका भन्ने ठाउँको बास्क सहरमा नाजीहरूले गरेको विनाशकारी हवाई हमलापछिको वातावरण चित्रित यस चित्रलाई हालसम्मकै सबैभन्दा महान् युद्धविरोधी चित्र मानिन्छ । पिकासोले सन् १९५५ मा बनाएको तैल चित्र 'वुमन अफ अल्जियर्स' करिब १८० मिलियन डलरमा लिलाम बिक्री भएको थियो । यो चित्रले संसारको सबैभन्दा महँगोमा बिक्री हुने चित्रका रूपमा विश्व कीर्तिमान कायम गरेको छ ।प्रश्नहरूअ. पिकासोका के कस्ता चित्रले उनलाई अमर बनायो ?A.Ans: जो लोभलालचबाट मुक्त हुन्छन् र जो सधैं त्याग र उदारताको लागि तैयार रहन्छन्, उनीहरू आदर्श नमुना मान्छे बनाउँछन्।आ. माथिको कवितांशको मूलभाव लेख्नुहोस् ।Ans: मूलभाव भनेको यो हो कि व्यक्तिले लोभलालचबाट मुक्त भएर त्याग र उदात्त कर्मको मार्गमा यात्रा गर्दा आदर्श नमुना बनिन्छ र यस्ता व्यक्तिहरू समाजमा आदर्श मानिन्छन्।Ans: पिकासोका चर्चित र निकै मूल्यवान् चित्रहरूले उनलाई अमर बनाएका छन्। विशेष गरी, 'द गुएर्निका' र 'वुमन अफ अल्जियर्स' जस्ता चित्रहरूले उनलाई अजर र अमर बनायो।आ. पिकासोका जीवनीबाट पाइने जीवनपयोगी सन्देशहरू लेख्नुहोस् ।Ans: पिकासोको जीवनीले यसो सिकाउँछ कि कुनै पनि स्थितिमा उत्कृष्ट काम गर्नका लागि समयको माग र सृजनात्मकता आवश्यक हुन्छ। युद्ध र विनाशको कुरालाई चित्रमा उतार्दा पनि उनीले मानवताको महत्त्व देखाएका छन्। यसले यो पनि सन्देश दिन्छ कि सृजनात्मकता र इमानदारीले हरेक क्षेत्रको कामलाई महान् बनाउँछ।
- Q.राजेन्द्रलक्ष्मीले गरेका सबै कार्य राष्ट्रियता र स्वाधीनताका लागि मात्र छन् त, कथाका आधारमा तर्क दिनुहोस् ।A.Ans: राजेन्द्रलक्ष्मीले गरेका सबै कार्य राष्ट्रियता र स्वाधीनताका लागि मात्र थिए भन्ने कुरा कथाका आधारमा भनिदिनुहोस् भने, यो कुरा स्पष्ट गर्नका लागि हामी यसका केही उदाहरणलाई हेरौँ:राजेन्द्रलक्ष्मी आफ्नो समाजको सन्दर्भमा मात्र नभइ राष्ट्रियता र स्वाधीनताको पक्षमा पनि क्रियाशील छिन्। उनले आफ्नो कर्तव्य र जिम्मेवारीलाई स्वाधीनता र राष्ट्रिय एकतामा आधारित राखेर काम गरिन्। उनी राष्ट्रियता र स्वाधीनताका लागि बढी काम गर्ने व्यक्तिका रूपमा चित्रित गरिन्छिन्।तर, यिनका केही कार्यहरू केवल राष्ट्रियता र स्वाधीनतासम्म सीमित थिएनन्। उनी पारिवारिक र व्यक्तिगत दृष्टिकोणबाट पनि आफ्नो कर्तव्य निर्वाह गरिरहेकी थिइन्। यो कुरा उनका व्यक्तिगत संघर्ष र कष्टहरूमा पनि देखिन्छ। उनी आफ्ना परिवारको र व्यक्तिगत सम्मानको लागि पनि लड्दै थिइन्, जसले उनीलाई एक समर्पित र बलियो महिलाका रूपमा चित्रित गर्छ।यसरी, राजेन्द्रलक्ष्मीका कार्यहरू राष्ट्रियता र स्वाधीनताको लागि मात्र थिए भन्ने भन्नु उचित हुँदैन, किनकि उनले आफ्नो व्यक्तिगत र पारिवारिक जीवनमा पनि महत्वपूर्ण निर्णयहरू र संघर्षहरू गरेकी थिइन्।
- Q.कुनै एक उद्धरणको व्याख्या गर्नुहोस्क. नेपाल बाँचे नेपाली हाम्रो गौरव बाँच्ने छ नेपाली भाषा संस्कृति कला साहित्य साँच्ने छ ।ख. जति पसिना बहाउनुपरे पनि आफ्नै घरबारीमा बहाऔंला । एक गेडा मकै भए पनि आफ्नै माटामा उब्जाऔँला ।A.Ans: यो उद्धरणले नेपालको अस्तित्व र पहिचानसँग सम्बन्धित गहिरो भावनालाई व्यक्त गर्दछ। यसमा भनिएको छ कि नेपालको जीवित रहन र प्रगति गर्न नेपाली भाषा, संस्कृति, कला र साहित्यको महत्त्वपूर्ण स्थान छ। नेपालको अस्तित्व र गौरव यसको सांस्कृतिक धरोहर, भाषा र परम्परामा निहित छ। यदि नेपालले आफ्नो स्वाधीनता र अस्तित्वलाई कायम राख्न चाहन्छ भने, यी सांस्कृतिक पक्षहरूलाई बचाएर र संरक्षण गरेर मात्र त्यो सम्भव छ। यस उद्धरणले नेपालीहरूलाई आफ्नो मुलुकको गौरव र पहिचानलाई माया गर्न र त्यसलाई जोगाउन आग्रह गरेको छ। नेपाली भाषा र संस्कृति हाम्रो आत्मीयता र पहिचानको प्रतीक हुन् र यसका रक्षा गर्न हामी सबैले प्रयास गर्नु पर्छ।Ans: यस उद्धरणले स्वदेशको माटो र श्रमको महत्त्वलाई व्यक्त गर्छ। यहाँ भनिएको छ कि, चाहे जतिसम्म परिश्रम गर्नुपर्ने होस्, हामीले आफ्नो स्वदेशको माटोमा, आफ्नै घरबारीमा काम गरेर यो माटो र देशको सम्मान गर्नु पर्छ। 'पसिना बहाउनुपरे पनि' भन्ने कुरा जटिल र कठिन परिश्रमको संकेत हो, जसलाई हामी स्वदेशको उन्नति र प्रगतिका लागि समर्पण गर्नुपर्छ। 'एक गेडा मकै भए पनि आफ्नै माटामा उब्जाऔंला' भन्ने भनाइले भने, सानो भए पनि स्वदेशमा रहेको स्रोत र साधनको अधिकतम प्रयोग गरेर हामीले आफ्नो जीवन र अर्थव्यवस्था सुधार गर्न सक्छौं भन्ने सन्देश दिन्छ। यसले आत्मनिर्भरता र स्वावलम्बनको महत्त्वलाई जोड दिएको छ।
- Q.कुनै एक प्रश्नको समीक्षात्मक उत्तर दिनुहोस्क. दिइएको कथांश पढी सोधिएको प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :मुरलीधरले अदालतमा नालिस दिए । धुमधामसँग मुद्दा चल्यो । गाउँका बुढापाका, तरुणतन्नेरी साराले बकपत्र गर्नुपर्यो । साक्षी बस्दा पनि गाउँ दुई भागमा विभक्त भो । “मर्ने बेला दुवै छोराले आधा आधा बाँडेर खानू भनी बुबाले भनेको हामीले प्रत्यक्ष देखे सुनेका छौं ।” भनी बुढापाकाले बकपत्र गरे, ठिटाले चाहिँ "होइन" भने । होइन भन्नेको सङ्ख्या बर्ता भो ।अ. 'कर्तव्य' कथामा नेपाली समाजको वास्तविकतालाई कसरी दर्साएको छ ? कथाका आधारमा समीक्षा गर्नुहोस् ।ख. दिइएको निबन्धांश पढी सोधिएको प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :यी सबै पर्खाइको पछिल्तिर मेरो सयौं सपना पर्खिरहेछन्, इच्छा र आकाङ्क्षा पर्खिरहेछन् । म केही गरूँ, केही बनूँ, केही दिऊँ भन्छु तर् यो असीमित इष्टसिद्धका लागि यतै पर्खनुपर्छ, उतै पर्खनुपर्छ, यतै भुल्नुपर्छ, उतै धाउनुपर्छ, दोष कसलाई ? धेर कुरा किन ? सुरुदेखि सत्य, समता र शान्ति पखँदै आएको मानिस भन् विषमताको विषले बौलाहिरहेछ, भन् शान्त भइरहेछ । बुभने सकिँदैन, आणविक हतियारमा प्रतिबन्ध लगाउने कुरामा किन सबैको लम्स्याङलुम्सुङ हो, भौतिक उन्नति यति तीव्र भइसक्यो तैपनि दुई गज र दुई गाँसको निम्ति जिन्दगीभर पर्खनुपर्ने । यो कस्तो जम्स्याङजुम्सुङ हो ?अ. 'पख्नोस्' निबन्धमा हाम्रा समाजका कस्ता पक्षमाथि व्यङ्ग्य गरिएको छ ? समीक्षा गर्नुहोस् ।A.Ans:'कर्तव्य' कथामा नेपाली समाजका केही प्रमुख वास्तविकतासँग जुद्दो सन्देश दिइएको छ। मुरलीधरको मुद्दा र उसका छोराहरूको व्यवहार मार्फत कथाले पारिवारिक सम्बन्ध, कर्तव्य र सामाजिक दबाबहरूको साँचो चित्रण गरेको छ। मुरलीधरले अदालतमा नालिस दिँदा, गाउँका मानिसहरू दुई भागमा विभक्त हुन्छन्। यसले दर्शाउँछ कि नेपाली समाजमा व्यक्ति र परिवारका मामिलामा कर्तव्यको आकलन भिन्न-भिन्न तरिकाले गरिन्छ र सबैले सोचेको वा ठानेको कर्तव्य सही नहुन सक्छ।यो कथाले कर्तव्य र नैतिकता सम्बन्धी विवादमा परेका व्यक्तिहरूको मानसिकता र सामाजिक दबाबलाई उजागर गर्छ। बुढापाकाले नालिसको पक्षमा बकपत्र गरे भने ठिटाले त्यसलाई अस्वीकार गर्छ, जसले आफूलाई "साँचो" वा "सही" ठान्ने विचारमा भिन्नता ल्याउँछ। यसबाट नेपाली समाजमा पारिवारिक कर्तव्य, इमानदारी र पक्षपाती व्यवहारहरूको द्वन्द्व र विभिन्न दृष्टिकोण देखिन्छ।समाजमा कर्तव्यको भिन्न अर्थ र महत्वको स्पष्टता, र समाजको भिन्न-भिन्न वर्गका मानिसहरूको दृष्टिकोणलाई यो कथा प्रभावकारी तरिकाले प्रस्तुत गर्छ। यसले प्रकट गर्दछ कि पारिवारिक र सामाजिक दायित्वहरूका बारेमा स्पष्ट धारणा नभएपछि अन्योल र द्वन्द्व उत्पन्न हुन्छ, जुन नेपाली समाजको वास्तविकता हो।Ans:'पख्नोस्' निबन्धमा लेखकले हाम्रा समाजका धेरै पक्षहरूलाई व्यङ्ग्य गरेर प्रस्तुत गरेका छन्। निबन्धमा पर्खाइको विचारले विभिन्न सामाजिक समस्या र विडम्बनाहरूको छाया प्रस्तुत गरेको छ। निबन्धको प्रमुख व्यङ्ग्य भनेको समाजमा व्याप्त असमानता, विषमता र अव्यवस्था हो। लेखकले मानिसका इच्छाहरू र आकाङ्क्षाहरूको सन्दर्भमा व्यङ्ग्य गरेका छन्।सामाजिक असमानता र विकासका नाममा भएको अराजकता प्रकट गर्दै, लेखकले मानव अधिकार र समताका लागि गरेको संघर्षलाई महत्व दिइरहेका छन्, तर अझै पनि समाजका धेरै पक्षमा उनीहरूलाई उचित स्थान र अवसर मिलेको छैन। "धेर कुरा किन?" भन्ने वाक्यले भने समाजमा अनावश्यक र द्वन्द्वपूर्ण कुराहरू बढेको र सही काम गर्न नसक्नुको अवस्थालाई चित्रण गरेको छ।निबन्धमा यो पनि देखाइएको छ कि भौतिक उन्नति र प्रगति तीव्र भए तापनि, मानिसहरूको जीवनमा त्यति धेरै सुधार आएका छैनन्। 'दुई गज र दुई गाँसको निम्ति जिन्दगीभर पर्खनुपर्ने' भन्ने वाक्यले समाजमा गरिबी र दुर्बलताको अवस्था व्यङ्ग्य गरेको छ। यसले समाजको वास्तविक अवस्था र गरीब वर्गको पीडालाई उजागर गरेको छ।लेखकले समाजका विभिन्न पक्षहरूलाई व्यङ्ग्य गरेर त्यहाँका असमानता र अन्यायलाई चेतना दिन खोजेका छन्। 'पख्नोस्' निबन्धले समाजको दुर्बल पक्षलाई आलोचना गरेर सुधारको आवश्यकता पनि व्यक्त गरेको छ।
- Q.कुनै एक शीर्षकमा १५० शब्दमा नघटाई निबन्ध लेख्नुहोस्:क. प्राविधिक शिक्षा आजको आवश्यकताख. सामाजिक सञ्जालको उचित प्रयोगग. मैले सोचेको नयाँ नेपालA.Ans:आजको प्रतिस्पर्धात्मक र प्राविधिक युगमा प्राविधिक शिक्षा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दैछ। यो शिक्षा जनताका लागि मात्रै नभई राष्ट्रको विकासका लागि पनि अत्यन्तै आवश्यक छ। प्राविधिक शिक्षा भनेको कुनै विशेष क्षेत्रमा काम गर्नका लागि चाहिने दक्षता र सीपको विकास गर्नु हो। यसका माध्यमबाट विद्यार्थीहरूले आफ्नो भविष्य उज्ज्वल बनाउन सक्छन्।नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशमा प्राविधिक शिक्षाले बेरोजगारीको समस्या कम गर्नमा मद्दत पुर्याउन सक्छ। यसले युवाहरूलाई रोजगारमूलक सीप र ज्ञान प्रदान गर्ने काम गर्छ, जसले आर्थिक समृद्धिमा योगदान पुर्याउँछ।सस्तो र प्रभावकारी शिक्षाका लागि प्राविधिक शिक्षाको महत्त्व दिनु अत्यावश्यक छ। यो शिक्षा आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर र सक्षम बनाउने काम गर्छ। साथै, प्राविधिक शिक्षा जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने प्रमुख स्रोत हो, जसले सबैलाई आफ्नो दक्षतामा वृद्धि गर्दै समाजमा योगदान पुर्याउन प्रेरित गर्छ।त्यसैले, प्राविधिक शिक्षा आजको आवश्यकता हो, जसले केवल व्यक्तिको विकास मात्रै होइन, राष्ट्रको प्रगतिको पनि आधार तयार गर्छ।Ans:आजको डिजिटल युगमा सामाजिक सञ्जालले हाम्रो जीवनको एक अभिन्न अङ्ग बनिसकेको छ। फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब जस्ता सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूले व्यक्तिहरूलाई जोड्न र सूचना आदानप्रदान गर्नका लागि निकै सहज बनाएका छन्। तर, यसको उचित प्रयोग गर्न अत्यन्तै महत्वपूर्ण छ।सामाजिक सञ्जालको प्रयोगले व्यक्तिलाई जानकारी र ज्ञानको भण्डारसँग जोड्न मद्दत पुर्याउँछ। शिक्षा, समाचार, र विभिन्न क्षेत्रको नवीनतम जानकारी सजिलै प्राप्त गर्न सकिन्छ। यसले व्यावसायिक अवसरहरू पनि सिर्जना गर्न सक्छ। यद्यपि, यसको अत्यधिक प्रयोगले समयको अपव्यय र मानसिक दबावको कारण बन्न सक्छ। साथै, गलत जानकारीको प्रसार र अनावश्यक आलोचना पनि बढ्न सक्छ।सामाजिक सञ्जालको उचित प्रयोग भनेको यसका सकारात्मक पक्षको सदुपयोग गर्नु र नकारात्मक प्रभावबाट जोगिनु हो। यसका लागि, समयको सिमिती निर्धारण गर्नु, तथ्यांक आधारित जानकारीलाई मात्र साझा गर्नु, र व्यक्तिगत गोपनीयतालाई सुरक्षित राख्नु अत्यन्त आवश्यक छ।यसरी, सामाजिक सञ्जालको उचित प्रयोगले हामीलाई समाजिक, शैक्षिक र व्यक्तिगत रूपमा फाइदा पुर्याउन सक्छ।Ans:मैले सोचेको नयाँ नेपाल त्यो नेपाल हो जहाँ सबै नागरिकलाई समान अवसर प्राप्त होस्। जहाँ गरिबी, बेरोजगारी र अशिक्षा कम होस् र सबैलाई राम्रो जीवनयापनको अवसर मिलोस्। यस नेपालमा युवाहरूलाई आफ्नो क्षमता विकास गर्नका लागि प्रोत्साहन मिलोस् र उनीहरूको उज्जवल भविष्यका लागि रोजगारका अवसरहरू सिर्जना होस्।नयाँ नेपालमा समानता, न्याय र इमानदारीको स्थापना होस्। जात, धर्म र लिङ्गका आधारमा कुनै भेदभाव नहोस्। महिलाहरूलाई समान हक अधिकार प्राप्त होस् र समाजमा उनीहरूको सशक्तिकरण होस्। सबै समुदायका मानिसहरूले आफ्नो संस्कृति र पहिचानलाई सम्मानपूर्वक जिउन सकून्।नेपालको नयाँ रुपान्तरणमा शिक्षा प्रणाली सुधारिएको होस्। विद्यालय र विश्वविद्यालयहरूमा उच्चस्तरीय शिक्षा प्रदान होस् जसले हाम्रो देशको समृद्धि र प्रगतिको आधार बनाउन सघाओस्। स्वास्थ्य सेवाहरू सुधारियोस् र प्रत्येक नागरिकलाई स्वास्थ्य सेवा सहज रूपमा उपलब्ध होस्।मैले सोचेको नयाँ नेपाल भनेको समृद्ध, शान्त र प्रगतिशील नेपाल हो, जहाँ हरेक नागरिकको हक र कर्तव्यको सम्मान गरिन्छ र सबैको जीवनस्तर उकासिने छ।
Practice Without Boundaries.
Premium gives you full access, zero ads, and unlimited custom paper generation. Study your way, every day.